Σε νέα μέτρα για να περιορίσει το ενεργειακό κόστος των νοικοκυριών προσανατολίζεται η κυβέρνηση, καθώς η εκτίναξη των διεθνών τιμών του πετρελαίου δημιουργεί φόβους για έναν ιδιαίτερα ακριβό χειμώνα.
Η πίεση στις διεθνείς αγορές παραμένει έντονη. Το Brent κινείται κοντά στα 108 δολάρια το βαρέλι, ενώ οι επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές της Σαουδικής Αραβίας, η αναστολή φορτώσεων στο Yanbu και οι σοβαρές διαταραχές στη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ ενισχύουν την αβεβαιότητα για την παγκόσμια προσφορά.
Το πρόβλημα για την κυβέρνηση είναι ότι η νέα ενεργειακή κρίση συμπίπτει με την έναρξη της χειμερινής περιόδου. Στις 15 Οκτωβρίου αρχίζει η διάθεση του πετρελαίου θέρμανσης και το οικονομικό επιτελείο καλείται μέσα στις επόμενες εβδομάδες να αποφασίσει το νέο πακέτο παρεμβάσεων.
Παράταση της επιδότησης στο diesel
Πρώτο μέτρο που βρίσκεται υπό εξέταση είναι η παράταση και για τον Οκτώβριο της επιδότησης στο diesel κίνησης, η οποία σήμερα διαμορφώνεται στα 10 λεπτά ανά λίτρο, συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ. Η συγκεκριμένη παρέμβαση εφαρμόζεται ήδη για τον Σεπτέμβριο, με δημοσιονομικό κόστος περίπου 30 εκατ. ευρώ, ενώ από τον Απρίλιο η συνολική δαπάνη για τη συγκράτηση της τιμής του diesel έχει φθάσει τα 211 εκατ. ευρώ.
Η παράταση για τον Οκτώβριο δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί. Ωστόσο, με τις διεθνείς τιμές να παραμένουν σε πολύ υψηλά επίπεδα, αποτελεί ένα από τα βασικά σενάρια που εξετάζονται.
Το μεγάλο μέτωπο του πετρελαίου θέρμανσης
Ακόμη πιο κρίσιμη είναι η απόφαση για το πετρέλαιο θέρμανσης. Στο τραπέζι βρίσκονται διαφορετικά σενάρια: από ξεχωριστή παρέμβαση για τη συγκράτηση της τιμής μέχρι συνδυασμό της με την επιδότηση του diesel. Παράλληλα εξετάζεται η διεύρυνση του επιδόματος θέρμανσης, ακόμη και μέσω αύξησης των ποσών που θα λάβουν οι δικαιούχοι.
Η κυβέρνηση κρατά προς το παρόν κλειστά τα χαρτιά της. Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, ερωτηθείς για την τιμή του πετρελαίου θέρμανσης και το ενδεχόμενο κρατικής παρέμβασης, παρέπεμψε τις αποφάσεις στον Οκτώβριο, διαβεβαιώνοντας ότι η κυβέρνηση θα στηρίξει τους πολίτες.
Οι τελικές αποφάσεις αναμένονται στις αρχές Οκτωβρίου, όταν θα υπάρχει καθαρότερη εικόνα τόσο για την πορεία του πετρελαίου όσο και για τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο.
Οι πρατηριούχοι ζητούν επιδότηση απευθείας στην αντλία
Την ίδια στιγμή, η αγορά καυσίμων πιέζει για πιο άμεση παρέμβαση. Η πρόταση των πρατηριούχων είναι το επίδομα για το πετρέλαιο θέρμανσης να μεταφέρεται απευθείας στην τιμή της αντλίας, ώστε ο καταναλωτής να πληρώνει εξαρχής χαμηλότερη τιμή και να μη χρειάζεται να περιμένει την επιστροφή της ενίσχυσης.
Σύμφωνα με το σκεπτικό τους, ένα τέτοιο σύστημα θα μπορούσε να εξασφαλίσει ότι η επιδότηση καταλήγει στην πραγματική κατανάλωση, να περιορίσει φαινόμενα καταστρατήγησης και να μειώσει το αρχικό ποσό που πρέπει να διαθέσει ένα νοικοκυριό για να γεμίσει τη δεξαμενή του.
Οι πρατηριούχοι προειδοποιούν και για μια παράπλευρη συνέπεια… Εάν το πετρέλαιο θέρμανσης γίνει απαγορευτικά ακριβό, περισσότερα νοικοκυριά ενδέχεται να στραφούν σε ξύλα και άλλα στερεά καύσιμα, με επιπτώσεις και στην ατμοσφαιρική ρύπανση.
Στην αγορά επανέρχεται και το αίτημα για μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα, ακόμη και σε πιλοτική βάση. Το συγκεκριμένο σενάριο, ωστόσο, σύμφωνα με τις μέχρι τώρα επίσημες τοποθετήσεις κάτι τέτοιο δεν βρίσκεται στις κυβερνητικές επιλογές.
