Το μυστικό για μια εξαιρετικά μακρά ζωή μπορεί να κρύβεται στο να είσαι γυναίκα – και μάλιστα γυναίκα που ζει σε μια συγκεκριμένη περιοχή της Σαρδηνίας. Αυτό τουλάχιστον προκύπτει από νέα μελέτη που εξέτασε τους αιωνόβιους κατοίκους ενός μικρού ορεινού χωριού του ιταλικού νησιού.
Η Σαρδηνία έχει εδώ και χρόνια συνδεθεί με τη μακροζωία. Το 1999, μια ομάδα απομακρυσμένων χωριών που βρίσκονται στις πλαγιές των κεντρικών και ανατολικών περιοχών του νησιού χαρακτηρίστηκε ως μία από τις πέντε «μπλε ζώνες» του κόσμου, περιοχές δηλαδή όπου παρατηρείται ασυνήθιστα υψηλή συγκέντρωση ανθρώπων που φτάνουν ή ξεπερνούν τα 100 χρόνια ζωής. Η περιοχή είχε αποκτήσει ιδιαίτερη φήμη, κυρίως για τον μεγάλο αριθμό ανδρών που έφταναν σε εξαιρετικά προχωρημένη ηλικία.
Τώρα, όμως, ένα άλλο χωριό της Σαρδηνίας φαίνεται να διεκδικεί μια θέση στον παγκόσμιο χάρτη της μακροζωίας. Πρόκειται για το Μπολοτάνα (Bolotana), στην περιοχή Μαρτζίνε, στο κεντρικό τμήμα του νησιού, περίπου 110 χιλιόμετρα από την αρχική «μπλε ζώνη». Σύμφωνα με τους ερευνητές, το χωριό εμφανίζει κάθε χρόνο νέους αιωνόβιους, με τη συγκεκριμένη τάση να οφείλεται κυρίως στις γυναίκες.
Μελέτη καθηγητών από το Πανεπιστήμιο του Σάσαρι στη Σαρδηνία και το University of Alabama at Birmingham στις Ηνωμένες Πολιτείες, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Frontiers in Aging, διαπίστωσε ότι το 13,8% των γυναικών στο Μπολοτάνα που φτάνουν στην ηλικία των 70 ετών αναμένεται να ζήσουν έως τα 100. Το ποσοστό αυτό κατατάσσει το χωριό στη δεύτερη θέση παγκοσμίως όσον αφορά τη γυναικεία μακροζωία, μετά το Χονγκ Κονγκ.
Η αντίστοιχη επίδοση στην Ιταλία είναι σημαντικά χαμηλότερη: από τις γυναίκες που φτάνουν τα 70, μόλις το 3,5% αναμένεται να συμπληρώσει έναν αιώνα ζωής. Την ίδια στιγμή, ο αριθμός των αιωνόβιων στην Ιταλία έχει υπερδιπλασιαστεί από το 2009.
Οι ερευνητές μελέτησαν τα αρχεία ανθρώπων που γεννήθηκαν στο Μπολοτάνα μεταξύ 1900 και 1925. Από την ανάλυση προέκυψε ότι 38 κάτοικοι έζησαν πάνω από 100 χρόνια, με το ποσοστό μακροζωίας στο χωριό να είναι κατά 57% υψηλότερο από τον εθνικό μέσο όρο της Ιταλίας.
Η συγκεκριμένη έρευνα ξεκίνησε το 2024. Μέχρι πέρυσι, στο Μπολοτάνα, έναν οικισμό με πληθυσμό 2.266 κατοίκων, ζούσαν 12 αιωνόβιοι. Ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί περίπου σε 12 φορές τον μέσο όρο της Σαρδηνίας.
Έκτοτε, έξι από τους 12 αιωνόβιους έχουν φύγει από τη ζωή. Και οι έξι που παραμένουν εν ζωή είναι γυναίκες, με τις δύο μεγαλύτερες σε ηλικία να έχουν συμπληρώσει τα 102 χρόνια. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι μέχρι το τέλος του 2026, αλλά και κατά τη διάρκεια του 2027, αναμένεται να προστεθούν και άλλοι κάτοικοι στη λίστα όσων φτάνουν το εντυπωσιακό ορόσημο των 100 ετών.
Μια «μπλε ζώνη» που φαίνεται να επεκτείνεται
Τα ευρήματα αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία επειδή δείχνουν ότι η περιοχή της Σαρδηνίας που συνδέεται με τη μακροζωία ενδέχεται να είναι πολύ μεγαλύτερη από ό,τι θεωρούνταν μέχρι σήμερα.
Οι ερευνητές συνέκριναν τα δεδομένα με εκείνα των υπόλοιπων τεσσάρων αναγνωρισμένων «μπλε ζωνών» του πλανήτη: την Οκινάουα στην Ιαπωνία, τη χερσόνησο Νικόγια στην Κόστα Ρίκα, την Ικαρία στην Ελλάδα και τη Λόμα Λίντα στην Καλιφόρνια των ΗΠΑ.
Η σύγκριση έδειξε ότι η περιοχή της Σαρδηνίας φαίνεται να επεκτείνεται πέρα από τα αρχικά όρια της «μπλε ζώνης» που είχε αναγνωριστεί πριν από περισσότερες από δύο δεκαετίες.
«Το σημαντικό είναι ότι, για πρώτη φορά εδώ και περισσότερα από 25 χρόνια, εντοπίσαμε μια περιοχή μακροζωίας έξω από την παραδοσιακή μπλε ζώνη της Σαρδηνίας», δήλωσε στον Guardian ο Τζοβάνι Μάριο Πες, επικεφαλής επιστήμονας της μελέτης και ένας από τους ερευνητές που συνέβαλαν στη δημιουργία της ίδιας της έννοιας των «μπλε ζωνών».
Όπως εξήγησε, το Μπολοτάνα παρουσιάζει τα ίδια βασικά χαρακτηριστικά με την αρχική ζώνη μακροζωίας της Σαρδηνίας, όμως διαθέτει ένα ακόμη πιο ασυνήθιστο χαρακτηριστικό: η μακροζωία των γυναικών υπερισχύει ξεκάθαρα.
«Ενώ στην αρχική ζώνη υπήρχε μια ασυνήθιστη ισορροπία μεταξύ των δύο φύλων, εδώ η μακροζωία των γυναικών κυριαρχεί», σημείωσε ο Πες.
Τα νέα ευρήματα αναδεικνύουν έτσι το Μπολοτάνα ως έναν ακόμη πιθανό «θύλακα» εξαιρετικά υψηλού προσδόκιμου ζωής, αλλά και ως μια περιοχή που μπορεί να προσφέρει στους επιστήμονες νέα στοιχεία για τους παράγοντες που επιτρέπουν σε ορισμένους ανθρώπους να φτάνουν -και να ξεπερνούν- τα 100 χρόνια.
Με πληροφορίες από The Guardian
