Το IRIS έχει γίνει καθημερινό εργαλείο: χαρτζιλίκι στο παιδί, χρήματα στον φοιτητή για το ενοίκιο, μοίρασμα ενός λογαριασμού μεταξύ φίλων ή πληρωμή στον επαγγελματία. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε ποσό που περνά από το IRIS είναι φορολογικά «αόρατο».
Η ΑΑΔΕ ξεκαθαρίζει ότι οι συνηθισμένες μεταφορές μικροποσών για καθημερινές ανάγκες δεν αποτελούν από μόνες τους λόγο φορολογικού ελέγχου. Το ενδιαφέρον της Εφορίας μπορεί να ενεργοποιηθεί όταν εμφανίζεται ύποπτο μοτίβο: συχνές μεταφορές, επαναλαμβανόμενα ίδια και κυρίως μεγάλα ποσά ή κινήσεις που μοιάζουν να υποκρύπτουν δωρεά ή επαγγελματικό εισόδημα.
Γονείς, παιδιά και εγγόνια: Το όριο των 800.000 ευρώ
Εδώ χρειάζεται να ξεχωρίσουμε το χαρτζιλίκι από τη δωρεά ή τη γονική παροχή.
Χρήματα που στέλνει ένας γονιός στο παιδί του για ενοίκιο, δίδακτρα, σούπερ μάρκετ και γενικότερα καθημερινές ανάγκες δεν θεωρούνται αυτομάτως χρηματική δωρεά που απαιτεί δήλωση στο myPROPERTY.
Εάν όμως πρόκειται πράγματι για χρηματική δωρεά ή γονική παροχή, για τα πρόσωπα της Α΄ κατηγορίας –σύζυγο ή μέρος συμφώνου συμβίωσης, παιδιά, γονείς και εγγόνια– ισχύει αφορολόγητο έως 800.000 ευρώ, υπό την κρίσιμη προϋπόθεση ότι η μεταφορά αποδεικνύεται μέσω χρηματοπιστωτικού ιδρύματος. Πάνω από τις 800.000 ευρώ, το υπερβάλλον ποσό φορολογείται με 10%. (aade.gr)
Η δωρεά ή γονική παροχή πρέπει να δηλώνεται στο myPROPERTY. Εάν η συναλλαγή δεν επιβεβαιώνεται από την τράπεζα και δεν υπάρχουν τα απαραίτητα δικαιολογητικά, μπορεί να χαθεί το αφορολόγητο.
Προσοχή στα μετρητά και στις «ενδιάμεσες» δωρεές
Εάν η χρηματική γονική παροχή γίνει με μετρητά και όχι μέσω του τραπεζικού συστήματος, το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ δεν εφαρμόζεται και προβλέπεται αυτοτελής φορολόγηση 10% από το πρώτο ευρώ.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και στις διαδοχικές δωρεές. Για παράδειγμα, εάν ένα παιδί μεταφέρει χρήματα στον γονέα και εκείνος λίγο αργότερα τα μεταφέρει στο άλλο παιδί, η ΑΑΔΕ μπορεί να εξετάσει εάν πραγματικός σκοπός ήταν να φτάσουν εξαρχής τα χρήματα από αδελφό σε αδελφό αποφεύγοντας τον φόρο 20%.
Μάλιστα, όταν μεταξύ των διαδοχικών δωρεών μεσολαβούν λιγότεροι από έξι μήνες, αυτό μπορεί να αποτελέσει ένδειξη για φορολογικό έλεγχο.
Αδέλφια, άλλοι συγγενείς και φίλοι
Εδώ αλλάζει σημαντικά η εικόνα. Οι χρηματικές δωρεές προς πρόσωπα της Β΄ κατηγορίας φορολογούνται αυτοτελώς με 20% από το πρώτο ευρώ, ενώ για πρόσωπα της Γ΄ κατηγορίας, όπου εντάσσονται οι λοιποί συγγενείς και τρίτοι, ο φόρος φτάνει στο 40% από το πρώτο ευρώ. (aade.gr)
Αυτό βεβαίως δεν σημαίνει ότι τα 20 ευρώ που στέλνει κάποιος σε έναν φίλο επειδή πλήρωσε εκείνος το εστιατόριο μετατρέπονται αυτομάτως σε φορολογητέα δωρεά. Η ΑΑΔΕ έχει διαχωρίσει τις καθημερινές συναλλαγές μικρών ποσών από τις πραγματικές χρηματικές δωρεές.
