Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε την Τρίτη πρόσθετες διασφαλίσεις για την πρόληψη ζημιών στον αγροτικό τομέα της ΕΕ μετά την απελευθέρωση του εμπορίου με τις χώρες της Mercosur.
Ο νέος κανονισμός, ο οποίος έχει ήδη αποτελέσει αντικείμενο άτυπης συμφωνίας με τα κράτη μέλη, εγκρίθηκε με ευρεία πλειοψηφία, συγκεντρώνοντας 483 ψήφους υπέρ, 102 κατά και 67 αποχές.
Το κείμενο καθορίζει το πλαίσιο βάσει του οποίου η Ευρωπαϊκή Ένωση θα μπορεί να αναστέλλει προσωρινά τις δασμολογικές προτιμήσεις που προβλέπονται στην εμπορική συμφωνία ΕΕ–Mercosur, σε περίπτωση που η αύξηση των εισαγωγών αγροτικών προϊόντων από την Αργεντινή, τη Βραζιλία, την Παραγουάη και την Ουρουγουάη προκαλεί ή απειλεί να προκαλέσει ζημία στους παραγωγούς της ΕΕ.
Σύμφωνα με τους νέους κανόνες, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα υποχρεούται να κινεί διαδικασία έρευνας όταν οι εισαγωγές ευαίσθητων αγροτικών προϊόντων, όπως το βοδινό κρέας, τα πουλερικά, τα αυγά, τα εσπεριδοειδή και η ζάχαρη, αυξάνονται κατά 5% βάσει τριετούς μέσου όρου και, ταυτόχρονα, οι τιμές εισαγωγής διαμορφώνονται τουλάχιστον 5% χαμηλότερα από τις αντίστοιχες εγχώριες τιμές. Το όριο αυτό είναι αυστηρότερο από εκείνο που είχε αρχικά προτείνει η Επιτροπή, το οποίο προέβλεπε αύξηση 10% σε ετήσια βάση.
Η έναρξη έρευνας δεν θα εξαρτάται αποκλειστικά από την Επιτροπή. Κράτη μέλη, αλλά και φυσικά ή νομικά πρόσωπα ή ενώσεις που εκπροσωπούν τον κλάδο, θα μπορούν να ζητούν την ενεργοποίηση των μηχανισμών προστασίας σε περίπτωση κινδύνου πρόκλησης σοβαρής ζημίας. Παράλληλα, η Επιτροπή θα υποχρεούται να υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έκθεση τουλάχιστον μία φορά κάθε έξι μήνες, αξιολογώντας τις επιπτώσεις των εισαγωγών ευαίσθητων προϊόντων στην ευρωπαϊκή αγορά.
Ο μόνιμος εισηγητής του Κοινοβουλίου για τη συμφωνία Mercosur, Gabriel Mato (ΕΛΚ, Ισπανία), χαρακτήρισε τις νέες ρήτρες διασφάλισης «ισορροπημένο και αξιόπιστο μηχανισμό προστασίας» για τον αγροτικό τομέα. Όπως σημείωσε, τα μέτρα ενισχύουν την παρακολούθηση της αγοράς, θεσπίζουν σαφή και αντικειμενικά κριτήρια για τον εντοπισμό διαταραχών και επιτρέπουν ταχύτερη παρέμβαση όταν υπάρχουν ενδείξεις βλάβης, προσφέροντας στους αγρότες μεγαλύτερη σταθερότητα και προβλεψιμότητα, χωρίς να διαταράσσεται η συνολική ισορροπία της συμφωνίας.
Το επόμενο βήμα είναι η τυπική έγκριση του κανονισμού από το Συμβούλιο, ώστε να δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι διατάξεις θα εφαρμοστούν μόνο μετά την έναρξη ισχύος της ενδιάμεσης εμπορικής συμφωνίας ΕΕ–Mercosur.
Υπενθυμίζεται ότι τόσο η Συμφωνία Σύνδεσης ΕΕ–Mercosur όσο και η ενδιάμεση εμπορική συμφωνία παραμένουν σε εκκρεμότητα, καθώς δεν έχουν ακόμη κυρωθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και πρόκειται για μια διαδικασία χρονοβόρα.
Το Κοινοβούλιο έχει ζητήσει γνωμοδότηση από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με τη συμβατότητα των συμφωνιών με τις ευρωπαϊκές συνθήκες, γεγονός που αναστέλλει προσωρινά τη διαδικασία κύρωσης.
Στο μεταξύ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διατηρεί τη δυνατότητα προσωρινής εφαρμογής της συμφωνίας, εφόσον τουλάχιστον μία χώρα της Mercosur ολοκληρώσει τη διαδικασία εθνικής επικύρωσης.
Εν τω μεταξύ οι ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ Γιάννης Μανιάτης, Σάκης Αρναούτογλου και Νίκος Παπανδρέου καταψήφισαν εκ νέου στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο την έκθεση για την εφαρμογή της διμερούς ρήτρας διασφάλισης της συμφωνίας ΕΕ–Mercosur, επαναλαμβάνοντας τη σταθερή τους αντίθεση στο συνολικό πλαίσιο της συμφωνίας.
Όπως επισημαίνουν στην ανακοίνωσή τους, είχαν καταψηφίσει εξαρχής τη συμφωνία Mercosur, θεωρώντας ότι οι προβλεπόμενες ρήτρες διασφάλισης παραμένουν ανεπαρκείς και ενεργοποιούνται εκ των υστέρων, αφού έχει ήδη διαταραχθεί η αγορά, χωρίς ουσιαστικές εγγυήσεις προστασίας ή αποζημίωσης των παραγωγών.
Παράλληλα, επικαλούνται τον άνισο ανταγωνισμό λόγω αποκλίσεων στα πρότυπα παραγωγής, καθώς και σοβαρές ανησυχίες για τη διατροφική ασφάλεια, το περιβάλλον και τη βιωσιμότητα της ευρωπαϊκής γεωργίας, υπογραμμίζοντας ότι η Ευρώπη χρειάζεται εμπορικές συμφωνίες με πραγματική αμοιβαιότητα και σεβασμό των ευρωπαϊκών κανόνων.
