Νέα εστία αναζοπύρωσης μια χρόνιας έντασης με προεκτάσεις στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου έρχεται να ξεσπάσει μεταξυ Υεμένης και Σαουδικής Αραβίας την στιγμή που ΗΠΑ και Ιράν έχουν επισρτρέψει στις εχθροπραξιες και τα Στενά του Ορμουζ παραμένουν κλειστά.
Οι Χούθι της Υεμένης που είναι και σύμμαχοι του Ιράν, ανακοίνωσαν «θαλάσσιο εμπάργκο» κατά της Σαουδικής Αραβίας. Ο στρατιωτικός εκπρόσωπος των ανταρτών που υποστηρίζεται από το Ιράν δήλωσε ότι θα ξεκινήσει αμέσως και ότι αποτελεί αντίποινα για τον αποκλεισμό λιμένων και αεροδρομίων από τη Σαουδική Αραβία στην ελεγχόμενη από τους Χούθι βορειοδυτική Υεμένη.
Έδωσε λίγες λεπτομέρειες σχετικά με το εμπάργκο, αλλά ένας αξιωματούχος επί των μέσων ενημέρωσης των Χούθι δήλωσε ότι κλείνουν το στενό Μπαμπ αλ-Μαντάμπ – τη νότια πύλη της Ερυθράς Θάλασσας – σε σαουδαραβικά πλοία.
Απαντώντας, το υπουργείο Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας καταδίκασε τον ισχυρισμό, δεσμευόμενο ότι η χώρα «θα λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα για την προστασία των πλοίων της σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο».
Η Ερυθρά Θάλασσα, όπως αναφέρει το BBC, έχει καταστεί ζωτικής σημασίας για τις μεταφορές πετρελαίου από τη Σαουδική Αραβία κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν, η οποία οδήγησε στο ουσιαστικό κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ στον Κόλπο.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται μία εβδομάδα μετά τη σημαντικότερη κλιμάκωση της –κατά τα άλλα σε μεγάλο βαθμό αδρανούς– σύγκρουσης μεταξύ των Χούθι και της Σαουδικής Αραβίας, από τότε που τέθηκε σε ισχύ μια άτυπη εκεχειρία το 2022.
Οι Χούθι ανακοίνωσαν ότι εκτόξευσαν πυραύλους εναντίον του αεροδρομίου της Άμπχα, στη νοτιοδυτική Σαουδική Αραβία, ως απάντηση σε αεροπορικές επιδρομές στο αεροδρόμιο της Σαναά, για τις οποίες κατηγόρησαν το βασίλειο.
Την ευθύνη για τις επιδρομές ανέλαβε η υποστηριζόμενη από τη Σαουδική Αραβία κυβέρνηση της Υεμένης, δηλώνοντας ότι στόχος ήταν να εμποδιστεί η προσγείωση ιρανικού αεροσκάφους στην πρωτεύουσα χωρίς άδεια.
Η Υεμένη έχει πληγεί σφοδρά από έναν εμφύλιο πόλεμο που ξεκίνησε το 2014, όταν οι Χούθι ανέτρεψαν την κυβέρνηση στη Σαναά.
Η σύγκρουση κλιμακώθηκε το 2015, μετά την επέμβαση του συνασπισμού αραβικών κρατών υπό την ηγεσία της Σαουδικής Αραβίας, σε μια προσπάθεια αποκατάστασης της κυβερνητικής εξουσίας.
Σύμφωνα με αναφορές, οι συγκρούσεις έχουν στοιχίσει τη ζωή σε περισσότερους από 150.000 ανθρώπους και έχουν προκαλέσει μία από τις χειρότερες ανθρωπιστικές κρίσεις παγκοσμίως, με περισσότερα από 22 εκατομμύρια ανθρώπους να έχουν ανάγκη από κάποιας μορφής βοήθεια, βάσει στοιχείων του ΟΗΕ.
Τη Δευτέρα, ο στρατιωτικός εκπρόσωπος των Χούθι, Γιαχία Σαρέα, δήλωσε ότι η Σαουδική Αραβία είχε επιβάλει «άδικη και καταπιεστική πολιορκία στον αγαπητό μας λαό για σχεδόν 12 χρόνια, λεηλατώντας τους πόρους μας και επιβάλλοντας έναν ολοκληρωμένο αποκλεισμό στα λιμάνια και τα αεροδρόμιά μας από ξηράς, θάλασσας και αέρα».
