Για δεκαετίες η Αθήνα βρισκόταν στο περιθώριο του ευρωπαϊκού χρηματοοικονομικού χάρτη. Η οικονομική κρίση, η περιορισμένη κεφαλαιαγορά και η φυγή επενδυτικών κεφαλαίων δεν επέτρεπαν στην Ελλάδα να διεκδικήσει ρόλο πέρα από τα εθνικά της σύνορα. Σήμερα, όμως, η εικόνα αλλάζει.
Η κυβέρνηση προωθεί ένα ολοκληρωμένο σχέδιο με στόχο να καταστήσει την Αθήνα χρηματοοικονομικό κόμβο της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, αξιοποιώντας τη γεωγραφική θέση της χώρας, τη συμμετοχή στην Ευρωζώνη και το αυξανόμενο ενδιαφέρον διεθνών επενδυτών για την ελληνική οικονομία. Στο επίκεντρο βρίσκεται η προσέλκυση επενδυτικών οργανισμών, διαχειριστών κεφαλαίων, family offices, private equity funds και hedge funds που αναζητούν ασφαλή και ανταγωνιστική βάση δραστηριοποίησης εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
«Φορολογικό διαβατήριο» προς την Αθήνα
Κρίσιμο εργαλείο της στρατηγικής αποτελεί το νέο φορολογικό πλαίσιο που εισάγεται για διαχειριστές εναλλακτικών επενδυτικών κεφαλαίων. Σύμφωνα με τις προβλέψεις του νομοθετικού πλαισίου, ξένοι επενδυτικοί οργανισμοί και τα στελέχη που τους διαχειρίζονται αποκτούν μεγαλύτερη φορολογική ασφάλεια και σαφήνεια ως προς τη φορολογική τους μεταχείριση, μειώνοντας σημαντικά το ρυθμιστικό ρίσκο εγκατάστασης στην Ελλάδα. Η φιλοσοφία του σχεδίου είναι απλή: εάν η Αθήνα θέλει να ανταγωνιστεί χρηματοοικονομικά κέντρα όπως το Λουξεμβούργο, το Δουβλίνο, η Λευκωσία ή το Ντουμπάι, οφείλει να προσφέρει ένα σταθερό και προβλέψιμο περιβάλλον λειτουργίας για διεθνή κεφάλαια. Η παγκόσμια κινητικότητα επενδυτικών οργανισμών μετά το Brexit, αλλά και η αυξανόμενη διασύνδεση των αγορών της Ευρώπης με τη Μέση Ανατολή και την Ασία, δημιουργούν ένα παράθυρο ευκαιρίας που η Ελλάδα επιχειρεί να αξιοποιήσει.
Η χρονική συγκυρία θεωρείται ιδιαίτερα ευνοϊκή. Η ελληνική οικονομία έχει ανακτήσει την επενδυτική βαθμίδα, εμφανίζει ρυθμούς ανάπτυξης υψηλότερους από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης και προσελκύει σημαντικές άμεσες ξένες επενδύσεις. Παράλληλα, μεγάλα έργα υποδομών, η ψηφιακή αναβάθμιση του κράτους και η βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος ενισχύουν την εικόνα της χώρας ως αξιόπιστου επενδυτικού προορισμού.
Η Αθήνα διαθέτει επίσης ένα στοιχείο που συχνά υποτιμάται, βρίσκεται στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων. Σε απόσταση λίγων ωρών πτήσης βρίσκονται τα μεγάλα χρηματοοικονομικά κέντρα της Ευρώπης, οι αναδυόμενες αγορές της Μέσης Ανατολής και οι εμπορικές διαδρομές που συνδέουν την Ευρώπη με την Ασία. Για επενδυτές που αναζητούν πρόσβαση σε ολόκληρη την περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, η Αθήνα μπορεί να λειτουργήσει ως φυσική επιχειρηματική έδρα.
Ωστόσο, η επιτυχία ενός χρηματοοικονομικού κέντρου δεν εξαρτάται μόνο από τη φορολογία. Απαιτεί ισχυρούς θεσμούς, αποτελεσματική δικαιοσύνη, εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό, σύγχρονες υποδομές και βαθιά κεφαλαιαγορά.Η πραγματική πρόκληση για την Ελλάδα είναι να δημιουργήσει ένα πλήρες οικοσύστημα χρηματοοικονομικών υπηρεσιών. Αυτό σημαίνει προσέλκυση τραπεζών, επενδυτικών συμβούλων, νομικών γραφείων, εταιρειών διαχείρισης περιουσίας, fintech επιχειρήσεων και παρόχων τεχνολογίας που θα λειτουργούν συμπληρωματικά και θα δημιουργούν οικονομίες κλίμακας.