Σπασμένος θερμοσίφωνας, υγρασία, βραχυκυκλώματα ή προβλήματα στη θέρμανση δεν σημαίνουν ότι ο ενοικιαστής είναι υποχρεωμένος να περιμένει επ’ αόριστον. Η Ένωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας εξηγεί ποια είναι τα δικαιώματα των μισθωτών και ποιες οι υποχρεώσεις των ιδιοκτητών.
Τα ενοίκια βρίσκονται στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων ετών και χιλιάδες ενοικιαστές πληρώνουν κάθε μήνα σημαντικό μέρος του εισοδήματός τους για να εξασφαλίσουν μια αξιοπρεπή κατοικία. Τι συμβαίνει όμως όταν το σπίτι εμφανίζει σοβαρές βλάβες και ο ιδιοκτήτης αρνείται ή αδιαφορεί να τις επισκευάσει;
Πολλοί πιστεύουν ότι δεν έχουν άλλη επιλογή από το να συνεχίσουν να πληρώνουν το ενοίκιο και να βάζουν οι ίδιοι το χέρι στην τσέπη. Η πραγματικότητα, όμως, είναι διαφορετική.
Με ανακοίνωσή της, η Ένωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας (ΕΕΚΕ) υπενθυμίζει τι προβλέπει ο Αστικός Κώδικας και ξεκαθαρίζει ότι ο ιδιοκτήτης δεν μπορεί να αφήνει ένα ακίνητο να υποβαθμίζεται, ενώ συνεχίζει να εισπράττει κανονικά το μίσθωμα.
Σύμφωνα με την ΕΕΚΕ, ο ιδιοκτήτης έχει τρεις βασικές υποχρεώσεις: α) Να παραδίδει ένα κατοικήσιμο και ασφαλές ακίνητο. β) Να φροντίζει ώστε να παραμένει λειτουργικό καθ’ όλη τη διάρκεια της μίσθωσης. γ) Να αποκαθιστά όλες τις βλάβες που δεν οφείλονται σε υπαιτιότητα του ενοικιαστή. Σε αυτές περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, προβλήματα στα υδραυλικά, στις ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις, στη στέγη, στη θέρμανση, αλλά και φθορές που προκύπτουν από την παλαιότητα του ακινήτου.
Τα τρία «όπλα» του ενοικιαστή
Εάν ο ιδιοκτήτης αδιαφορεί, ο ενοικιαστής δεν είναι υποχρεωμένος να μένει με σταυρωμένα τα χέρια. Η ΕΕΚΕ περιγράφει τρεις κινήσεις που του δίνει ο νόμος.
Πρώτο βήμα είναι η γραπτή ειδοποίηση. Ο ενοικιαστής πρέπει να ενημερώσει εγγράφως τον ιδιοκτήτη —με email, μήνυμα ή ακόμη και εξώδικο— περιγράφοντας αναλυτικά τη βλάβη και δίνοντας ένα εύλογο χρονικό διάστημα για την αποκατάστασή της. Η γραπτή επικοινωνία αποτελεί σημαντικό αποδεικτικό στοιχείο σε περίπτωση μελλοντικής διαφωνίας.
Δεύτερο βήμα, εφόσον πρόκειται για επείγουσα βλάβη, όπως διαρροή νερού ή σοβαρό ηλεκτρολογικό πρόβλημα που εγκυμονεί κινδύνους, ο ενοικιαστής μπορεί να προχωρήσει ο ίδιος στην επισκευή και στη συνέχεια να παρακρατήσει το αντίστοιχο ποσό από το ενοίκιο. Αυτό, όμως, πρέπει να γίνει μόνο αφού έχει προηγηθεί ενημέρωση του ιδιοκτήτη και με την προϋπόθεση ότι υπάρχουν αποδείξεις, τιμολόγια και πλήρης τεκμηρίωση της δαπάνης.
Τρίτο και πιο ισχυρό δικαίωμα είναι η δυνατότητα να ζητήσει μείωση του ενοικίου ή ακόμη και να αποχωρήσει από το ακίνητο, όταν η κατάσταση είναι τόσο σοβαρή ώστε το σπίτι να μην μπορεί να χρησιμοποιηθεί κανονικά εξαιτίας της αδιαφορίας του ιδιοκτήτη.
Η Ένωση, πάντως, εφιστά την προσοχή στους ενοικιαστές να μην προχωρούν αυθαίρετα σε επισκευές χωρίς προηγούμενη επικοινωνία, καθώς υπάρχει κίνδυνος η δαπάνη να μην αναγνωριστεί. Παράλληλα, συνιστά να διατηρούν φωτογραφίες, αποδείξεις, μηνύματα και κάθε σχετικό έγγραφο, ενώ σε πιο σύνθετες περιπτώσεις η συμβουλή ενός νομικού μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική.
Σύμφωνα με την ΕΕΚΕ η καταβολή του ενοικίου συνεπάγεται και την υποχρέωση του ιδιοκτήτη να προσφέρει ένα ασφαλές και λειτουργικό ακίνητο. Όταν αυτό δεν συμβαίνει, ο νόμος δεν αφήνει τον ενοικιαστή απροστάτευτο, αρκεί να κινηθεί σωστά, με τεκμηρίωση και σύμφωνα με τις διαδικασίες που προβλέπει η νομοθεσία.
