Σκηνικό κοινωνικής αναταραχής στο Βέλγιο, με δεκάδες χιλιάδες διαδηλωτές να κατεβαίνουν την Παρασκευή (9/10) στους δρόμους των Βρυξελλών κατά των μέτρων λιτότητας και των περικοπών που σχεδιάζει η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Μπαρτ Ντε Βέβερ. Η αστυνομία υπολογίζει τους συμμετέχοντες σε 30.000, ενώ τα συνδικάτα ανεβάζουν τον αριθμό στις 50.000. Η κινητοποίηση συνοδεύτηκε από βίαια επεισόδια, ακυρώσεις περισσότερων από 100 πτήσεων και σοβαρά προβλήματα στις δημόσιες συγκοινωνίες.
Η ένταση προκαλεί ανησυχία για περαιτέρω εξάπλωση στο Βέλγιο των μαθητικών και φοιτητικών κινητοποιήσεων που έχουν λάβει μεγάλες διαστάσεις στη γειτονική Γαλλία, όπου 141 σχολεία παρέμεναν κλειστά την Παρασκευή.
Ήδη στη Λιέγη, μετά από διαδοχικές ημέρες βίαιων μαθητικών διαδηλώσεων κατά των περικοπών στην εκπαίδευση, ο δήμαρχος Βιλί Ντεμεγιέρ απαγόρευσε τις δημόσιες συναθροίσεις άνω των τριών ατόμων, με προβλεπόμενες εξαιρέσεις. Στην πόλη σημειώθηκαν πυρπολήσεις, καταστροφές και λεηλασίες καταστημάτων, ενώ δύο νεαροί διαδηλωτές έγιναν στόχος βολών από αεροβόλο όπλο, υπόθεση που ερευνά η εισαγγελία.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσαν οι δηλώσεις του Βέλγου υπουργού Εσωτερικών, Μπερνάρ Κεντέν, ο οποίος υποστήριξε ότι οι ταραχές στη Λιέγη δεν αποτελούν πλέον αυθόρμητη μαθητική διαμαρτυρία, αλλά ότι ομάδες τύπου Antifa χειραγωγούν ανηλίκους. «Ενήλικοι χειραγωγούν παιδιά για να μεταδώσουν βίαια πολιτικά μηνύματα. Αυτό είναι απολύτως απαράδεκτο», δήλωσε. Από την πλευρά του, το «Αντιφασιστικό Μέτωπο της Λιέγης» απορρίπτει τις κατηγορίες περί υποκίνησης.
Σύμφωνα με τη γαλλική Le Monde, και η υπουργός Παιδείας της γαλλόφωνης κοινότητας, Βαλερί Γκλατινί, έχει εκφράσει ανησυχίες για την παρουσία ριζοσπαστικών ομάδων και εξωσχολικών προσώπων στις κινητοποιήσεις, υποστηρίζοντας ότι βίαιες πρακτικές από τη Γαλλία μεταφέρονται στο Βέλγιο.
Στις Βρυξέλλες, τα επεισόδια ξέσπασαν πριν ακόμη ξεκινήσει η συνδικαλιστική πορεία. Ομάδες νεαρών ντυμένων στα μαύρα, αρκετοί με καλυμμένα πρόσωπα και κράνη, επιδίωξαν να συγκρουστούν με την αστυνομία κοντά στον Κεντρικό Σταθμό, εκτοξεύοντας ξύλα, πέτρες, γυάλινα μπουκάλια, κάδους απορριμμάτων και πυροτεχνήματα.
Στην πλατεία Albertine πυρπολήθηκαν κοινόχρηστα ποδήλατα, με πυκνό καπνό να υψώνεται πάνω από την περιοχή. Η αστυνομία πραγματοποίησε εφόδους και χρησιμοποίησε δακρυγόνα και εκτοξευτήρες νερού, προχωρώντας σε συλλήψεις. Η κύρια συνδικαλιστική πορεία εξελίχθηκε πάντως κατά κύριο λόγο ειρηνικά.
Στη διαδήλωση συμμετείχαν επίσης μαθητές και φοιτητές, με ένα χαρακτηριστικό πανό να γράφει: «Έχασα το μάθημα για να υπερασπιστώ το σχολείο».
Στο αεροδρόμιο των Βρυξελλών ακυρώθηκαν περισσότερες από 100 πτήσεις, ενώ η Brussels Airlines ματαίωσε περίπου το 40% του προγράμματός της, λόγω της συμμετοχής εργαζομένων της εταιρείας επίγειας εξυπηρέτησης Alyzia στις κινητοποιήσεις. Σοβαρά προβλήματα καταγράφηκαν επίσης σε μετρό, τραμ και λεωφορεία.
Προειδοποίηση για γενική απεργία
«Κάτω τα χέρια από τις τσέπες μας» ήταν το κεντρικό σύνθημα των συνδικάτων FGTB και CSC, που αντιδρούν σε ενδεχόμενες αυξήσεις του ΦΠΑ, παρεμβάσεις στην αυτόματη τιμαριθμική αναπροσαρμογή των μισθών και περικοπές κοινωνικών δαπανών. Τα συνδικάτα προβάλλουν εναλλακτικό δημοσιονομικό σχέδιο που, όπως υποστηρίζουν, μπορεί να αποφέρει έως 21 δισ. ευρώ.
Η κυβέρνηση Ντε Βέβερ αναζητά περίπου 10 δισ. ευρώ για τον προϋπολογισμό, ενώ, σύμφωνα με την De Tijd, οι ετήσιες δαπάνες για τόκους ενδέχεται να φτάσουν τα 20,4 δισ. ευρώ το 2029. Η δημοσιονομική πίεση εντείνει την κοινωνική δυσαρέσκεια σε μια περίοδο ακρίβειας και ενεργειακής αβεβαιότητας, με τις ευρωπαϊκές οικονομίες να προετοιμάζονται για έναν δύσκολο χειμώνα. Ο Ευρωπαίος Επίτροπος Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν έχει ήδη προειδοποιήσει ότι σχεδόν 50 εκατομμύρια Ευρωπαίοι δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν επαρκή θέρμανση.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, τα συνδικάτα προειδοποιούν με γενική απεργία την εβδομάδα της 23ης Νοεμβρίου, εφόσον αυξηθεί ο ΦΠΑ ή θιγεί η τιμαριθμική αναπροσαρμογή των μισθών. Νέα απεργία στις δημόσιες υπηρεσίες έχει ήδη προγραμματιστεί για τη Δευτέρα 12 Οκτωβρίου.
