Περισσότερες δυνατότητες για τη δημιουργία συμπληρωματικού συνταξιοδοτικού εισοδήματος αποκτούν εργαζόμενοι και ελεύθεροι επαγγελματίες με το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, το οποίο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση έως τις 27 Ιουλίου 2026.
Οι αλλαγές αφορούν τον δεύτερο πυλώνα του ασφαλιστικού συστήματος, δηλαδή τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης και τα ομαδικά συνταξιοδοτικά προγράμματα. Η επαγγελματική ασφάλιση λειτουργεί συμπληρωματικά προς την υποχρεωτική ασφάλιση του e-ΕΦΚΑ και του ΤΕΚΑ και δεν επηρεάζει την κύρια σύνταξη.
Σήμερα στην Ελλάδα λειτουργούν 27 Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης, με περίπου 55.000 ασφαλισμένους και μέσο ατομικό λογαριασμό 10.500 ευρώ. Τα περιουσιακά τους στοιχεία παραμένουν κάτω από το 1% του ΑΕΠ, όταν σε χώρες του ΟΟΣΑ με αναπτυγμένο δεύτερο πυλώνα προσεγγίζουν κατά μέσο όρο το 50%.
Τι αλλάζει για τον ασφαλισμένο
Η πρώτη μεγάλη παρέμβαση είναι η δημιουργία των Ανοιχτών Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης. Πρόκειται για Ταμεία-«ομπρέλα», στα οποία θα μπορούν να προσχωρούν μικρές επιχειρήσεις, επαγγελματικές ενώσεις και ελεύθεροι επαγγελματίες, χωρίς να απαιτείται η δημιουργία ξεχωριστού Ταμείου και χωρίς το σημερινό κατώφλι των 100 ασφαλισμένων.
Η δεύτερη αλλαγή αφορά τη φορολογία. Οι εισφορές των ασφαλισμένων θα εκπίπτουν πλήρως από το φορολογητέο εισόδημα. Το ανώτατο όριο αυξάνεται στις 35.000 ευρώ ετησίως για τους ελεύθερους επαγγελματίες και στο 35% του ετήσιου εισοδήματος για τους μισθωτούς.
Οι εργοδοτικές εισφορές θα αναγνωρίζονται ως επιχειρηματική δαπάνη, ενώ καταργείται η πρόσθετη φορολογική επιβάρυνση για όσους εντάσσονται στην επαγγελματική ασφάλιση σε μεγαλύτερη ηλικία.
Για έξοδο από τα 62 έως τα 67 έτη, η εφάπαξ παροχή θα φορολογείται με 10% και η σύνταξη με 5%. Μετά το 67ο έτος, οι συντελεστές μειώνονται σε 5% και 2,5% αντίστοιχα.
Ερωτήσεις και απαντήσεις
Επηρεάζεται η κύρια σύνταξή μου;
Όχι. Η επαγγελματική ασφάλιση δεν αντικαθιστά ούτε μειώνει την ασφάλιση στον e-ΕΦΚΑ ή στο ΤΕΚΑ. Αποτελεί πρόσθετη συνταξιοδοτική αποταμίευση.
Τι γίνεται αν αλλάξω δουλειά;
Ο ασφαλισμένος θα μπορεί να μεταφέρει χωρίς χρέωση τα κατοχυρωμένα δικαιώματά του σε νέο Ταμείο ή ομαδικό ασφαλιστικό πρόγραμμα. Προβλέπεται ακόμη η δυνατότητα παραμονής στην επαγγελματική ασφάλιση σε περίπτωση ανεργίας.
Πόσα επιπλέον χρήματα θα πάρω στη σύνταξη;
Δεν υπάρχει ενιαίο ποσό. Η τελική παροχή θα εξαρτάται από τις εισφορές, τη διάρκεια συμμετοχής, τους όρους του προγράμματος και την απόδοση των επενδύσεων. Ο ασφαλισμένος θα έχει ψηφιακή ενημέρωση για την πορεία του λογαριασμού του.
Μπορεί να καλύπτεται και η υγεία μου;
Ναι. Τα Ταμεία θα μπορούν να προσφέρουν προγράμματα υγείας τόσο στους ασφαλισμένους όσο και στα μέλη των οικογενειών τους, μέσω συνεργασίας με ασφαλιστικές εταιρείες ή παρόχους υγείας.
Έχω μικρή επιχείρηση. Πρέπει να δημιουργήσω δικό μου Ταμείο;
Όχι. Η επιχείρηση θα μπορεί να προσχωρήσει σε Ανοιχτό ΤΕΑ και να προσφέρει στους εργαζομένους της συμπληρωματική σύνταξη και άλλες παροχές, με μικρότερο διοικητικό κόστος.
Το νέο πλαίσιο επιχειρεί να μετατρέψει την επαγγελματική ασφάλιση από προνόμιο λίγων μεγάλων επιχειρήσεων σε ευρύτερο εργαλείο αποταμίευσης, φορολογικής ελάφρυνσης και ενίσχυσης του μελλοντικού εισοδήματος των ασφαλισμένων.
