Η αγορά λιανικής δεν μετριέται πια μόνο σε τζίρους, σακούλες και βιτρίνες. Μετριέται σε τετραγωνικά. Και αυτά τα τετραγωνικά, όταν βρίσκονται στην Ερμού, στη Βουκουρεστίου, στη Γλυφάδα, στη Μύκονο, στη Ρόδο ή στη New Bond Street του Λονδίνου, έχουν μετατραπεί σε σκληρό νόμισμα. Τα μεγάλα brands, οι αλυσίδες μόδας, οι οίκοι πολυτελείας, η εστίαση και οι νέες επιχειρήσεις εμπειρίας δίνουν πλέον μάχη όχι απλώς για πελάτες, αλλά για το δικαίωμα να σταθούν στο σωστό σημείο.
Η εικόνα στις ελληνικές εμπορικές πιάτσες είναι αποκαλυπτική: η ζήτηση παραμένει ισχυρή, οι διαθέσιμοι χώροι είναι λίγοι και οι ιδιοκτήτες των καλών ακινήτων βλέπουν τις μισθωτικές αξίες να αντέχουν, ακόμη και σε μια περίοδο όπου ο καταναλωτής είναι πιο προσεκτικός. Σύμφωνα με την τελευταία εικόνα της αγοράς, η Ερμού κρατά τα σκήπτρα, με τα κορυφαία σημεία της να φτάνουν περίπου τα 310-320 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο τον μήνα, ενώ η Βουκουρεστίου κινείται κοντά στα 300 ευρώ/τ.μ. μηνιαίως.
Η Ερμού δεν είναι απλώς ένας δρόμος με καταστήματα. Είναι η βιτρίνα του ελληνικού λιανεμπορίου. Η γειτνίαση με το Σύνταγμα, η μόνιμη τουριστική ροή, η καθημερινή επισκεψιμότητα και η παρουσία διεθνών αλυσίδων την κρατούν στην κορυφή. Εκεί, το κατάστημα δεν λειτουργεί μόνο ως σημείο πώλησης. Λειτουργεί ως διαφήμιση, ως δήλωση παρουσίας, ως απόδειξη ότι ένα brand «παίζει» στην πρώτη κατηγορία.
Ακριβώς πίσω της, η Βουκουρεστίου και το Κολωνάκι κρατούν τον premium χαρακτήρα τους. Η Βουκουρεστίου παραμένει η αθηναϊκή διεύθυνση της πολυτέλειας, ενώ το Κολωνάκι εξακολουθεί να πουλάει κύρος, σταθερό κοινό και υψηλή αναγνωρισιμότητα. Στην άλλη πλευρά της πόλης, η Γλυφάδα έχει πλέον παγιωθεί ως μία από τις ισχυρότερες εμπορικές αγορές της χώρας, με μισθώματα που φτάνουν τα 160 ευρώ/τ.μ. τον μήνα, την ώρα που η Κηφισιά κινείται κοντά στα 120 ευρώ/τ.μ. και ο Πειραιάς στα 100 ευρώ/τ.μ.
Στη Θεσσαλονίκη, η Τσιμισκή κρατά τον ρόλο της βορειοελλαδίτικης Ερμού. Τα prime ενοίκια της καταγράφονται επίσης στα 160 ευρώ/τ.μ. τον μήνα, με τη ζήτηση να στηρίζεται τόσο από την τοπική αγορά όσο και από τη δυναμική της πόλης ως τουριστικού και βαλκανικού εμπορικού κόμβου.
Το ενδιαφέρον, όμως, δεν περιορίζεται πια στους κλασικούς εμπορικούς δρόμους της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης. Στους πιασάρικους τουριστικούς προορισμούς, το παιχνίδι γίνεται ακόμη πιο ιδιαίτερο. Εκεί, το ενοίκιο δεν αποτιμά μόνο την εμπορικότητα του δρόμου, αλλά και την εποχική ένταση, την τουριστική κατανάλωση, το διεθνές κοινό και τη δυνατότητα ενός καταστήματος να κάνει μέσα σε λίγους μήνες τζίρο που αλλού απαιτεί ολόκληρο χρόνο.
