Το έχω επισημάνει επανειλημμένα από τις στήλες της HuffPost και επιμένω: η Ελληνική Αστυνομία και, πάνω απ’ όλα, η Δίωξη Κυβερνοεγκλήματος δεν αρκεί να εκδίδουν κατά διαστήματα μία ανακοίνωση. Χρειάζεται συνεχής, σχεδόν καθημερινή ενημέρωση των πολιτών για τις νέες μορφές απάτης.
Το ίδιο όμως πρέπει να κάνουμε κι εμείς. Όποιος δέχεται ένα ύποπτο SMS, email ή τηλεφώνημα, καλό είναι να προειδοποιεί αμέσως συγγενείς, φίλους και, όπου είναι ασφαλές, τα κοινωνικά δίκτυα. Ένα screenshot μιας νέας απάτης μπορεί να γλιτώσει τον επόμενο άνθρωπο από την καταστροφή.
Και δυστυχώς εκείνοι που πληρώνουν συχνότερα το τίμημα είναι οι μεγαλύτεροι σε ηλικία άνθρωποι. Ας είναι κοντά τους οι νεότεροι.
Από τον «λογιστή» και τον ΔΕΔΔΗΕ μέχρι την τεχνητή νοημοσύνη
Στις 13 Αυγούστου η ίδια η ΕΛ.ΑΣ. προειδοποίησε για τηλεφωνικές απάτες στις οποίες οι δράστες εμφανίζονται ως υπάλληλοι οργανισμών, δημοσίων υπηρεσιών, τραπεζών, εταιρειών τηλεπικοινωνιών ή λογιστικών γραφείων. Προειδοποίησε μάλιστα και για την πιθανότητα αξιοποίησης εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης για μίμηση φωνής συγγενικού προσώπου. (Αστυνομία)
Τα κόλπα είναι πολλά: «δικαιούστε επιστροφή φόρου», «πρέπει να καταγραφούν τα κοσμήματά σας», «θα σας επιβληθεί πρόστιμο», «υπάρχει πρόβλημα με το ρεύμα», «είμαι από την τράπεζα», «δικαιούστε επίδομα». Και φυσικά phishing: ένας σύνδεσμος οδηγεί σε σελίδα που μοιάζει με εκείνη της τράπεζας και ο πολίτης παραδίδει μόνος του τους κωδικούς του.
Η ΕΛ.ΑΣ. συμβουλεύει να μην αποκαλύπτουμε χρήματα και τιμαλφή που βρίσκονται στο σπίτι, να μην παραδίδουμε τίποτα σε αγνώστους και, όταν κάποιος εμφανίζεται τηλεφωνικά ως λογιστής ή συγγενής, να γίνεται επιβεβαίωση από άλλη τηλεφωνική συσκευή, καθώς οι απατεώνες μπορεί να παραμένουν στη γραμμή. (Αστυνομία)
Οι συλλήψεις αποκαλύπτουν ολόκληρη «βιομηχανία»
Μόνο τους τελευταίους μήνες οι υποθέσεις είναι αποκαλυπτικές.
