Το Διοικητικό Πρωτοδικείο Ηρακλείου εξέτασε αγωγή αποζημίωσης από οικογένεια θύματος που απεβίωσε μετά τη χορήγηση πρώτης δόσης εμβολίου κατά του COVID-19. Στο επίκεντρο της κρίσης βρέθηκαν τα όρια της κρατικής ευθύνης σε περιπτώσεις όπου νόμιμα μέτρα δημόσιας υγείας προκαλούν ανεπανόρθωτη βλάβη σε μεμονωμένα άτομα.
Σύμφωνα με το σκεπτικό του δικαστηρίου, η στρατηγική εμβολιασμού του γενικού πληθυσμού αποτελεί συνταγματικώς ανεκτό περιορισμό ατομικών δικαιωμάτων, καθώς εντάσσεται στην υποχρέωση του Κράτους να προστατεύει τη δημόσια υγεία απέναντι σε μείζονες πανδημικούς κινδύνους, βασιζόμενη σε έγκυρα επιστημονικά δεδομένα. Όπως επισημαίνεται στην απόφαση: «η ρύθμιση για τον εμβολιασμό του γενικού πληθυσμού της χώρας κατά του covid-19, με εμβόλια που πληρούν τις νόμιμες προϋποθέσεις κυκλοφορίας, αποφασίστηκε στο πλαίσιο της υποχρέωσης του Κράτους, σύμφωνα με το άρθρο 21 παρ. 3 του Συντάγματος, να λαμβάνει τα απαραίτητα μέτρα για την πρόληψη της διάδοσης και την καταπολέμηση της πανδημίας από τον εν λόγω μεταδοτικό ιό, που συνιστούσε, κατά τον κρίσιμο χρόνο, μείζονα κίνδυνο για τη δημόσια υγεία.»
Ωστόσο, το δικαστήριο ενεργοποιεί την αρχή της ισότητας στα δημόσια βάρη όταν η εφαρμογή ενός γενικού μέτρου έχει ως συνέπεια την πρόκληση ανεπανόρθωτης βλάβης. Ειδικότερα, κρίθηκε ότι «σε περίπτωση που, συνεπεία της συνταγματικώς θεμιτής και νόμιμης, κατά τα ανωτέρω, πραγματοποίησης εμβολιασμού, επέλθει ευθέως βλάβη στην υγεία προσώπου, δηλαδή βλάβη μη οφειλόμενη σε παρεμβαλλόμενη παράνομη πράξη ή παράλειψη (όπως χορήγηση ελαττωματικού ή ακατάλληλου σκευάσματος ή πλημμέλειες κατά τον εμβολιασμό), ανακύπτει ευθέως από το άρθρο 4 παρ. 5 σε συνδυασμό με το άρθρο 25 παρ. 4 του Συντάγματος, με το οποίο κατοχυρώνεται η αρχή της κοινωνικής αλληλεγγύης των πολιτών, ευθύνη του κράτους προς εύλογη αποκατάσταση της ζημίας του παθόντος, υπό την έννοια της αποκατάσταση τόσο της τυχόν υλικής όσο και, κατ’ ανάλογη εφαρμογή του άρθρου 932 του Α.Κ., της ηθικής βλάβης.»
Στη συγκεκριμένη περίπτωση, το δικαστήριο έλαβε υπόψη του επίσημο ιατρικό πόρισμα, σύμφωνα με το οποίο η πιθανότητα συσχέτισης των ανεπιθύμητων ενεργειών που εκδήλωσε η ασθενής με το εμβόλιο ήταν βεβαία («Certain»). Κατά συνέπεια, ο θάνατός της συνδέεται αιτιωδώς με τον εμβολιασμό.
Το δικαστήριο κατέληξε ότι η απώλεια αυτή συνιστά «υπέρμετρη θυσία» χάριν του συμφέροντος του κοινωνικού συνόλου, γεγονός που υποχρεώνει το Ελληνικό Δημόσιο να καταβάλει εύλογη αποζημίωση για την αποκατάσταση τόσο της υλικής ζημίας όσο και της ψυχικής οδύνης των συγγενών.
Ωστόσο, επειδή δεν προσκομίστηκαν επαρκή στοιχεία για την οικονομική και περιουσιακή κατάσταση των εναγόντων ώστε να υπολογιστούν με ακρίβεια οι αξιώσεις διατροφής και χρηματικής ικανοποίησης, η έκδοση της οριστικής απόφασης αναβλήθηκε προκειμένου να κατατεθούν τα απαραίτητα οικονομικά έγγραφα.