Στη Μύκονο, ακόμη και οι αγγελίες επαγγελματικών χώρων δείχνουν την πίεση της αγοράς: καταστήματα εμφανίζονται με ζητούμενα μισθώματα της τάξης των 56-61 ευρώ/τ.μ. τον μήνα, ενώ μεγάλοι χώροι μπορούν να φτάνουν σε συνολικά μηνιαία ενοίκια δεκάδων χιλιάδων ευρώ. Πρόκειται, βέβαια, για ζητούμενες τιμές αγγελιών και όχι για επίσημες prime μισθώσεις τύπου Ερμού, αλλά αποτυπώνουν το βασικό στοιχείο της μυκονιάτικης αγοράς: λίγοι χώροι, τεράστια προβολή, ακριβή είσοδος.
Στην Κέρκυρα, το κέντρο και η Παλιά Πόλη παίζουν το δικό τους παιχνίδι, με τον τουρισμό να ανεβάζει την εμπορική αξία των μικρών και μεσαίων χώρων. Ενδεικτικές αγγελίες δείχνουν καταστήματα 45 τ.μ. με ενοίκιο 1.000 ευρώ τον μήνα και χώρους 102 τ.μ. με 3.000 ευρώ, ενώ σε πολύ κεντρικά σημεία μικρότερα καταστήματα μπορεί να ξεπερνούν σημαντικά τον μέσο όρο της τοπικής αγοράς.
Στο Ηράκλειο, η εμπορική αγορά πατάει πάνω σε δύο πυλώνες: τη μόνιμη, μεγάλη τοπική κατανάλωση και την τουριστική δύναμη της Κρήτης. Η εικόνα των αγγελιών δείχνει έντονη διαθεσιμότητα επαγγελματικών χώρων, αλλά και μεγάλες αποκλίσεις στις τιμές ανάλογα με το σημείο, το μέγεθος, την πρόσοψη και τη χρήση. Ενδεικτικά, στο κέντρο εμφανίζονται καταστήματα με ζητούμενα ενοίκια από 800 ευρώ έως 4.000 ευρώ τον μήνα, ενώ η αξία ανεβαίνει αισθητά όταν ο χώρος βρίσκεται σε σημείο υψηλής διέλευσης.
Στη Ρόδο, η εικόνα είναι ακόμη πιο τουριστική. Το νησί λειτουργεί ως εμπορικός προορισμός με έντονη εποχικότητα, αλλά και με ισχυρή διεθνή πελατεία. Στις αγγελίες εμφανίζονται καταστήματα με ζητούμενες τιμές που φτάνουν τα 50 ευρώ/τ.μ. τον μήνα για μικρότερους χώρους, ενώ μεγαλύτερα καταστήματα καταγράφονται στα 28-34 ευρώ/τ.μ. ή σε συνολικά ενοίκια άνω των 10.000 ευρώ τον μήνα.
Το μήνυμα είναι σαφές: η Ελλάδα δεν έχει μόνο την Ερμού. Έχει πλέον ένα δίκτυο εμπορικών σημείων όπου ο τουρισμός ανεβάζει την αξία του τετραγωνικού. Η Μύκονος πουλάει διεθνές lifestyle. Η Κέρκυρα πουλάει ιστορικότητα και τουριστική ροή. Το Ηράκλειο πουλάει μέγεθος αγοράς και κρητική δυναμική. Η Ρόδος πουλάει μαζικό τουρισμό, κρουαζιέρα και εμπορική εποχικότητα. Σε όλες τις περιπτώσεις, ο καλός χώρος είναι λίγος — και ακριβός.
Τιμές τρέλλας στο εξωτερικό – Οι 10 ακριβότεροι δρόμοι
Αν, όμως, η ελληνική αγορά μοιάζει ακριβή, η διεθνής σκηνή δείχνει τι σημαίνει πραγματικό παγκόσμιο prime retail. Στην κορυφή του κόσμου βρίσκεται πλέον η New Bond Street του Λονδίνου, η οποία ανακηρύχθηκε η ακριβότερη εμπορική διεύθυνση διεθνώς, με ενοίκια 2.231 δολάρια ανά τετραγωνικό πόδι τον χρόνο. Η άνοδος της βρετανικής πρωτεύουσας ήρθε με αύξηση 22% μέσα σε έναν χρόνο, ξεπερνώντας το Μιλάνο και τη Νέα Υόρκη.
