Στις αρχές Οκτωβρίου του 1944, καθώς οι γερμανικές δυνάμεις κατοχής εγκατέλειπαν την Πελοπόννησο, άφηναν πίσω τους κατεστραμμένες υποδομές. Ένα από τα σημαντικότερα χτυπήματα ήταν στη Διώρυγα της Κορίνθου, έναν θαλάσσιο δρόμο στρατηγικής σημασίας που συνδέει τον Σαρωνικό με τον Κορινθιακό Κόλπο.
Οι Γερμανοί ανατίναξαν γέφυρες και πρανή και έριξαν μέσα στη Διώρυγα σιδηροδρομικά οχήματα, ώστε να κάνουν πολύ δυσκολότερη την αποκατάστασή της. Σύμφωνα με την επίσημη ιστορία της Διώρυγας, από τις ανατινάξεις κατέπεσαν περίπου 60.000 κυβικά μέτρα χωμάτων. Η Διώρυγα τέθηκε ουσιαστικά εκτός λειτουργίας και χρειάστηκαν πέντε χρόνια εργασιών, από το 1944 έως το 1949, για την πλήρη αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας.
Το ιστορικό αρχείο της ΕΡΤ καταγράφει επίσης ότι οι γερμανικές δυνάμεις ανατίναξαν τη σιδηροδρομική και την οδική γέφυρα, έριξαν βαγόνια μέσα στη Διώρυγα και πραγματοποίησαν εκρήξεις ακόμη και στον βυθό του προλιμένα.
Ένα όνειρο που άρχισε στην αρχαιότητα
Η ιδέα να κοπεί ο Ισθμός της Κορίνθου δεν γεννήθηκε τον 19ο αιώνα. Πρώτος θεωρείται ότι συνέλαβε το σχέδιο ο τύραννος της Κορίνθου Περίανδρος, περίπου το 602 π.Χ. Αντί για διώρυγα δημιουργήθηκε τελικά ο περίφημος Δίολκος, ένας λιθόστρωτος δρόμος πάνω στον οποίο μεταφέρονταν πλοία και φορτία από τη μία πλευρά του Ισθμού στην άλλη.
Αιώνες αργότερα, το 67 μ.Χ., ο αυτοκράτορας Νέρων επιχείρησε πραγματικά τη διάνοιξη. Χιλιάδες εργάτες, δούλοι και αιχμάλωτοι εργάστηκαν στο τεράστιο για την εποχή έργο. Οι εργασίες προχώρησαν σε μήκος περίπου 3.300 μέτρων, αλλά διακόπηκαν και εγκαταλείφθηκαν μετά τον θάνατο του Νέρωνα.
Έντεκα χρόνια για να ανοίξει ο Ισθμός
Το όνειρο έγινε πραγματικότητα στα τέλη του 19ου αιώνα. Οι σύγχρονες εργασίες άρχισαν το 1882, παρουσία του βασιλιά Γεωργίου Α΄. Στη μελέτη και κατασκευή συμμετείχαν σημαντικοί Ευρωπαίοι μηχανικοί, με καθοριστικό ρόλο του Ούγγρου μηχανικού Μπέλα Γκέρστερ.
Το έργο αντιμετώπισε σοβαρά οικονομικά προβλήματα και κάποια στιγμή σταμάτησε. Το 1890 συνεχίστηκε με ελληνικά κεφάλαια και τη συμμετοχή του Ανδρέα Συγγρού.
Ύστερα από 11 χρόνια εργασιών, η Διώρυγα εγκαινιάστηκε στις 25 Ιουλίου 1893. Για την κατασκευή της εργάστηκαν περίπου 2.500 άνθρωποι και αφαιρέθηκαν περίπου 12 εκατομμύρια κυβικά μέτρα χώματος και βράχων.
Οι εντυπωσιακές διαστάσεις
Η Διώρυγα κόβει τον Ισθμό σχεδόν σε ευθεία γραμμή. Το μήκος της είναι 6.346 μέτρα, δηλαδή περίπου 6,35 χιλιόμετρα. Το πλάτος της στην επιφάνεια της θάλασσας είναι περίπου 24,6 μέτρα, ενώ στον πυθμένα περιορίζεται στα 21,3 μέτρα. Το βάθος του νερού κυμαίνεται περίπου από 7,5 έως 8 μέτρα, ενώ τα πρανή σε ορισμένα σημεία φθάνουν περίπου τα 79-80 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας.
