Η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Νότια Κορέα εγκαινίασαν μια νέα φάση της στρατηγικής τους σχέσης κατά την 11η σύνοδο κορυφής που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες, υπογράφοντας Ψηφιακή Εμπορική Συμφωνία και ανακοινώνοντας νέες πρωτοβουλίες στους τομείς της οικονομικής ασφάλειας, της άμυνας, της ενέργειας, της έρευνας και της τεχνητής νοημοσύνης. Η σύνοδος επιβεβαίωσε παράλληλα την πρόθεση των δύο πλευρών να εμβαθύνουν τη συνεργασία τους σε ένα ολοένα πιο ασταθές γεωπολιτικό περιβάλλον, με κοινές αναφορές στην Ουκρανία, τη Βόρεια Κορέα, τα Στενά της Ταϊβάν και την ασφάλεια στον Ινδο-Ειρηνικό.
Στα όπλα…
Πίσω από την εμβάθυνση της αμυντικής συνεργασίας βρίσκεται και η αυξανόμενη παρουσία της νοτιοκορεατικής αμυντικής βιομηχανίας στην ευρωπαϊκή αγορά. Τα τελευταία χρόνια η Νότια Κορέα έχει εξελιχθεί σε σημαντικό προμηθευτή οπλικών συστημάτων για χώρες της ανατολικής Ευρώπης, με την Πολωνία να έχει υπογράψει συμφωνίες πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ για άρματα μάχης, πυροβολικό, εκτοξευτές πυραύλων και αεροσκάφη.
Η Σεούλ ενδιαφέρεται επίσης για ευρύτερη συμμετοχή στα νέα ευρωπαϊκά αμυντικά προγράμματα, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση αυξάνει σημαντικά τις επενδύσεις της στην άμυνα.
«Η εταιρική σχέση μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Δημοκρατίας της Κορέας δεν ήταν ποτέ πιο σημαντική. Εργαζόμαστε μαζί για να ενισχύσουμε την οικονομική ασφάλεια και να προωθήσουμε την καινοτομία. Η στενή συνεργασία μας αποφέρει πραγματικά οφέλη στους πολίτες μας και συμβάλλει στη διαμόρφωση ενός πιο ευημερούντος μέλλοντος για την επόμενη γενιά», δήλωσε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
«Η σημερινή σύνοδος κορυφής ΕΕ-Δημοκρατίας της Κορέας προώθησε τη στρατηγική μας εταιρική σχέση σε όλες τις διαστάσεις της. Μια εταιρική σχέση που αποφέρει οφέλη και στις δύο πλευρές – για τους λαούς και τις οικονομίες μας» πρόσθεσε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα.
Η ασφάλεια της Ευρώπης και του Ινδο-Ειρηνικού
Το πολιτικό μήνυμα της συνόδου ήταν ότι η ασφάλεια της Ευρώπης και του Ινδο-Ειρηνικού θεωρείται πλέον αλληλένδετη.
Οι ηγέτες επαναβεβαίωσαν τη στήριξή τους προς την Ουκρανία απέναντι στη ρωσική εισβολή, τονίζοντας τη σημασία μιας πλήρους κατάπαυσης του πυρός και μιας δίκαιης και διαρκούς ειρήνης σύμφωνα με τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.
Παράλληλα, δεσμεύθηκαν να συνεχίσουν τη στήριξη προς την Ουκρανία, συμπεριλαμβανομένων των προσπαθειών ανοικοδόμησης της χώρας, και υπογράμμισαν τη σημασία της αποτελεσματικής και συνεπούς εφαρμογής των κυρώσεων κατά της Ρωσίας.
Ιδιαίτερα έντονη ήταν η αναφορά στη στρατιωτική συνεργασία μεταξύ Μόσχας και Πιονγκγιάνγκ. Η κοινή δήλωση καταδικάζει τη στρατιωτική συνεργασία και τις μεταφορές οπλισμού μεταξύ Ρωσίας και Βόρειας Κορέας, υποστηρίζοντας ότι παραβιάζουν αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Οι δύο πλευρές εξέφρασαν επίσης σοβαρή ανησυχία για τα πυρηνικά και βαλλιστικά προγράμματα της Βόρειας Κορέας, επαναλαμβάνοντας τη δέσμευσή τους για πλήρη αποπυρηνικοποίηση της κορεατικής χερσονήσου.
