Με νέα υποχώρηση άνοιξε η αγορά πετρελαίου την Τετάρτη 4 Νοεμβρίου, σε μια εξαιρετικά κρίσιμη συγκυρία για την παγκόσμια οικονομία.
Το Brent, το διεθνές σημείο αναφοράς για το πετρέλαιο, διαμορφωνόταν στα 103,34 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό WTI υποχωρούσε στα 95,56 δολάρια. Η πτώση συνεχίζει την τάση της προηγούμενης συνεδρίασης, όταν το Brent βρέθηκε στο χαμηλότερο επίπεδο σχεδόν τεσσάρων εβδομάδων.
Οι αγορές παρακολουθούν ταυτόχρονα δύο μεγάλα μέτωπα: τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ, που αναδιαμορφώνουν τους πολιτικούς συσχετισμούς στην Ουάσιγκτον, και τις διπλωματικές προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου με το Ιράν.
Οι εκλογές στις ΗΠΑ αλλάζουν τις προσδοκίες των αγορών
Τα πρώτα εκλογικά αποτελέσματα δείχνουν ισχυρή δυναμική των Δημοκρατικών και δημιουργούν σοβαρή πολιτική πίεση στον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ.
Στη Βόρεια Καρολίνα, ο Δημοκρατικός Ρόι Κούπερ κατέκτησε έδρα της Γερουσίας που κατείχαν οι Ρεπουμπλικανοί, ενώ ο Τζον Όσοφ επανεξελέγη στη Τζόρτζια. Παράλληλα, αμερικανικά μέσα ενημέρωσης προέβλεπαν επικράτηση των Δημοκρατικών στη Βουλή των Αντιπροσώπων, χωρίς να έχει οριστικοποιηθεί ακόμη η συνολική σύνθεση της Γερουσίας.
Για τους επενδυτές, το ενδεχόμενο Δημοκρατικού ελέγχου των δύο σωμάτων του Κογκρέσου δεν είναι απλώς μια πολιτική αλλαγή. Θα μπορούσε να περιορίσει τις δυνατότητες του Λευκού Οίκου να προωθήσει τη δημοσιονομική πολιτική του και να οδηγήσει σε αυστηρότερο έλεγχο μεγάλων επιχειρηματικών κλάδων, ιδιαίτερα της τεχνολογίας και της τεχνητής νοημοσύνης.
Ιράν και Μέση Ανατολή: Ο καθοριστικός παράγοντας για το πετρέλαιο
Η υποχώρηση της τιμής του πετρελαίου συνδέεται και με τις προσδοκίες διπλωματικής αποκλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή.
Το Κατάρ έχει εντείνει τις μεσολαβητικές προσπάθειες ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη. Ωστόσο, Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε ότι οι δύο πλευρές εξακολουθούν να βρίσκονται μακριά από μια συμφωνία.
Την ίδια ώρα, οι ΗΠΑ πραγματοποίησαν περιορισμένα πλήγματα στη νήσο Κεσμ του Ιράν, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε στους Financial Times ότι η Ουάσιγκτον δεν σχεδιάζει άμεσα νέες επιθέσεις.
Αυτή η αντίφαση μεταξύ στρατιωτικής έντασης και διπλωματικών πρωτοβουλιών εξηγεί σε μεγάλο βαθμό τη νευρικότητα της αγοράς. Η προοπτική ειρήνης πιέζει τις τιμές, αλλά ο κίνδυνος νέας διαταραχής στον ενεργειακό εφοδιασμό εξακολουθεί να τις στηρίζει.
Τα αμερικανικά αποθέματα περιορίζουν την πτώση
Ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο προέρχεται από τα αμερικανικά αποθέματα αργού πετρελαίου.
Σύμφωνα με τα προκαταρκτικά στοιχεία του American Petroleum Institute, τα αποθέματα μειώθηκαν κατά 5,27 εκατομμύρια βαρέλια την εβδομάδα που ολοκληρώθηκε στις 30 Οκτωβρίου, ενώ οι αναλυτές περίμεναν αύξηση περίπου 880.000 βαρελιών.
Η μεγαλύτερη από την αναμενόμενη μείωση αποτελεί παράγοντα στήριξης των τιμών. Τα επίσημα στοιχεία της αμερικανικής υπηρεσίας ενέργειας αναμένονται αργότερα σήμερα και μπορούν να μεταβάλουν εκ νέου την εικόνα.
Χρηματιστήρια: Ισχυρές πιέσεις στη Wall Street πριν από το άνοιγμα
Η πιο εντυπωσιακή εξέλιξη καταγράφεται στα αμερικανικά χρηματιστηριακά συμβόλαια, όπου οι επενδυτές αντιδρούν στα πρώτα αποτελέσματα των εκλογών.
