Σε νέα αύξηση των επιτοκίων, τη δεύτερη μετά από 3 χρόνια κι αφού προηγήθηκε αυτή στις 11 Ιουνίου, προχώρησε σήμερα η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα κατά 0,25, στο 2,5%, μετά την εκτόξευση του πληθωρισμού στην ΕΕ εξαιτίας της ενέργειας.
Η ΕΚΤ καθορίζει τη νομισματική πολιτική της ευρωζώνης μέσω τριών βασικών επιτοκίων, με το επιτόκιο της διευκόλυνσης αποδοχής καταθέσεων να λειτουργεί ως κύριο σημείο αναφοράς.
Το βασικό επιτόκιο αναχρηματοδότησης αυξήθηκε στο 2,65% και το επιτόκιο της πάγιας διευκόλυνσης οριακής χρηματοδότησης στο 2,9%.
Στην ανακοίνωσή της, η κεντρική τράπεζα επισήμανε ότι «η σύρραξη στη Μέση Ανατολή συνεχίζει να δημιουργεί πληθωριστικές πιέσεις και ο πληθωρισμός αναμένεται να παραμείνει για παρατεταμένο διάστημα πολύ πάνω από τον στόχο», διαβεβαιώνοντας παράλληλα ότι «με τη σημερινή απόφαση, το Διοικητικό Συμβούλιο παραμένει σε καλή θέση για να διαχειριστεί την αβεβαιότητα που προκαλεί η σύρραξη».
Οι προβλέψεις των υπηρεσιών της ΕΚΤ εξακολουθούν να εκτιμούν ότι ο συνολικός πληθωρισμός θα διαμορφωθεί κατά μέσο όρο στο 3% φέτος. Ωστόσο, οι εκτιμήσεις για το 2027 και το 2028 αναθεωρήθηκαν προς τα πάνω, σε 2,5% και 2,1% αντίστοιχα, σε σχέση με τον Ιούνιο.
Πρόβλημα οι τιμές στην ενέργεια και στο πετρέλαιο
Η απόφαση ακολουθεί την ένδειξη πληθωρισμού του Αυγούστου στο 3,3%, από 2,9% τον Ιούλιο, επίπεδο που είναι το υψηλότερο από τον Σεπτέμβριο του 2023.
Το κόστος της ενέργειας εξηγεί σχεδόν εξ ολοκλήρου την άνοδο, καθώς ο πληθωρισμός στην ενέργεια εκτινάχθηκε στο 14,3% από 10,3%, την ώρα που οι συγκρούσεις γύρω από τα Στενά του Χορμούζ κρατούν περιορισμένη την προσφορά αργού. Το πρόβλημα παραμένει, καθώς το Brent ξεπέρασε ξανά τα 100 δολάρια το βαρέλι την Τετάρτη λόγω των νέων ανταλλαγών πυρών μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
Ο δομικός πληθωρισμός, που εξαιρεί την ενέργεια, τα τρόφιμα, το αλκοόλ και τον καπνό, υποχώρησε μάλιστα στο 2,4% από 2,5% τον Αύγουστο, ενώ ο πληθωρισμός στις υπηρεσίες, το σκέλος που επηρεάζεται περισσότερο από τους μισθούς, έπεσε στο 3% από 3,3%. Εξακολουθούν να υπάρχουν ελάχιστες ενδείξεις ότι η ακριβή ενέργεια διαχέεται στο υπόλοιπο της οικονομίας.
Σε μελέτη που δημοσιεύθηκε νωρίτερα μέσα στον μήνα, οι οικονομολόγοι της διαπίστωσαν ότι οι δυσμενείς παράγοντες στην προσφορά ενέργειας ευθύνονται για περίπου το 90% της αύξησης του πληθωρισμού στην ενέργεια μεταξύ Ιανουαρίου και Μαΐου φέτος.
«Αυτή τη φορά η ενεργειακή διαταραχή στην πλευρά της προσφοράς κυριαρχεί, ενώ η ζήτηση και τα δημοσιονομικά μέτρα στήριξης παίζουν δευτερεύοντα ρόλο», έγραψαν οι οικονομολόγοι, σε αντιπαραβολή με την έξαρση του 2021-22 που προκάλεσε πολύ πιο επιθετική αντίδραση.
Επανέρχεται ο εφιάλτης του πληθωρισμού
Ο μέσος όρος του πληθωρισμού στην ευρωζώνη κρύβει μεγάλες αποκλίσεις.Τον Αύγουστο ο πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 4,5% στην Ισπανία, 2,9% στη Γερμανία και 2,7% στη Γαλλία, τρεις οικονομίες που αντιμετωπίζουν το ίδιο ενεργειακό σοκ με εμφανώς διαφορετικά αποτελέσματα.
Η ανάπτυξη περιπλέκει ακόμη περισσότερο την εικόνα. Η οικονομία της ευρωζώνης αποδεικνύεται πιο ανθεκτική απ’ ό,τι αναμενόταν, αλλά η ανθεκτικότητα δεν σημαίνει υπερθέρμανση και, ακόμη και στο 2,5%, το επιτόκιο καταθέσεων παραμένει εντός του εύρους που η ΕΚΤ θεωρεί ουδέτερο. Μια περαιτέρω αύξηση θα σήμαινε ότι η πολιτική πρέπει να στοχεύει πλέον στην ενεργή συγκράτηση της οικονομίας.
Η Κριστίν Λαγκάρντ είχε προαναγγείλει αυτή την κίνηση τον Ιούλιο, όταν το συμβούλιο κράτησε αμετάβλητα τα επιτόκια αλλά ζήτησε από τις υπηρεσίες να καταρτίσουν σενάρια για το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο ενόψει Σεπτεμβρίου.
«Το βάρος της απόδειξης ανήκει στα δεδομένα», είχε δηλώσει τότε η Λαγκάρντ, προσθέτοντας ότι «η πλήρης πληθωριστική επίδραση του ενεργειακού σοκ δεν έχει ακόμη αποτυπωθεί».
Η απόφαση της Πέμπτης συνοδεύεται από νέες προβλέψεις των υπηρεσιών, αλλά η ημερομηνία λήξης των στοιχείων είναι περίπου δύο εβδομάδες πριν από τη συνεδρίαση, γεγονός που σημαίνει ότι ούτε η τελευταία άνοδος στις τιμές του πετρελαίου ούτε το άλμα στις αποδόσεις των ευρωπαϊκών κρατικών ομολόγων σε υψηλά 15 ετών έχουν συμπεριληφθεί.
Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ θα ανακοινώσει την απόφασή της στις 16 Σεπτεμβρίου και η Τράπεζα της Ιαπωνίας στις 18, με τις δύο να αναμένεται να εξετάσουν τις δικές τους αυξήσεις.
Παράλληλα, η Τράπεζα της Αγγλίας θα αποφασίσει στις 17 Σεπτεμβρίου και αναμένεται να διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια, καθώς αυτή τη στιγμή έχει πολύ υψηλότερο βασικό επιτόκιο από τις υπόλοιπες, στο 3,75%.