Δεύτερη στον κόσμο είναι η Via Montenapoleone στο Μιλάνο, με 2.179 δολάρια ανά τετραγωνικό πόδι τον χρόνο. Ο δρόμος της ιταλικής μόδας, γεμάτος οίκους πολυτελείας, δεν είναι απλώς εμπορικός άξονας. Είναι η υλική έκφραση του «Made in Italy»: μόδα, design, κοσμήματα, ρολόγια, τουρισμός υψηλής δαπάνης και μια αγορά που απευθύνεται σε πελάτες οι οποίοι ταξιδεύουν για να αγοράσουν.
Στην τρίτη θέση βρίσκεται η Upper Fifth Avenue της Νέας Υόρκης, με 2.000 δολάρια ανά τετραγωνικό πόδι τον χρόνο. Για δεκαετίες ήταν το απόλυτο σύμβολο του παγκόσμιου retail. Ακόμη κι αν έχασε την κορυφή, παραμένει ένα από τα ισχυρότερα εμπορικά σημεία του πλανήτη: εκεί όπου το real estate, η μόδα, ο τουρισμός και η εικόνα της Νέας Υόρκης συναντιούνται σε λίγα τετράγωνα.
Στην πέμπτη θέση της παγκόσμιας κατάταξης βρίσκεται η Avenue des Champs-Élysées στο Παρίσι, με 1.364 δολάρια ανά τετραγωνικό πόδι τον χρόνο. Είναι ο δρόμος που συνδυάζει τουρισμό, ιστορία, luxury, μαζικά brands και γαλλικό συμβολισμό. Όπως και στην Αθήνα, έτσι και στο Παρίσι, η εμπορική αξία δεν προκύπτει μόνο από τις πωλήσεις. Προκύπτει από το βλέμμα. Από το πόσοι περνούν, πόσοι φωτογραφίζουν, πόσοι συνδέουν ένα brand με έναν δρόμο-σύμβολο.
Το παγκόσμιο top 10 συμπληρώνουν η Tsim Sha Tsui στο Χονγκ Κονγκ, η Ginza στο Τόκιο, η Bahnhofstrasse στη Ζυρίχη, το Pitt Street Mall στο Σίδνεϊ, η Myeongdong στη Σεούλ και η Kohlmarkt στη Βιέννη. Η Cushman & Wakefield καταγράφει ότι το 58% των αγορών που παρακολουθεί παρουσίασε ετήσια αύξηση μισθωμάτων, με τη μάχη για περιορισμένους prime χώρους να πιέζει τις τιμές προς τα πάνω.
Η μεγάλη εικόνα είναι ότι το φυσικό κατάστημα όχι μόνο δεν πέθανε, αλλά στις κορυφαίες τοποθεσίες έγινε πιο πολύτιμο. Το ηλεκτρονικό εμπόριο άλλαξε τη λιανική, αλλά δεν αντικατέστησε την ανάγκη των μεγάλων brands να έχουν παρουσία σε δρόμους-βιτρίνες. Αντίθετα, την έκανε πιο στοχευμένη. Τα brands δεν ανοίγουν παντού. Ανοίγουν εκεί όπου η διεύθυνση έχει νόημα.
Αυτό εξηγεί και τη μάχη στην Ελλάδα. Η Ερμού, η Βουκουρεστίου, η Γλυφάδα, η Τσιμισκή, η Μύκονος, η Ρόδος, η Κέρκυρα και το Ηράκλειο δεν ανταγωνίζονται μόνο μεταξύ τους. Ανταγωνίζονται έναν νέο χάρτη λιανεμπορίου, όπου το κατάστημα πρέπει να είναι εμπειρία, διαφήμιση, σημείο συνάντησης και εμπορική μηχανή ταυτόχρονα.
Και όσο ο καλός χώρος παραμένει δυσεύρετος, τόσο το τετραγωνικό θα γίνεται ακριβότερο. Από την Ερμού έως τη Bond Street, το συμπέρασμα είναι ίδιο: στο σύγχρονο λιανεμπόριο, η τοποθεσία δεν είναι απλώς πλεονέκτημα. Είναι το ίδιο το προϊόν.
