Τριάντα χρόνια πέρασαν από εκείνη τη μέρα του Ιουλίου του 1996. Κι όμως, υπάρχουν στιγμές που παραμένουν χαραγμένες στη μνήμη σαν να συνέβησαν χθες. Για μένα, η ημέρα της κηδείας της Αλίκης Βουγιουκλάκη είναι μία από αυτές.
Είχα την ευθύνη της οργάνωσης και παρουσίασης της ζωντανής τηλεοπτικής μετάδοσης για τον ΑΝΤ1, από την εξόδιο ακολουθία στη Μητρόπολη Αθηνών μέχρι και ολόκληρη τη διαδρομή προς το Α’ Νεκροταφείο. Ήταν μια εικόνα που δύσκολα περιγράφεται. Ένα ανθρώπινο ποτάμι αποχαιρετούσε τη γυναίκα που επί δεκαετίες είχε γίνει μέλος κάθε ελληνικής οικογένειας.
Κατά τη δική μου δημοσιογραφική εμπειρία, ήταν το δεύτερο μεγαλύτερο πλήθος που είδα ποτέ στους δρόμους της Αθήνας, μετά την κηδεία της Μελίνας Μερκούρη. Ακόμη μεγαλύτερο, θα έλεγα, από εκείνο που συγκεντρώθηκε λίγο αργότερα για τον Ανδρέα Παπανδρέου.
Η εντολή που δεν διαπραγματεύτηκα ποτέ
Εκείνη την ημέρα, με τη σύμφωνη γνώμη του αείμνηστου Μίνωα Κυριακού, είχα δώσει μία απολύτως σαφή εντολή στο τηλεοπτικό συνεργείο του ΑΝΤ1.
Να μην υπάρξει ούτε ένα κοντινό πλάνο στο πρόσωπο της Αλίκης μέσα στο φέρετρο.
Ζήτησα μόνο γενικά πλάνα, με απόλυτο σεβασμό στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια και στην οικογένειά της. Το συνεργείο μας τήρησε στο ακέραιο αυτή την οδηγία.
Δυστυχώς, άλλο τηλεοπτικό κανάλι επέλεξε διαφορετικό δρόμο. Παρακολουθούσα τις εικόνες από το μόνιτορ του ανταγωνισμού που είχα μπροστά μου στο στούντιο και πραγματικά ένιωσα οργή. Εκείνη τη στιγμή ήθελα να σηκωθώ και να σπάσω την τηλεόραση. Υπήρχαν όρια που, κατά τη γνώμη μου, δεν έπρεπε ποτέ να ξεπεραστούν.
Η Αλίκη που γνώρισα
Η σχέση μου με την Αλίκη δεν περιοριζόταν στις επαγγελματικές συναντήσεις.
Θυμάμαι ακόμη τη συμφωνία που είχαμε κάνει σε ένα καναπέ, έξω από το γραφείο του Μίνωα Κυριακού, αφού είχαμε τελειώσει μια σχετική συνάντηση μαζί του. Συμφωνία για να παρουσιάσουμε μαζί ένα τηλεοπτικό talk show στον ΑΝΤ1. Ήταν ένα σχέδιο που μας ενθουσίαζε και τους δύο. Την είχαμε πρωτοξεκινήσει την κουβέντα μία Κυριακή στο εξοχικό σπίτι του Μίνωα, στον Άγιο Αιμιλιανό. Θα ήταν ένα μείγμα εκπομπής σαν το «Απόψε με τον Τέρενς Κουίκ» και το «Μαζί την Κυριακή». Τίτλο δεν είχαμε βρει, αναμφίβολα το όνομα της θα ήταν ο μαγνήτης, θα γινόταν σε στούντιο που θα έμοιαζε σπίτι, διάρκειας μιάς ώρας. Στην ουσία μιλάμε για συνεντεύξεις με γνωστούς καλεσμένους όπου η Αλίκη για πρώτη φορά θα έκανε και τον ρόλο του δημοσιογράφου.
«Άντε, ήρθε η ώρα και εγώ να ρωτάω τους άλλους και όχι οι άλλοι μόνο εμένα», μου είχε πει με το γνωστό χαμόγελό της.
Δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ η εκπομπή. Η αρρώστια της πρόλαβε τα σχέδια.
Η τελευταία μας τηλεφωνική επικοινωνία έγινε όταν βρισκόταν στη Γερμανία, δίνοντας τις τελευταίες μάχες της με την ασθένεια. Παρά την εξάντληση, η φωνή της διατηρούσε εκείνη τη χαρακτηριστική ζεστασιά που τη συνόδευε πάντα.
Θυμάμαι επίσης ένα περιστατικό που δείχνει τον χαρακτήρα της.
