Κοινό ευρωπαϊκό σύστημα αξιολόγησης για τα data centres προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με στόχο να αυξηθεί η διαφάνεια γύρω από την πραγματική κατανάλωση ενέργειας και νερού και να υποστηριχθεί η βιώσιμη ένταξή τους στο ενεργειακό σύστημα της Ευρώπης.
Η πρωτοβουλία έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η ΕΕ επιδιώκει να τριπλασιάσει τη δυναμικότητα των κέντρων δεδομένων μέσα στα επόμενα πέντε έως επτά χρόνια, θεωρώντας την αύξηση της υπολογιστικής ισχύος κρίσιμη για την τεχνολογική ανεξαρτησία και την ψηφιακή κυριαρχία της Ευρώπης.
Η ταχεία αυτή ανάπτυξη, ωστόσο, συνοδεύεται από αυξημένες ενεργειακές ανάγκες, μεγαλύτερη πίεση στα ηλεκτρικά δίκτυα και αυξημένη χρήση φυσικών πόρων, όπως το νερό, ενώ μπορεί να συμβάλει και στην αύξηση των εκπομπών άνθρακα.
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τα data centres κατανάλωσαν περίπου 68 TWh ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ το 2024. Με βασικό μοχλό την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, η κατανάλωσή τους αναμένεται να φτάσει σχεδόν τις 114 TWh έως το 2030, ξεπερνώντας το 3% της συνολικής ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας.
«Ο τριπλασιασμός της δυναμικότητας των data centres δεν μπορεί να σημαίνει και τριπλάσια πίεση στα ηλεκτρικά δίκτυα, στους υδάτινους πόρους και στους λογαριασμούς ενέργειας», τόνισε η Τερέσα Ριμπέρα, εκτελεστική αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Καθαρή, Δίκαιη και Ανταγωνιστική Μετάβαση.
«Η αρχή γίνεται με τη διαφάνεια και την αξιολόγηση των μεγάλων data centres ανάλογα με τον αντίκτυπό τους στο ενεργειακό σύστημα. Ενεργειακά αποδοτικά, ευέλικτα, τροφοδοτούμενα με πρόσθετη καθαρή ενέργεια και με αξιοποίηση της απορριπτόμενης θερμότητας, τα data centres μπορούν να αποτελέσουν πλεονέκτημα για την ενεργειακή μετάβαση της ΕΕ», πρόσθεσε.
Τι θα αξιολογείται
Το νέο κοινό σύστημα θα καλύπτει μεμονωμένα data centres με ισχύ άνω των 500 kW και θα παρέχει διαφανείς πληροφορίες σχετικά με την πραγματική χρήση πόρων, κυρίως ενέργειας και νερού.
Παράλληλα, θα λαμβάνει υπόψη τη συμβολή των κέντρων δεδομένων στο ηλεκτρικό σύστημα, όπως την επαναχρησιμοποίηση της απορριπτόμενης θερμότητας, την προσθήκη νέας παραγωγικής δυναμικότητας καθαρής ενέργειας και τη δυνατότητα ευέλικτης προσαρμογής της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας στις συνθήκες του δικτύου.
Σύμφωνα με την Επιτροπή, βιώσιμα και κατάλληλα σχεδιασμένα data centres, τα οποία μπορούν να προσαρμόζουν την κατανάλωσή τους ανάλογα με τις ανάγκες του ηλεκτρικού δικτύου, μπορούν να συμβάλουν στη μείωση του συνολικού κόστους του ηλεκτρικού συστήματος, στη βελτίωση της σταθερότητας των δικτύων και στην ενσωμάτωση περισσότερης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές.
Θερμότητα για 4 εκατομμύρια νοικοκυριά
Η Κομισιόν αναδεικνύει ιδιαίτερα τις δυνατότητες αξιοποίησης της θερμότητας που παράγεται από τη λειτουργία των κέντρων δεδομένων.
Όπως σημειώνει, η επαναχρησιμοποίηση περίπου της μισής απορριπτόμενης θερμότητας όλων των ευρωπαϊκών data centres θα αντιστοιχούσε στη συνολική ζήτηση θέρμανσης περίπου 4 εκατομμυρίων νοικοκυριών στην Ευρώπη.
Διαβούλευση για ελάχιστα πρότυπα απόδοσης
Παράλληλα με το νέο σύστημα αξιολόγησης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ξεκίνησε πρόσκληση υποβολής στοιχείων και δημόσια διαβούλευση για τη θέσπιση ελάχιστων προτύπων απόδοσης για τα data centres που λειτουργούν στην Ευρώπη.
Στόχος, σύμφωνα με την Επιτροπή, είναι να δημιουργηθούν πρωτοπόρες αγορές για βιώσιμα ψηφιακά στοιχεία και υπηρεσίες και να υποστηριχθεί περαιτέρω η ένταξη των βιώσιμων κέντρων δεδομένων στο ενεργειακό σύστημα.
Η διαβούλευση για τα ελάχιστα πρότυπα ενεργειακής απόδοσης θα παραμείνει ανοικτή έως τις 14 Δεκεμβρίου 2026. Η Επιτροπή θα συνεχίσει τις διαβουλεύσεις με τα κράτη-μέλη, τη βιομηχανία και την κοινωνία των πολιτών.
Οι πρώτες ετικέτες το 2027
Ο κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός που θεσπίζει το κοινό σύστημα αξιολόγησης περνά τώρα από δίμηνη περίοδο ελέγχου από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο πριν τεθεί σε ισχύ.
Οι συννομοθέτες μπορούν να αντιταχθούν στην κατ’ εξουσιοδότηση πράξη, για παράδειγμα αμφισβητώντας την εξουσιοδότηση ή τη διαδικασία που ακολουθήθηκε, δεν μπορούν όμως να προτείνουν αλλαγές στο κείμενό της.
Οι πρώτες ετικέτες βιωσιμότητας για μεμονωμένα data centres αναμένεται να εμφανιστούν το 2027, ενώ η πρώτη επανεξέταση του συστήματος προβλέπεται έως το τέλος του 2028, ώστε να αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητά του και να εξεταστούν πιθανές βελτιώσεις.
Παράλληλα, συνεχίζεται η εργασία για τη βιώσιμη ένταξη των κέντρων δεδομένων στο ενεργειακό σύστημα. Σε συνέχεια της δήλωσης προθέσεων που υπογράφηκε τον Ιούνιο του 2026, η Επιτροπή συνεργάζεται με φορείς εκμετάλλευσης data centres, διαχειριστές δικτύων, παρόχους ενέργειας και δημόσιες αρχές με στόχο μια τριμερή συμφωνία για τα data centres μέσα στο δεύτερο εξάμηνο του 2026.
Για να λειτουργήσει πραγματικά ο ψηφιακός μετασχηματισμός προς όφελος της κοινωνίας μας, πρέπει να αντιμετωπίσουμε την αυξανόμενη ενεργειακή ζήτηση των data centres», δήλωσε ο επίτροπος Ενέργειας και Στέγασης, Νταν Γέργκενσεν.
«Η κατανόηση της κατανάλωσης ενέργειας και πόρων αποτελεί το απαραίτητο πρώτο βήμα για τη βιώσιμη ένταξή τους στο ενεργειακό μας σύστημα. Η ψηφιακή κυριαρχία πρέπει να συμβαδίζει με την ενεργειακή υπευθυνότητα», πρόσθεσε.
