Μια σημαντική δικαστική ανατροπή φέρνει στο φως απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία δικαιώθηκε ζευγάρι που είδε τις οικονομίες του να εξαφανίζονται μέσα σε λίγα λεπτά από τον κοινό τραπεζικό του λογαριασμό. Το δικαστήριο υποχρεώνει γνωστή ελληνική τράπεζα να επιστρέψει στο ζευγάρι το σύνολο των κλαπέντων χρημάτων, ύψους 9.800 ευρώ, αλλά και να τους καταβάλει επιπλέον 2.000 ευρώ ως χρηματική ικανοποίηση για την ηθική βλάβη και την ψυχική ταλαιπωρία που υπέστησαν.
Όλα ξεκίνησαν όταν ο σύζυγος επιχείρησε να συνδεθεί στο e-banking από το κινητό του τηλέφωνο για να ελέγξει το υπόλοιπο του λογαριασμού. Το σύστημα του εμφάνισε ένδειξη σφάλματος και έτσι προσπάθησε ξανά, αυτή τη φορά από τον ηλεκτρονικό του υπολογιστή. Κατά τη διαδικασία αυτή, έλαβε στο κινητό του ένα μήνυμα Viber από την τράπεζα με έναν εξαψήφιο κωδικό για «σύνδεση από νέο πρόγραμμα περιήγησης» και τον πληκτρολόγησε.
Εκείνη ακριβώς τη στιγμή, χάκερ που είχαν στήσει την ηλεκτρονική παγίδα (phishing), κατάφεραν με άγνωστο τεχνικό τρόπο να υποκλέψουν έναν δεύτερο κωδικό ασφαλείας (OTP) που εκδόθηκε για έγκριση μεταφοράς χρημάτων. Ο πελάτης δεν έλαβε το δεύτερο μήνυμα στο κινητό του, όμως οι δράστες απέσπασαν αμέσως 9.800 ευρώ, μεταφέροντάς τα σε λογαριασμό γαλλικής τράπεζας, από όπου και αναλήφθηκαν αμέσως.
Χάκερ άδειασαν e-banking ζευγαριού: Το σκεπτικό της απόφασης
Αν και το πρώτο δικαστήριο είχε απορρίψει την αγωγή του ζευγαριού ρίχνοντας την ευθύνη στους ίδιους, το δευτεροβάθμιο δικαστήριο ανέτρεψε πλήρως την προηγούμενη απόφαση. Οι δικαστές έκριναν ότι το βάρος της απόδειξης σε τέτοιες περιπτώσεις πέφτει αποκλειστικά στην τράπεζα, η οποία οφείλει να αποδείξει με συγκεκριμένα τεχνικά στοιχεία (όπως IP και συσκευές) ότι ο ίδιος ο πελάτης ενέκρινε τη συναλλαγή.
Στο σκεπτικό της απόφασης τονίζεται χαρακτηριστικά ότι «η χρήση ενός μέσου πληρωμών που έχει καταγραφεί από τον πάροχο υπηρεσιών πληρωμών […] δεν αποτελεί αναγκαστικά από μόνη της επαρκή απόδειξη ότι ο πληρωτής είχε πράγματι εγκρίνει την πράξη πληρωμής ή ότι είχε ενεργήσει με δόλο ή δεν είχε εκπληρώσει από πρόθεση ή βαριά αμέλεια μια ή περισσότερες από τις υποχρεώσεις του».
Οι δικαστές εξηγούν ότι «δεν υφίσταται γνήσια συναλλαγή όταν ο χρήστης αγνοεί αυτήν και αυτή ενεργήθηκε από τρίτο πρόσωπο χωρίς δικαίωμα, ακόμη κι αν η συγκατάθεση του χρήστη φέρεται να δόθηκε με τη μορφή που συμφωνήθηκε μεταξύ των μερών».
Παράλληλα, το δικαστήριο έκρινε ως άκυρους τους γενικούς όρους της τράπεζας που μετακυλίουν όλη την ευθύνη στον καταναλωτή. Όπως υπογραμμίζεται, ακόμα και αν ένας πολίτης παραπλανηθεί και δώσει στοιχεία για το πρώτο στάδιο της σύνδεσης (όπως το password), η αμέλειά του θεωρείται ελαφρά και δεν χάνει το δικαίωμα αποζημίωσης, καθώς δεν μπορεί να γνωρίζει ότι χάκερ θα παραβιάσουν και το δεύτερο στάδιο ασφαλείας.
Η απόφαση υποχρέωσε την τράπεζα να επιστρέψει τα χρήματα στο ζευγάρι, αναγνωρίζοντας ότι η απώλεια των οικονομιών τους, που αποτελούσαν το σύνολο των χρημάτων που διέθεταν, τους προκάλεσε τεράστιο πρόβλημα και έντονο άγχος στην καθημερινότητά τους.