Τα συμβόλαια του S&P 500 υποχωρούσαν κατά 1,2%, ενώ εκείνα του Nasdaq έχαναν περισσότερο από 2%, με τις μετοχές της τεχνολογίας να βρίσκονται στο επίκεντρο των ανησυχιών.
Παράλληλα, οι επενδυτές στρέφονταν προς τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα, ενώ το δολάριο υποχωρούσε απέναντι στα βασικά διεθνή νομίσματα. Η απόδοση του δεκαετούς αμερικανικού ομολόγου διαμορφωνόταν στο 4,906%.
Πρόκειται για χαρακτηριστική αντίδραση αυξημένης αβεβαιότητας, καθώς οι αγορές επιχειρούν να υπολογίσουν τις συνέπειες μιας πιθανής πολιτικής ανατροπής στην Ουάσιγκτον.
Από τη χθεσινή άνοδο στη σημερινή νευρικότητα
Είναι χαρακτηριστικό ότι η Wall Street είχε ολοκληρώσει τη συνεδρίαση της Τρίτης 3 Νοεμβρίου με μικτά πρόσημα.
Ο Nasdaq είχε ενισχυθεί κατά 0,83%, ο S&P 500 κατά 0,36%, ενώ ο Dow Jones είχε υποχωρήσει κατά 0,38%.
Η εικόνα, όμως, άλλαξε στη διάρκεια της νύχτας, καθώς άρχισαν να καταγράφονται οι πρώτες νίκες των Δημοκρατικών.
Η Ασία δέχεται τις πρώτες πιέσεις – Τι περιμένει η Ευρώπη
Οι ασιατικές αγορές αντέδρασαν με απώλειες στη νέα πολιτική και οικονομική αβεβαιότητα.
Στην πρωινή ενημέρωση του Reuters, ο ιαπωνικός Nikkei υποχωρούσε κατά 3%, ο νοτιοκορεατικός Kospi κατά 1,6%, ενώ ο ευρύτερος δείκτης MSCI της περιοχής Ασίας-Ειρηνικού, εκτός Ιαπωνίας, έχανε 0,5%.
Τα συμβόλαια των ευρωπαϊκών χρηματιστηρίων υποχωρούσαν κατά περίπου 1,4%, δημιουργώντας προσδοκίες για αρνητικό άνοιγμα και στην Ευρώπη.
Ωστόσο, η εικόνα παραμένει ρευστή και οι διακυμάνσεις μπορεί να συνεχιστούν όσο καταμετρώνται οι ψήφοι στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Τι σημαίνουν οι εξελίξεις για την Ελλάδα
Για την ελληνική οικονομία, το σημαντικότερο στοιχείο είναι η νέα υποχώρηση του πετρελαίου, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία τα ενεργειακά κόστη επιβαρύνουν επιχειρήσεις και νοικοκυριά.
Εφόσον η αποκλιμάκωση διατηρηθεί, μπορεί να λειτουργήσει ανακουφιστικά για τα καύσιμα, τις μεταφορές και το συνολικό κόστος παραγωγής.
Αυτό, όμως, δεν συνεπάγεται αυτομάτως αντίστοιχες μειώσεις στις αντλίες των πρατηρίων. Οι τελικές τιμές εξαρτώνται επίσης από τις διεθνείς τιμές διυλισμένων προϊόντων, τη συναλλαγματική ισοτιμία ευρώ-δολαρίου, τη φορολογία και τα περιθώρια εμπορίας.
Για το Χρηματιστήριο Αθηνών, η μεγάλη μεταβλητή είναι η αντίδραση των ευρωπαϊκών αγορών. Οι τραπεζικές και ενεργειακές μετοχές ενδέχεται να βρεθούν στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος, ενώ οι επενδυτές θα παρακολουθούν την πορεία των αποδόσεων των ομολόγων.
Η επόμενη ημέρα θα κριθεί στην Ουάσιγκτον και στην Τεχεράνη
Οι επόμενες ώρες είναι καθοριστικές για τις διεθνείς αγορές.
Αφενός, πρέπει να αποσαφηνιστεί η τελική κατανομή των εδρών στο αμερικανικό Κογκρέσο. Αφετέρου, κάθε νέα πληροφορία από τις διαπραγματεύσεις για το Ιράν μπορεί να προκαλέσει έντονες μεταβολές στο πετρέλαιο.
Η ουσία είναι ότι οι χρηματοπιστωτικές αγορές καλούνται να διαχειριστούν ταυτόχρονα την αβεβαιότητα των αμερικανικών εκλογών και τον γεωπολιτικό κίνδυνο της Μέσης Ανατολής.
Και μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η τιμή του πετρελαίου παραμένει ένας από τους σημαντικότερους δείκτες για τις πληθωριστικές πιέσεις και την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας.
