Μια σημαντική «ένεση» απασχόλησης για χιλιάδες ανέργους σε όλη τη χώρα ετοιμάζεται να ενεργοποιήσει η ΔΥΠΑ, με νέο κύκλο προγραμμάτων κοινωφελούς εργασίας σε Δήμους και Περιφέρειες, ξεκινώντας από τη Θεσσαλία, την περιοχή που εξακολουθεί να μετρά τις βαθιές πληγές που άφησε πίσω της η κακοκαιρία Daniel.
Η κυβέρνηση, την ίδια ώρα, βρίσκεται αντιμέτωπη με μία αυξανόμενη κοινωνική και πολιτική πίεση για στήριξη της απασχόλησης, καθώς η ακρίβεια συνεχίζει να πιέζει τα νοικοκυριά και η ανεργία εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρό πρόβλημα σε πολλές περιοχές της χώρας. Με φόντο τις επόμενες κοινοβουλευτικές εκλογές και την ανάγκη να σταλεί μήνυμα κοινωνικής στήριξης προς χιλιάδες πολίτες που βρίσκονται εκτός αγοράς εργασίας, τα νέα προγράμματα αποκτούν ιδιαίτερη πολιτική και οικονομική σημασία, προκαλώντας φυσικά και την ανάλογη κριτική από την αντιπολίτευση. Παράλληλα, οι νέες θέσεις ολιγόμηνες θέσεις εργασίας, λειτουργούν και ως εργαλείο ενίσχυσης της τοπικής αυτοδιοίκησης, καθώς Δήμοι και Περιφέρειες αντιμετωπίζουν σοβαρές ελλείψεις προσωπικού και αυξημένες ανάγκες, ιδιαίτερα σε περιοχές που επλήγησαν από φυσικές καταστροφές.
Το πρώτο βήμα στη Θεσσαλία
Το πρόγραμμα της Θεσσαλίας, που θεωρείται ο «πιλότος» για αντίστοιχες παρεμβάσεις και σε άλλες Περιφέρειες της χώρας, προβλέπει την απασχόληση 2.182 ανέργων για οκτώ μήνες σε Δήμους και υπηρεσίες της Περιφέρειας, με συνολικό προϋπολογισμό που ξεπερνά τα 19,2 εκατ. ευρώ.
Σε μια περίοδο όπου η ακρίβεια πιέζει τα νοικοκυριά, οι ευέλικτες μορφές εργασίας αυξάνονται και η ανασφάλεια παραμένει ισχυρή για χιλιάδες πολίτες, ακόμη και μια 8μηνη θέση εργασίας αποκτά τεράστια σημασία για οικογένειες που προσπαθούν να σταθούν όρθιες οικονομικά. Το νέο πρόγραμμα έρχεται να καλύψει δύο κρίσιμες ανάγκες ταυτόχρονα, από τη μία να δώσει προσωρινό εισόδημα και επαγγελματική διέξοδο σε ανέργους και από την άλλη να ενισχύσει υπηρεσίες της τοπικής αυτοδιοίκησης που αντιμετωπίζουν σοβαρές ελλείψεις προσωπικού, ειδικά μετά τις φυσικές καταστροφές και τις αυξημένες ανάγκες πολιτικής προστασίας.
Πού θα εργαστούν;
Οι ωφελούμενοι αναμένεται να απασχοληθούν σε έργα αποκατάστασης υποδομών, καθαρισμούς, περιβαλλοντικές παρεμβάσεις, κοινωνικές υπηρεσίες, ενίσχυση δημοτικών δομών, ακόμη και δράσεις φροντίδας ευάλωτων πολιτών. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, σημαντικό βάρος θα δοθεί σε εργασίες συντήρησης σχολείων, πάρκων και δημοτικών εγκαταστάσεων, σε καθαρισμούς ρεμάτων και απομάκρυνση φερτών υλικών, αλλά και στη στελέχωση κοινωνικών δομών που εξακολουθούν να λειτουργούν υπό πίεση μετά τις καταστροφές του Daniel.
Η Θεσσαλία αποτελεί το πρώτο μεγάλο πεδίο εφαρμογής, καθώς η περιοχή συνεχίζει να αντιμετωπίζει κοινωνικές, οικονομικές και περιβαλλοντικές συνέπειες από τις πλημμύρες. Η Περιφέρεια, σε συνεργασία με τα αρμόδια υπουργεία, προώθησε ένα ειδικό σχέδιο απορρόφησης ανέργων μέσω του ΕΣΠΑ και του προγράμματος «Ανθρώπινο Δυναμικό και Κοινωνική Συνοχή 2021-2027».
Τα «γκρίζα» σημεία
Το βασικότερο μειονέκτημα, ωστόσο, είναι ότι πρόκειται για προσωρινή λύση. Οι συμβάσεις είναι ορισμένου χρόνου και ολοκληρώνονται στους οκτώ μήνες, χωρίς να διασφαλίσεται η συνέχεια στην απασχόληση των εργαζομένων, κάτι που εκτός από ανασφάλεια, καλλιεργεί πελατειακές σχέσεις και συχνά «παρακινεί» σε ατέρμονες δικαστικές διενέξεις… Αυτό σημαίνει ότι χιλιάδες άνεργοι μπορεί να βρεθούν ξανά στην ίδια δύσκολη θέση λίγους μήνες αργότερα, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου ο ιδιωτικός τομέας παραμένει αδύναμος και οι ευκαιρίες περιορισμένες.
«Χρυσές δουλειές» για δικηγόρους
Από την άλλη, τα προγράμματα κοινωφελούς χαρακτήρα διαχρονικά λειτουργούν περισσότερο ως μηχανισμός προσωρινής ανακούφισης και λιγότερο ως σταθερή στρατηγική αντιμετώπισης της ανεργίας. Πολλοί εργαζόμενοι αποκτούν εμπειρία, αλλά δυσκολεύονται στη συνέχεια να μεταπηδήσουν σε μόνιμες θέσεις πλήρους απασχόλησης.
Η πραγματικότητα είναι ότι για χιλιάδες ανέργους αυτά τα προγράμματα αποτελούν συχνά τη μοναδική διαθέσιμη διέξοδο. Όχι μόνο σε περιφέρειες που επλήγησαν από φυσικές καταστροφές ή αντιμετωπίζουν υψηλά ποσοστά ανεργίας, αλλά και σε πολλούς Δήμους της Αττικής ή της Θεσσαλονίκης, όπου η πίεση για την εξασφάλιση έστω και προσωρινής εργασίας είναι μεγάλη.
Μεγάλη βέβαια είναι και η «αγορά» για κάποιους δικηγόρους, οι οποίοι ασχολούνται σταθερά με συλλογικές προσφυγές συμβασιούχων στη Δικαιοσύνη, που διεκδικούν μια μόνιμη εργασία (π.χ. συμβασιούχοι της εποχής Covid, κλπ).
