Η Ελλάδα κάνει ένα βήμα για να θωρακίσει το ενεργειακό της σύστημα απέναντι στις διεθνείς κρίσεις, καταθέτοντας στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή αίτημα για την ενεργοποίηση της ρήτρας διαφυγής για την ενεργειακή ανθεκτικότητα. Εάν εγκριθεί, η κυβέρνηση θα αποκτήσει μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία, προκειμένου να προχωρήσει σε επενδύσεις που ξεπερνούν το 1 δισ. ευρώ έως το 2028, χωρίς οι συγκεκριμένες δαπάνες να επιβαρύνουν τα αυστηρά όρια των ευρωπαϊκών δημοσιονομικών κανόνων.
Πρόκειται για μια εξέλιξη που, αν και ακούγεται τεχνική, μπορεί να επηρεάσει άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών και την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας.
Τι σημαίνει για τα νοικοκυριά
Οι επενδύσεις που σχεδιάζονται αφορούν έργα αποθήκευσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων, εξοικονόμηση ενέργειας και νέες ενεργειακές υποδομές. Όλα αυτά έχουν έναν κοινό στόχο: να γίνει το ηλεκτρικό σύστημα πιο σταθερό και λιγότερο εξαρτημένο από τις διακυμάνσεις των διεθνών τιμών φυσικού αερίου και πετρελαίου.
Για το μέσο νοικοκυριό αυτό δεν σημαίνει ότι οι λογαριασμοί του ρεύματος θα μειωθούν άμεσα. Σημαίνει όμως ότι, όσο αυξάνονται οι δυνατότητες αποθήκευσης της “πράσινης” ενέργειας και εκσυγχρονίζονται τα δίκτυα, τόσο περιορίζεται ο κίνδυνος νέων εκρήξεων στις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας όπως εκείνες που βίωσε η Ευρώπη τα προηγούμενα χρόνια.
Παράλληλα, οι ενεργειακές αναβαθμίσεις κτιρίων μπορούν να οδηγήσουν σε χαμηλότερη κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος και θέρμανσης, μειώνοντας μόνιμα το ενεργειακό κόστος για χιλιάδες οικογένειες.
Τα οφέλη για την οικονομία
Σε επίπεδο οικονομίας, η επένδυση άνω του 1 δισ. ευρώ αναμένεται να κινητοποιήσει σημαντική οικονομική δραστηριότητα στους τομείς των κατασκευών, της βιομηχανίας, των τεχνικών έργων και των ενεργειακών τεχνολογιών, δημιουργώντας νέες θέσεις εργασίας και αυξάνοντας τις ιδιωτικές επενδύσεις.
Επιπλέον, η ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων. Όσο μειώνεται η εξάρτηση από εισαγόμενα καύσιμα και περιορίζονται οι ακραίες διακυμάνσεις στις τιμές της ενέργειας, τόσο μεγαλύτερη προβλεψιμότητα αποκτούν οι επιχειρήσεις στο κόστος παραγωγής τους.
Τι είναι η ρήτρα διαφυγής
Η λεγόμενη ρήτρα διαφυγής δεν αποτελεί πρόσθετη ευρωπαϊκή χρηματοδότηση ούτε “δωρεάν χρήματα”. Πρόκειται για έναν μηχανισμό που επιτρέπει στα κράτη-μέλη να πραγματοποιούν συγκεκριμένες στρατηγικές δαπάνες χωρίς αυτές να υπολογίζονται στο ανώτατο όριο αύξησης των καθαρών πρωτογενών δαπανών που επιβάλλει το νέο ευρωπαϊκό δημοσιονομικό πλαίσιο.
Οι δαπάνες εξακολουθούν να επιβαρύνουν το δημόσιο χρέος και το πρωτογενές αποτέλεσμα. Ωστόσο, η χώρα αποκτά μεγαλύτερη ευελιξία για να επενδύσει σήμερα σε έργα που εκτιμά ότι θα αποδώσουν σημαντικά οικονομικά και ενεργειακά οφέλη τα επόμενα χρόνια.
Η ουσιαστική πρόκληση πλέον δεν είναι μόνο η έγκριση του ελληνικού αιτήματος από τις Βρυξέλλες, αλλά και η ταχύτητα με την οποία θα σχεδιαστούν και θα υλοποιηθούν τα έργα. Εάν οι επενδύσεις ολοκληρωθούν έγκαιρα και αποδώσουν τα αναμενόμενα αποτελέσματα, η Ελλάδα θα μπορεί να διαθέτει ένα πιο ανθεκτικό ενεργειακό σύστημα, λιγότερο ευάλωτο στις διεθνείς κρίσεις και πιο φιλικό για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Αν όχι…