Πόσα μπορούμε να στέλνουμε με IRIS
Από τις 15 Ιανουαρίου 2026 ισχύουν αυξημένα όρια:
Μεταξύ ιδιωτών (P2P): έως 1.000 ευρώ την ημέρα και συνολικά έως 5.000 ευρώ τον μήνα.
Από ιδιώτη προς επαγγελματία ή ατομική επιχείρηση: έως 1.000 ευρώ ημερησίως, χωρίς το αντίστοιχο μηνιαίο πλαφόν των 5.000 ευρώ που ισχύει στις μεταφορές μεταξύ φυσικών προσώπων.
Πρέπει όμως να υπογραμμιστεί κάτι βασικό: το όριο του IRIS είναι τραπεζικό/συναλλακτικό όριο και όχι φορολογικό αφορολόγητο. Το γεγονός ότι το σύστημα επιτρέπει μια μεταφορά δεν σημαίνει αυτομάτως ότι η συναλλαγή δεν έχει φορολογικές υποχρεώσεις.
Οι επαγγελματίες δεν παίρνουν «δωρεές»
Για ελεύθερους επαγγελματίες και επιχειρήσεις τα πράγματα είναι διαφορετικά. Όταν το IRIS χρησιμοποιείται για την πληρωμή προϊόντος ή υπηρεσίας, το ποσό αποτελεί επαγγελματικό έσοδο, το οποίο καταγράφεται και φορολογείται κανονικά.
Ιδιαίτερη προσοχή επομένως χρειάζεται όταν ένας επαγγελματίας δέχεται επανειλημμένα χρήματα στον προσωπικό του λογαριασμό από πελάτες. Το IRIS δεν αποτελεί τρόπο παράκαμψης της έκδοσης παραστατικού.
Το IRIS πέρασε πλέον και τα ελληνικά σύνορα
Από τα τέλη Ιουνίου το IRIS άνοιξε και στις διασυνοριακές άμεσες μεταφορές μέσω της ευρωπαϊκής συνεργασίας EuroPA. Σήμερα οι Έλληνες χρήστες μπορούν να πραγματοποιούν P2P συναλλαγές με συμβατές υπηρεσίες σε Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία και Ανδόρρα, χωρίς χρέωση. ( dias.com.gr)
Υπάρχει όμως βασική προϋπόθεση: δεν αρκεί ο παραλήπτης απλώς να έχει έναν οποιονδήποτε τραπεζικό λογαριασμό στο εξωτερικό. Πρέπει να είναι εγγεγραμμένος σε υπηρεσία άμεσων πληρωμών που συμμετέχει στο δίκτυο EuroPA και η τράπεζα ή ο πάροχός του να υποστηρίζει τη διασύνδεση.
Η αποστολή γίνεται μέσω του αριθμού κινητού του παραλήπτη, μαζί με τον διεθνή κωδικό της χώρας, όπως +34 για την Ισπανία. Αντίστοιχα, και ο Έλληνας χρήστης πρέπει να χρησιμοποιεί τράπεζα ή πάροχο που έχει ενεργοποιήσει τη διασυνοριακή λειτουργία. Κατά την έναρξη της υπηρεσίας αυτή προσφέρθηκε μέσω Eurobank, Τράπεζας Πειραιώς και Viva.com, με στόχο να ακολουθήσουν και οι υπόλοιπες τράπεζες.
Το συμπέρασμα είναι απλό: άλλο η δυνατότητα να στείλουμε χρήματα με ένα κλικ και άλλο η φορολογική αιτία για την οποία τα στέλνουμε. Η Εφορία δεν κυνηγά το καθημερινό χαρτζιλίκι ή τα 30 ευρώ του κοινού λογαριασμού. Όταν όμως οι μεταφορές αποκτούν χαρακτηριστικά δωρεάς, επαγγελματικού εσόδου ή τεχνητής διαδρομής χρημάτων για αποφυγή φόρου, τότε το IRIS μπορεί να οδηγήσει τη συναλλαγή στο φορολογικό μικροσκόπιο.