Στη συνέχεια, ανακοίνωσε ότι η ομάδα αποφάσισε να απαντήσει κηρύσσοντας ένα «θαλάσσιο εμπάργκο εναντίον του εγκληματία Σαουδάραβα εχθρού, με βάση την εξίσωση «οφθαλμός αντί οφθαλμού»». «Οποιαδήποτε ανόητη πράξη που διαπράττεται από τον απερίσκεπτο Σαουδάραβα εχθρό μέσω κάθε κλιμάκωσης θα αντιμετωπιστεί με μια ολοκληρωμένη και αποφασιστική κλιμάκωση», πρόσθεσε.
Ο Σαρέα δεν παρείχε περαιτέρω πληροφορίες σχετικά με το εμπάργκο, αλλά ο αναπληρωτής επικεφαλής του γραφείου Τύπου των Χούθι, Νασρουντίν Αμέρ, έγραψε στο X ότι οι δυνάμεις της ομάδας «έκλειαν το Μπαμπ αλ-Μαντάμπ σε σαουδαραβικά εχθρικά πλοία».
Το Στενό Μπαμπ ελ Μαντάμπ είναι μια θαλάσσια δίοδος πλάτους 32 χιλιομέτρων (20 μιλίων) που βρίσκεται ανάμεσα στη νοτιοδυτική Υεμένη και το Κέρας της Αφρικής. Συνδέει τον Κόλπο του Άντεν με την Ερυθρά Θάλασσα, η οποία με τη σειρά της συνδέεται με τη Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ.
Λίγο μετά την έναρξη του πολέμου στη Γάζα τον Οκτώβριο του 2023, οι Χούθι άρχισαν να επιτίθενται σε εμπορικά πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα και τον Κόλπο του Άντεν χρησιμοποιώντας πυραύλους, μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) και μικρά σκάφη, δηλώνοντας ότι ενεργούσαν προς υποστήριξη των Παλαιστινίων.
Τέσσερα πλοία βυθίστηκαν, εννέα μέλη πληρωμάτων έχασαν τη ζωή τους και η εμπορική κίνηση μέσω του Μπαμπ ελ Μαντάμπ υποχώρησε σε ιστορικό χαμηλό, καθώς οι ναυτιλιακές εταιρείες άλλαξαν τα δρομολόγια των πλοίων τους, κατευθύνοντάς τα γύρω από τη νότια Αφρική.
Αν και οι Χούθι ανέστειλαν τις επιθέσεις τους ως απάντηση στην εκεχειρία στη Γάζα τον περασμένο Οκτώβριο, ο αριθμός των διελεύσεων από το στενό δεν έχει επανέλθει ακόμη στα προηγούμενα επίπεδα, σύμφωνα με στοιχεία του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου.
Ως απάντηση στην κατάσταση που επικρατεί στα Στενά του Ορμούζ, η Σαουδική Αραβία έχει ανακατευθύνει περισσότερο από το 70% των εξαγωγών αργού πετρελαίου της προς το λιμάνι Γιανμπού, στην Ερυθρά Θάλασσα.
Τις τελευταίες εβδομάδες, από το συγκεκριμένο λιμάνι διακινήθηκαν περίπου 4 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, έναντι περίπου 973.000 βαρελιών την αντίστοιχη περσινή περίοδο, σύμφωνα με στοιχεία των εταιρειών Kpler και Signal Ocean.
Παράλληλα, ο συνολικός όγκος πετρελαίου που διέρχεται από το στενό Μπαμπ αλ-Μαντάμπ αυξήθηκε στα 7,4 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως τον Ιούνιο, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο 7% της παγκόσμιας παραγωγής.
Ο Μοχάμεντ Αλμπάσα, στέλεχος της εταιρείας παροχής συμβουλών διαχείρισης κινδύνου Basha Report (με έδρα τις ΗΠΑ), δήλωσε ότι δεν είναι ακόμη σαφές εάν οι Χούτι θα αρχίσουν να στοχεύουν πλοία που κατευθύνονται προς τη Σαουδική Αραβία.
«Ακόμη και αν δεν υπάρξουν επιθέσεις σε πλοία, και μόνο η ανακοίνωση είναι πιθανό να διαταράξει τη ναυτιλία και να προκαλέσει αβεβαιότητα για τα λιμάνια της Σαουδικής Αραβίας. Το κρίσιμο ζήτημα παραμένει το αν οι Χούτθ θα περάσουν από τις απειλές σε άμεση δράση», δήλωσε στο πρακτορείο ειδήσεων Reuters.