Ακριβώς αυτή η στενότητα κάνει τη διέλευση τόσο εντυπωσιακή, αλλά ταυτόχρονα αποκλείει τα πολύ μεγάλα σύγχρονα εμπορικά και επιβατηγά πλοία.
Πόσα πλοία περνούν σήμερα
Η Διώρυγα εξακολουθεί να αποτελεί ενεργό διεθνή θαλάσσιο δρόμο, αν και σήμερα χρησιμοποιείται κυρίως από μικρότερα εμπορικά πλοία, τουριστικά σκάφη, yachts και megayachts.
Σύμφωνα με νεότερα στοιχεία της Α.Ε.ΔΙ.Κ., πραγματοποιούνται περίπου 11.500 διελεύσεις τον χρόνο. Από αυτές περίπου 2.500 αφορούν εμπορικά πλοία και περίπου 9.000 επαγγελματικά τουριστικά και ιδιωτικά yachts. Περισσότεροι από 110.000 επιβάτες τον χρόνο ζουν την εμπειρία της διέλευσης. Παλαιότερες επίσημες αναφορές έδιναν τον αριθμό ακόμη και στις περίπου 15.000 διελεύσεις ετησίως.
Πόση ώρα χρειάζεται ένα πλοίο για να περάσει
Παρά τη δραματική εικόνα των σχεδόν κάθετων βράχων, η πραγματική απόσταση είναι μικρή. Η ίδια η Α.Ε.ΔΙ.Κ. αναφέρει ότι η διέλευση ενός yacht ή megayacht χρειάζεται περίπου 40 λεπτά.
Ο χρόνος δεν είναι απόλυτα ίδιος για κάθε πλοίο. Εξαρτάται από το μέγεθος και την ταχύτητά του, την κυκλοφορία, τις οδηγίες των αρμόδιων υπηρεσιών και τις συνθήκες που επικρατούν. Στην πράξη ο διάπλους υπολογίζεται περίπου στα 30 έως 45 λεπτά, με τα 40 λεπτά να αποτελούν τον επίσημο ενδεικτικό χρόνο για τα yachts.
Η μεγάλη συντόμευση του ταξιδιού
Η πραγματική αξία της Διώρυγας φαίνεται όταν συγκριθούν οι αποστάσεις. Ένα πλοίο που δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει τη Διώρυγα πρέπει να κάνει τον περίπλου της Πελοποννήσου.
Για παράδειγμα, η διαδρομή Πάτρα–Πειραιάς είναι περίπου 100 ναυτικά μίλια μέσω της Διώρυγας, έναντι 295 με τον περίπλου της Πελοποννήσου — εξοικονόμηση 195 ναυτικών μιλίων. Στη διαδρομή Κέρκυρα–Πειραιάς η εξοικονόμηση είναι περίπου 133 ναυτικά μίλια, ενώ στη διαδρομή Μπρίντιζι–Πειραιάς περίπου 131 ναυτικά μίλια.
Από την καταστροφή του 1944 στο σήμερα
Οκτώ δεκαετίες μετά τις γερμανικές ανατινάξεις, η Διώρυγα της Κορίνθου παραμένει ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα τεχνικά έργα της Ελλάδας.
Ένα σχέδιο που γεννήθηκε στην αρχαιότητα, επιχειρήθηκε από τον Νέρωνα, ολοκληρώθηκε τον 19ο αιώνα, καταστράφηκε στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και ξαναγεννήθηκε μέσα από τα ερείπιά του.
Και κάθε πλοίο που σήμερα χρειάζεται περίπου σαράντα λεπτά για να διανύσει αυτά τα 6,3 χιλιόμετρα περνά ουσιαστικά μέσα από 2.500 χρόνια ελληνικής και ευρωπαϊκής ιστορίας.
Πηγές
Διώρυγα Κορίνθου – επίσημη ιστοσελίδα