Τον Μάρτιο εξαρθρώθηκε οργάνωση που χρησιμοποιούσε το πρόσχημα του «υπαλλήλου του ΔΕΔΔΗΕ ή λογιστή». Συνελήφθησαν έξι μέλη και εντοπίστηκε σπίτι που λειτουργούσε ως τηλεφωνικό κέντρο. (Αστυνομία)
Τον Μάιο, σε άλλη επιχείρηση στη Δυτική Αττική, η Αστυνομία ανακοίνωσε 10 συλλήψεις και νέο «τηλεφωνικό κέντρο» απ’ όπου οργανώνονταν απάτες με τα ίδια περίπου προσχήματα. (Αστυνομία)
Τον Ιούλιο στο Ζεφύρι συνελήφθησαν ακόμη επτά μέλη εγκληματικής οργάνωσης, ανάμεσά τους αρχηγικά στελέχη και τηλεφωνητές. Σύμφωνα με την ΕΛ.ΑΣ., το περιουσιακό όφελος ξεπερνούσε τις 120.000 ευρώ. (Αστυνομία)
Στα Ιωάννινα συνελήφθησαν δύο άτομα που φέρονται να παραλάμβαναν χρήματα και τιμαλφή από εξαπατημένους πολίτες. Βρέθηκαν 42.650 ευρώ και χρυσαφικά αξίας 21.000 ευρώ από τρεις περιπτώσεις. (Αστυνομία)
Στην Πιερία ηλικιωμένος είχε πειστεί να παραδώσει 20.800 ευρώ και κοσμήματα αξίας 3.000 ευρώ σε απατεώνες που χρησιμοποίησαν τη μέθοδο του «λογιστή». Δύο άτομα συνελήφθησαν. (Αστυνομία)
Ακόμη και τον Ιούλιο, στο Νέο Ψυχικό, τρεις κατηγορούμενοι φέρονται να έπεισαν νεαρή γυναίκα να βάλει τα κοσμήματά της σε κουτί για να τα παραλάβουν. Συνελήφθησαν μετά από καταδίωξη και τα κοσμήματα επιστράφηκαν. (Αστυνομία)
Θέλεις να κυνηγήσεις προσωπικά την απάτη; Τι πληρώνεις
Εδώ υπάρχει μια σημαντική διευκρίνιση.
Η καταγγελία στη Δίωξη Κυβερνοεγκλήματος παρέχεται χωρίς κόστος. Μπορεί να υποβληθεί και ηλεκτρονικά μέσω gov.gr, με περιγραφή του περιστατικού και επισύναψη των αποδεικτικών στοιχείων που διαθέτει ο πολίτης. (Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών)
Η γραμμή 11188 λειτουργεί χωρίς χρέωση και 24 ώρες το 24ωρο. (Cyberalert)
Άλλο όμως η απλή καταγγελία και άλλο η ποινική και δικαστική συνέχεια. Αν για το συγκεκριμένο αδίκημα απαιτείται έγκληση, μπορεί να απαιτηθεί το προβλεπόμενο παράβολο. Για τα απολύτως κατ’ έγκληση διωκόμενα εγκλήματα η νομοθεσία προβλέπει παράβολο 100 ευρώ. (E-Nomothesia)
Όσο για τον δικηγόρο, δεν υπάρχει ένα ενιαίο «τιμολόγιο για υπόθεση ηλεκτρονικής απάτης». Η αμοιβή συμφωνείται ελεύθερα και εγγράφως μεταξύ δικηγόρου και εντολέα και μπορεί να αφορά μία συμβουλή, σύνταξη εγγράφων, παρακολούθηση της ποινικής υπόθεσης ή συνολική δικαστική εκπροσώπηση. Συνεπώς δεν θα ήταν υπεύθυνο να γράψουμε ότι «ο δικηγόρος κοστίζει Χ ευρώ» χωρίς συγκεκριμένη υπόθεση και συμφωνία. (E-Nomothesia)
Η καλύτερη άμυνα είναι να μη μείνει κανείς ανενημέρωτος
Γι’ αυτό επιμένω: η ενημέρωση πρέπει να είναι διαρκής.
Και ιδιαίτερα για τους ηλικιωμένους. Παιδιά και εγγόνια πρέπει να τους επαναλαμβάνουν έναν απλό κανόνα: καμία τράπεζα, κανένας λογιστής, κανένας αστυνομικός και κανένας δημόσιος οργανισμός δεν δικαιολογεί να παραδώσουμε χρήματα και κοσμήματα σε κάποιον άγνωστο που θα εμφανιστεί στην πόρτα μας.
Και όταν το τηλέφωνο δημιουργεί πανικό και λέει «τώρα, γρήγορα, μην το πεις σε κανέναν», εκεί ακριβώς πρέπει να ανάβει το κόκκινο φως.
Κλείνουμε το τηλέφωνο. Διασταυρώνουμε. Ενημερώνουμε την τράπεζα όταν εμπλέκεται λογαριασμός ή κάρτα. Ενημερώνουμε αμέσως την Αστυνομία. Και προειδοποιούμε τους γύρω μας.
Γιατί οι μαφίες των απατών χρειάζονται λίγα λεπτά για να αρπάξουν οικονομίες μιας ζωής. Η ενημέρωση χρειάζεται λίγα δευτερόλεπτα για να τους το χαλάσει.
