Σε βαθιά πολιτική κρίση βυθίζεται η κυβέρνηση του Κιρ Στάρμερ μετά την αιφνιδιαστική και επεισοδιακή παραίτηση του Υπουργού Άμυνας, Τζον Χίλι. Ο Χίλι αποχώρησε από το κυβερνητικό σχήμα στην Βρετανία εξαπολύοντας μια πρωτοφανή, διπλή επίθεση τόσο κατά του Πρωθυπουργού όσο και κατά της Υπουργού Οικονομικών (Καγκελαρίου), Ρέιτσελ Ριβς, με φόντο τις αμυντικές δαπάνες της χώρας.
Στην επιστολή παραίτησής του, η οποία διέρρευσε αμέσως στα μέσα ενημέρωσης, ο Τζον Χίλι χρησιμοποιεί εξαιρετικά σκληρή γλώσσα, κατηγορώντας την ηγεσία της κυβέρνησης για ολέθρια ολιγωρία σε μια εποχή αυξανόμενων παγκόσμιων απειλών.
«Από τότε [σ.σ. τον Ιανουάριο], εσείς σταθήκατε αδύναμος και το Υπουργείο Οικονομικών εμφανίστηκε απρόθυμο να δεσμεύσει τους πόρους που χρειάζεται το έθνος για να υπερασπιστεί τη χώρα σε αυτή την περίοδο των αυξανόμενων απειλών», αναφέρει χαρακτηριστικά ένα από τα πιο καίρια αποσπάσματα της επιστολής του προς τον Κιρ Στάρμερ.
Το παρασκήνιο της ρήξης: Η μάχη των δισεκατομμυρίων
Σύμφωνα με πολιτικούς αναλυτές, η παραίτηση αποτελεί το αποκορύφωμα μιας πολύμηνης, παρασκηνιακής σύγκρουσης για το νέο Αμυντικό Επενδυτικό Σχέδιο (DIP).
Ο παραιτηθείς Υπουργός Άμυνας πίεζε επίμονα για μια δεσμευτική αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 3% του ΑΕΠ έως το 2030, τονίζοντας ότι οι πρόσφατες εκθέσεις των υπηρεσιών ασφαλείας επιβάλλουν άμεση ενίσχυση των ενόπλων δυνάμεων.
Η Καγκελάριος Ρέιτσελ Ριβς, εμμένοντας στην αυστηρή δημοσιονομική πειθαρχία, περιόρισε την τελική πρόβλεψη στο 2,68% του ΑΕΠ έως το 2030.
Πέραν του συνολικού ποσού, η μεγάλη διαφωνία αφορούσε τον χρόνο εκταμίευσης. Η χρηματοδότηση μετατέθηκε προς το τέλος της δεκαετίας (backloading), αφήνοντας τον στρατό χωρίς τα απαραίτητα κονδύλια για τα επόμενα δύο κρίσιμα χρόνια, στα οποία ο Χίλι θεωρούσε ότι έπρεπε να καλυφθούν άμεσα κενά επιχειρησιακής ετοιμότητας.
Βαρύ πλήγμα για τον Κιρ Στάρμερ
Η κίνηση αυτή του Χίλι –ενός μέχρι πρότινος στενού και πιστού συμμάχου του Πρωθυπουργού– χαρακτηρίζεται από τον βρετανικό τύπο ως «διπλό χτύπημα». Από τη μία πλευρά, στοχοποιεί τη Ρέιτσελ Ριβς ως «δογματική» και δομικά απρόθυμη να χρηματοδοτήσει την εθνική ασφάλεια. Από την άλλη, και ίσως το πιο ζημιογόνο για τη Ντάουνινγκ Στριτ, παρουσιάζει τον Πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ ως έναν αδύναμο ηγέτη, ο οποίος δεν έχει το πολιτικό ανάστημα να επιβληθεί στην Υπουργό Οικονομικών του.
Η παραίτηση αυτή αφήνει το Αμυντικό Επενδυτικό Σχέδιο της Βρετανίας «μετέωρο» πριν καλά-καλά ξεκινήσει η εφαρμογή του, με τον ίδιο τον αρχιτέκτονά του να προειδοποιεί δημόσια ότι η χώρα παραμένει εκτεθειμένη. Η αντιπολίτευση αναμένεται να εκμεταλλευτεί στο έπακρο τη θύελλα, ζητώντας άμεσες εξηγήσεις στη Βουλή των Κοινοτήτων για το αν η Βρετανία είναι σε θέση να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της στο ΝΑΤΟ.
