Το καθαριστήριο της γειτονιάς είναι ανοιχτό, αλλά δύσκολα το καταλαβαίνεις. Τα φώτα μέσα είναι σβηστά, εκτός από μία μικρή λάμπα πάνω από τον πάγκο. Τα σιδερωτήρια δουλεύουν, τα μηχανήματα ακούγονται κανονικά, όμως η βιτρίνα παραμένει σχεδόν σκοτεινή. Λειτουργεί στο Χαλάνδρι, και δεν είναι το μόνο που επιλέγει να σβήσει τα φώτα… για να περιορίσει το λειτουργικό κόστος.
«Δεν γίνεται αλλιώς», μας λέει ο ιδιοκτήτης. «Το ρεύμα μάς έχει γονατίσει. Αν αφήσω όλα τα φώτα ανοιχτά όλη μέρα, δεν βγαίνει ο μήνας». Η εικόνα αυτή επαναλαμβάνεται πλέον σε πολλές γειτονιές της Αθήνας και της επαρχίας. Μικρές επιχειρήσεις προσπαθούν καθημερινά να κόψουν ακόμη και το τελευταίο ευρώ από τα λειτουργικά τους έξοδα για να αποφύγουν το λουκέτο. Συνοικιακά μίνι μάρκετ κλείνουν μέρος των ψυγείων αργά το βράδυ ή περιορίζουν τον φωτισμό στους διαδρόμους. Μικρά καφέ χρησιμοποιούν κλιματιστικά μόνο τις ώρες αιχμής. Ταβέρνες και μικρά εστιατόρια σβήνουν εξωτερικές επιγραφές και φώτα στις βιτρίνες, ενώ αρκετοί επαγγελματίες μεταθέτουν εργασίες υψηλής κατανάλωσης σε ώρες μειωμένης χρέωσης.
Οι συνέπειες της κρίσης στη Μέση Ανατολή
Την ώρα που στη Μέση Ανατολή η ένταση γύρω από το Ιράν και τα Στενά του Ορμούζ απειλεί να προκαλέσει νέο κύμα ανατιμήσεων στην ενέργεια, χιλιάδες μικρές επιχειρήσεις στην Ελλάδα έχουν ήδη αρχίσει να «σβήνουν τα φώτα» κυριολεκτικά για να επιβιώσουν. Ο φόβος νέας αύξησης σε πετρέλαιο, φυσικό αέριο και ηλεκτρικό ρεύμα περνά πλέον άμεσα στην καθημερινότητα και στα μαγαζιά της γειτονιάς.
«Το ψυγείο δουλεύει, το ταμείο όχι», λέει χαρακτηριστικά ιδιοκτήτης μικρού ζαχαροπλαστείου, περιγράφοντας τη νέα πραγματικότητα, όπου φυσικά το πρόβλημα δεν είναι μόνο το ρεύμα. Τα ενοίκια παραμένουν υψηλά, οι πρώτες ύλες ακριβαίνουν, το κόστος μεταφορών πιέζει ακόμη περισσότερο την αγορά, ενώ η κατανάλωση μειώνεται καθώς τα νοικοκυριά περιορίζουν τις αγορές τους.
Τα τελευταία στοιχεία του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ αποτυπώνουν μια αγορά με εξαντλημένες αντοχές. Σύμφωνα με την πιο πρόσφατη εξαμηνιαία έρευνα οικονομικού κλίματος για το 2025, 9 στις 10 μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις δηλώνουν ότι το λειτουργικό τους κόστος έχει αυξηθεί σημαντικά από την έναρξη της προηγούμενης ενεργειακής κρίσης, με τις μεγαλύτερες επιβαρύνσεις να καταγράφονται σε ηλεκτρική ενέργεια, καύσιμα και πρώτες ύλες.
Παράλληλα, πάνω από τις μισές επιχειρήσεις αναφέρουν μείωση ρευστότητας, ενώ σχεδόν 1 στις 2 δηλώνει ότι τα διαθέσιμα κεφάλαιά της επαρκούν μόλις για έναν μήνα λειτουργίας σε περίπτωση κάποιας έκτακτης κρίσης ή νέας αύξησης κόστους.
Το οικονομικό κλίμα για τις μικρές επιχειρήσεις υποχωρεί, αντανακλώντας την πίεση από τη μείωση τζίρου, το αυξημένο λειτουργικό κόστος και τη δυσκολία πρόσβασης σε χρηματοδότηση.