Σε μία ακόμη ένδειξη της αυξανόμενης ενασχόλησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις εξελίξεις στον Ινδο-Ειρηνικό, οι ηγέτες υπογράμμισαν τη σημασία της διατήρησης της ειρήνης και της σταθερότητας στα Στενά της Ταϊβάν και τάχθηκαν κατά μονομερών προσπαθειών αλλαγής του status quo στον Ινδο-Ειρηνικό.
Παράλληλα, επανέλαβαν τη στήριξή τους στην ελευθερία της ναυσιπλοΐας και των υπερπτήσεων, συμπεριλαμβανομένης της Νότιας Σινικής Θάλασσας, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.
Νέα συνεργασία σε άμυνα και ανταλλαγή πληροφοριών
Η σύνοδος σηματοδότησε επίσης περαιτέρω εμβάθυνση της συνεργασίας ασφάλειας και άμυνας μεταξύ Βρυξελλών και Σεούλ.
Οι δύο πλευρές συμφώνησαν να διευρύνουν τη Συνεργασία Ασφάλειας και Άμυνας που εγκαινιάστηκε το 2024, ενισχύοντας τη συνεργασία τους απέναντι σε κυβερνοαπειλές, υβριδικές απειλές, παραπληροφόρηση, τρομοκρατία, θαλάσσια ασφάλεια και ασφάλεια στο διάστημα.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην προστασία κρίσιμων υποθαλάσσιων υποδομών, στην ασφάλεια των θαλάσσιων οδών και στην αντιμετώπιση του λεγόμενου «σκιώδους στόλου» που χρησιμοποιείται για την παράκαμψη διεθνών κυρώσεων.
Οι ηγέτες συμφώνησαν επίσης να εργαστούν για την έναρξη διαπραγματεύσεων σχετικά με μια Συμφωνία Ασφάλειας Πληροφοριών, η οποία θα επιτρέπει την ασφαλή ανταλλαγή διαβαθμισμένων πληροφοριών μεταξύ των δύο πλευρών.
«Μπορεί να μας χωρίζει μεγάλη γεωγραφική απόσταση, αλλά η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Κορέα αντιμετωπίζουν παρόμοιες προκλήσεις ασφαλείας. Όταν η διεθνής τάξη που βασίζεται σε κανόνες δέχεται επίθεση, όταν ο κίνδυνος διάδοσης των πυρηνικών όπλων είναι πραγματικός και όταν απειλούμαστε από επιθετικούς γείτονες, γνωρίζουμε ότι έχουμε έναν φίλο στην Κορέα. Γι’ αυτό θα καταστήσουμε τη Συνεργασία Ασφάλειας και Άμυνας ακόμη πιο ισχυρή», δήλωσε η Ύπατη Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης Κάγια Κάλας.
Νέα εταιρική σχέση για την ανταγωνιστικότητα
Στο οικονομικό πεδίο, οι δύο πλευρές ανακοίνωσαν τη δημιουργία νέας «Συνεργασίας Ανταγωνιστικότητας» (Competitiveness Partnership), η οποία θα καλύπτει το εμπόριο, τις επενδύσεις, τις αλυσίδες εφοδιασμού, τις προηγμένες τεχνολογίες, την ενέργεια και την καινοτομία.
Παράλληλα δημιουργείται νέος Οικονομικός Διάλογος Υψηλού Επιπέδου, ο οποίος θα εστιάζει στην οικονομική ασφάλεια, το εμπόριο και τη βιομηχανική πολιτική.
Η έμφαση στις ανθεκτικές αλυσίδες εφοδιασμού, στη στρατηγική διαφοροποίηση και στη βιομηχανική ανθεκτικότητα αντανακλά την κοινή ανησυχία Βρυξελλών και Σεούλ για τις αυξανόμενες γεωοικονομικές εντάσεις και τις εξαρτήσεις από κρίσιμες πρώτες ύλες και τεχνολογίες.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση ανακοίνωσε ακόμη ότι ολοκληρώνει τις εσωτερικές διαδικασίες για την έναρξη διαπραγματεύσεων σχετικά με Συμφωνία Αμοιβαίας Αναγνώρισης πιστοποιήσεων και διαδικασιών συμμόρφωσης, η οποία αναμένεται να μειώσει το διοικητικό κόστος για τις επιχειρήσεις και να διευκολύνει το εμπόριο.