Κάποτε με είχε αφήσει να περιμένω πάνω από μιά ώρα σε παραλιακό εστιατόριο στον Λαιμό της Βουλιαγμένης. Μου είχε ζητήσει τη συνάντηση για να μου μιλήσει για ένα περιστατικό που συνέβη στη Μύκονο με γιό γνωστής οικογένειας που είχε δημιουργήσει μπελάδες στο λιμάνι. Είχα ασχοληθεί μαζί του από τη ραδιοφωνική μου εκπομπή του ΑΝΤ1 και η Αλίκη ήθελε να μεσολαβήσει για να χαμηλώσω τους τόνους. « θα σου εξηγήσω από κοντά», με είχε προϊδεάσει στο τηλέφωνο. Εκείνο το βράδυ με το… στήσιμο, δεν έγινε η παρέμβαση! Λίγες ημέρες αργότερα έφτασε στο σπίτι μου ένα προσωπικό δώρο μαζί με ένα σημείωμα συγγνώμης. Το κρατώ μέχρι σήμερα. Δεν έχει σημασία να αποκαλύψω τι ακριβώς είναι. Για μένα αποτελεί μια πολύτιμη ανάμνηση μιας γυναίκας που ήξερε να ζητά συγγνώμη με τρόπο ανθρώπινο και διακριτικό.
Επαγγελματίας μέχρι το τελευταίο λεπτό
Ο αείμνηστος Αλέκος Σακελλάριος μού είχε πει κάποτε κάτι που δεν ξέχασα ποτέ.
«Η Αλίκη μπορεί να είχε τις ιδιοτροπίες της ως σταρ, αλλά όταν επρόκειτο για τη δουλειά ήταν απολύτως συνεπής.»
Το επιβεβαίωσα κι εγώ πολλές φορές. Μπορεί να καθυστερούσε σε ένα κοινωνικό ραντεβού, αλλά όταν υπήρχε γύρισμα, παράσταση ή επαγγελματική υποχρέωση, ήταν πάντα εκεί.
Το κορίτσι που έγινε εθνικός μύθος
Η Αλίκη Βουγιουκλάκη γύρισε περισσότερες από 40 κινηματογραφικές ταινίες, πολλές από τις οποίες παραμένουν μέχρι σήμερα από τις πιο εμπορικές στην ιστορία του ελληνικού κινηματογράφου.
«Το Ξύλο Βγήκε από τον Παράδεισο», «Η Αρχόντισσα και ο Αλήτης», «Η Νεράιδα και το Παλικάρι», «Η Κόρη μου η Σοσιαλίστρια», «Το Δόλωμα», «Χτυποκάρδια στο Θρανίο», «Μανταλένα» είναι μόνο μερικές από τις ταινίες που πέρασαν στην ιστορία.
Αν έπρεπε να ξεχωρίσω μία, θα επέλεγα τη «Μανταλένα», όχι μόνο για την ερμηνεία της αλλά και γιατί έδειξε ότι πίσω από τη λαμπερή σταρ υπήρχε μια σπουδαία δραματική ηθοποιός.
Η φωνή της ταυτίστηκε με τραγούδια που έγραψαν ιστορία, κυρίως μέσα από τη μουσική του Μάνου Χατζιδάκι, αλλά και άλλων μεγάλων Ελλήνων συνθετών, δημιουργώντας ένα πολιτιστικό αποτύπωμα που παραμένει ζωντανό μέχρι σήμερα.
Ένας γάμος που έγινε εθνικό γεγονός
Ο γάμος της με τον Δημήτρη Παπαμιχαήλ αποτέλεσε πραγματικό κοινωνικό γεγονός.
Οι φωτογραφίες που δημοσίευσε τότε η ιστορική Μεσημβρινή της Ελένης Βλάχου έγιναν ανάρπαστες. Όσοι έζησαν εκείνη την εποχή θυμούνται ότι η εφημερίδα εξαφανίστηκε μέσα σε λίγες ώρες από τα περίπτερα, σημειώνοντας ένα από τα μεγαλύτερα ρεκόρ κυκλοφορίας που είχαν καταγραφεί ποτέ.
Η σχέση της με τον ΑΝΤ1
Η Αλίκη πίστεψε από νωρίς στο όραμα του Μίνωα Κυριακού. Στήριξε την προσπάθειά του τόσο στο ραδιόφωνο όσο και στα πρώτα βήματα της ιδιωτικής τηλεόρασης.
Κατά καιρούς ακούστηκαν πολλά, ακόμη και ότι διέθετε μετοχική συμμετοχή στον όμιλο. Προσωπικά δεν μπορώ να επιβεβαιώσω κάτι τέτοιο και δεν θα ήταν σωστό να το παρουσιάσω ως γεγονός.
Εκείνο που μπορώ να επιβεβαιώσω είναι η πολύ στενή σχέση εμπιστοσύνης που είχε αναπτυχθεί ανάμεσα στην ίδια και τον Μίνωα Κυριακού.
Δεν ήταν μόνο σταρ. Ήταν εποχή.
Τριάντα χρόνια μετά, η Αλίκη Βουγιουκλάκη εξακολουθεί να γεμίζει τις τηλεοπτικές οθόνες, να συγκινεί νέες γενιές και να αποτελεί σημείο αναφοράς του ελληνικού πολιτισμού.
Κάποιοι ηθοποιοί γίνονται διάσημοι.
Ελάχιστοι γίνονται σύμβολα.
Και μόνο μία κατάφερε να γίνει, σχεδόν ομόφωνα, η «Εθνική Σταρ» της Ελλάδας.