Για δεκαετίες, η ψηφιακή διασύνδεση του ελληνικού Δημοσίου προχωρά με εξαιρετικά αργούς ρυθμούς, αναγκάζοντας εκατομμύρια πολίτες να χάνουν αμέτρητες ώρες και σημαντικά ποσά σε μετακινήσεις, αναμονές και γραφειοκρατικές διαδικασίες. Το παράδοξο είναι ότι στις περισσότερες περιπτώσεις καλούνται να αποδείξουν στο ίδιο το κράτος στοιχεία που το ίδιο ήδη γνωρίζει ή θα έπρεπε να γνωρίζει: ότι γεννήθηκαν, ποιοι είναι οι γονείς τους, πού κατοικούν, αν σπούδασαν, αν είναι ασφαλιστικά ή φορολογικά ενήμεροι ή ακόμη και αν διαθέτουν ΑΜΚΑ.
Αυτήν ακριβώς τη στρέβλωση επιχειρεί να διορθώσει η νέα μεταρρύθμιση για την κατάργηση 25 από τα συνηθέστερα δικαιολογητικά στις συναλλαγές με το Δημόσιο. Πρόκειται για μια αλλαγή που, εφόσον εφαρμοστεί πλήρως, μπορεί να περιορίσει σημαντικά τη γραφειοκρατία. Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη από ό,τι αφήνουν να εννοηθεί οι πρώτοι τίτλοι, καθώς η εφαρμογή της δεν θα γίνει ταυτόχρονα σε όλες τις δημόσιες υπηρεσίες, αλλά θα εξελίσσεται σταδιακά όσο ολοκληρώνεται η ψηφιακή διασύνδεση των κρατικών συστημάτων.
Με μια υπεύθυνη δήλωση
Ο νόμος 5293/2026 έχει ήδη τεθεί σε ισχύ και θεσπίζει μια νέα φιλοσοφία στις συναλλαγές με το Δημόσιο: όταν το κράτος διαθέτει ήδη τα στοιχεία ενός πολίτη, δεν θα πρέπει να τον υποχρεώνει να τα αναζητά και να τα προσκομίζει ο ίδιος. Αντί για τα περισσότερα από τα συγκεκριμένα πιστοποιητικά, ο πολίτης θα υποβάλλει μία υπεύθυνη δήλωση, ενώ η ίδια η υπηρεσία θα αναζητά ηλεκτρονικά τα απαιτούμενα στοιχεία από τις βάσεις δεδομένων άλλων φορέων.
Η αλλαγή που προωθείται αφορά 1.007 από τις περίπου 2.500 διοικητικές διαδικασίες που απαιτούν δικαιολογητικά, δηλαδή περίπου το 40% του συνόλου. Με την ψηφιακή ενοποίηση του Δημοσίου, θα αποφεύγεται η έκδοση περίπου… 42,5 εκατομμυρίων δικαιολογητικών κάθε χρόνο, με σημαντική εξοικονόμηση χρόνου και κόστους για πολίτες, επιχειρήσεις και δημόσιες υπηρεσίες.
Τα 25 διακαιολογητικά που θα… “βρίσκει” το Δημόσιο μόνο του
| Δικαιολογητικό |
|---|
| Ληξιαρχική πράξη γέννησης |
| Ληξιαρχική πράξη γάμου |
| Ληξιαρχική πράξη συμφώνου συμβίωσης |
| Ληξιαρχική πράξη θανάτου |
| Πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών |
| Πιστοποιητικό εντοπιότητας |
| Πιστοποιητικό ιθαγένειας |
| Πιστοποιητικό εγγραφής στα μητρώα αρρένων |
| Βεβαίωση μόνιμης κατοικίας |
| Πιστοποιητικό στρατολογικής κατάστασης |
| Αντίγραφο ποινικού μητρώου |
| Αντίγραφο τίτλου σπουδών |
| Πράξη αναγνώρισης τίτλων σπουδών ΔΟΑΤΑΠ |
| Βεβαίωση φοίτησης ή σπουδών |
| Αποδεικτικό φορολογικής ενημερότητας |
| Βεβαίωση φορολογικού μητρώου |
| Αποδεικτικό ασφαλιστικής ενημερότητας |
| Βεβαίωση προϋπηρεσίας e-ΕΦΚΑ |
| Βεβαίωση χρόνου ανεργίας |
| Αποδεικτικό έκδοσης ΑΜΚΑ |
| Ενιαίο πιστοποιητικό δικαστικής φερεγγυότητας |
| Πιστοποιητικό περί δημοσίευσης ή μη διαθήκης |
| Πιστοποιητικό περί μη αποποίησης κληρονομιάς |
| Πιστοποιητικό περί μη προσβολής κληρονομητηρίου |
| Πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης (όπου προβλέπεται από τις αντίστοιχες διαδικασίες) |
Αν η εφαρμογή του μέτρου ολοκληρωθεί όπως έχει σχεδιαστεί, θα πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες παρεμβάσεις ψηφιακού εκσυγχρονισμού της δημόσιας διοίκησης των τελευταίων ετών στην Ελλάδα, αν όχι θα είναι ακόμη μια χαμένη ευκαιρία να εκσυγχρονιστεί η χώρα και να διευκολυνθεί η καθημερινότητα όσων ζούμε σε αυτή…