Ψηφιακή εμπορική συμφωνία
Στο περιθώριο της συνόδου υπεγράφη η νέα Ψηφιακή Εμπορική Συμφωνία ΕΕ – Νότιας Κορέας, η οποία συμπληρώνει τη Συμφωνία Ελεύθερων Συναλλαγών που βρίσκεται σε ισχύ από το 2011.
Η συμφωνία θεσπίζει κανόνες για τις ηλεκτρονικές συναλλαγές, τις ηλεκτρονικές υπογραφές και συμβάσεις, την προστασία των καταναλωτών στο διαδίκτυο και τις διασυνοριακές ροές δεδομένων, ενώ απαγορεύει απαιτήσεις τοπικής αποθήκευσης δεδομένων και υποχρεωτικής μεταφοράς πηγαίου κώδικα.
«Αποτελεί τιμή να υπογράψω τη Συμφωνία Ψηφιακού Εμπορίου που φέρνει την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Κορέα ακόμη πιο κοντά. Καθώς το ψηφιακό εμπόριο συνεχίζει να αναπτύσσεται, η συμφωνία διασφαλίζει ότι η εταιρική μας σχέση συμβαδίζει με το μέλλον, προσφέροντας πραγματικά οφέλη στις επιχειρήσεις και την καθημερινή ζωή των πολιτών», δήλωσε ο επίτροπος Εμπορίου και Οικονομικής Ασφάλειας Μάρος Σέφτσοβιτς.
Η συμφωνία θα πρέπει πλέον να εγκριθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πριν ολοκληρωθεί επισήμως από το Συμβούλιο της ΕΕ.
Το διμερές εμπόριο αγαθών μεταξύ των δύο πλευρών ξεπέρασε τα 124 δισ. ευρώ το 2025, ενώ το εμπόριο υπηρεσιών ανήλθε σε περίπου 33 δισ. ευρώ το 2024. Η Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί επίσης τη μεγαλύτερη πηγή άμεσων ξένων επενδύσεων στη Νότια Κορέα, αντιπροσωπεύοντας το 24,4% του συνολικού αποθέματος ξένων επενδύσεων στη χώρα.
Τεχνητή νοημοσύνη, ενέργεια και έρευνα
Οι δύο πλευρές συμφώνησαν επίσης να προχωρήσουν στη σύναψη Διακανονισμού Συνεργασίας για την Τεχνητή Νοημοσύνη, με στόχο την ενίσχυση της καινοτομίας, της ασφάλειας και της διεθνούς συνεργασίας στη διακυβέρνηση της τεχνολογίας.
Η συνεργασία θα καλύπτει μεταξύ άλλων τους ημιαγωγούς, τα δίκτυα 5G και 6G, την κβαντική υπολογιστική, την κυβερνοασφάλεια και άλλες κρίσιμες ψηφιακές τεχνολογίες.
Παράλληλα εγκαινιάστηκε νέος Διάλογος Υψηλού Επιπέδου για την Ενέργεια, με στόχο τον συντονισμό σε θέματα ενεργειακής ασφάλειας, οικονομικής ανθεκτικότητας και μετάβασης σε καθαρές μορφές ενέργειας.
Οι ηγέτες χαιρέτισαν επίσης τα πρώτα κοινά έργα που χρηματοδοτούνται μέσω του «Horizon Europe», καθώς και τη συνεργασία για τη διεθνή ανάπτυξη νεοφυών επιχειρήσεων βαθιάς τεχνολογίας μέσω του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Καινοτομίας.
Η σύνοδος χαιρέτισε ακόμη την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων για τη συμφωνία ανταλλαγής δεδομένων Passenger Name Record (PNR), η οποία αναμένεται να ενισχύσει τη συνεργασία στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας και του διασυνοριακού οργανωμένου εγκλήματος, διατηρώντας παράλληλα τα ευρωπαϊκά πρότυπα προστασίας προσωπικών δεδομένων.
Πέρα από τις επιμέρους συμφωνίες, η σύνοδος ανέδειξε τη σταδιακή αναβάθμιση της Νότιας Κορέας σε έναν από τους σημαντικότερους στρατηγικούς εταίρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Ασία, σε μια περίοδο κατά την οποία οι Βρυξέλλες επιδιώκουν να ενισχύσουν την οικονομική, τεχνολογική και γεωπολιτική παρουσία τους στον Ινδο-Ειρηνικό.
