Η σύμβαση δωρεάς για να δημιουργηθεί το Εθνικό Μουσείο για το 1821– το πρώτο μουσείο αποκλειστικά για την Επανάσταση, υπεγράφη την Πέμπτη, ανοίγοντας τον δρόμο για ένα έργο αφιερωμένο στην «ιδρυτική πράξη» του σύγχρονου ελληνικού κράτους.
Τη σύμβαση υπέγραψαν ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας και η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη. Τη δωρεά πραγματοποιεί το Ίδρυμα «Αντώνιος Ε. Κομνηνός», εκ μέρους του οποίου υπέγραψε ο πρόεδρός του Αντώνιος Κομνηνός. Στο εγχείρημα συμπράττουν το υπουργείο Εθνικής Άμυνας, η Εθνική Πινακοθήκη- Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου, εκ μέρους της οποίας υπέγραψε η πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου Όλγα Μεντζαφού, και το υπουργείο Πολιτισμού.
Όπως αναφέρεται σε κοινή ανακοίνωση των υπουργείων Εθνικής΄Αμυνα ςκαι Πολιτισμού, σκοπός της σύμβασης δωρεάς είναι η αποκλειστική κάλυψη δαπάνης έως 12 εκατομμυρίων ευρώ για την εκπόνηση των αναγκαίων μελετών και την αποκατάσταση του κτιριακού συγκροτήματος του Παλαιού Στρατιωτικού Αρτοποιείου, εντός του Άλσους Στρατού στο Γουδί.
Η δωρεά πραγματοποιείται χωρίς οποιαδήποτε επιβάρυνση ή αντάλλαγμα για το Ελληνικό Δημόσιο και σύμφωνα με την αρχιτεκτονική μελέτη του αρχιτέκτονα Ευάγγελου Στυλιανίδη. Το Εθνικό Μουσείο για το 1821 θα συγκεντρώσει, θα στεγάσει και θα αναδείξει μουσειακά εκθέματα και ιστορικά κειμήλια από δημόσιες και ιδιωτικές συλλογές, με επίκεντρο την Ελληνική Επανάσταση. Η ίδρυσή του θα συμβάλει στην αποσυμφόρηση των υφιστάμενων μουσείων και θα προσφέρει έναν σύγχρονο, αυτοτελή εκθεσιακό χώρο για την τεκμηριωμένη προβολή της Επανάστασης του 1821.
«Το Μουσείο θα αποτελέσει σημείο αναφοράς για τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης, την εκπαίδευση και την ανάδειξη της ελληνικής ιστορίας, ενώ φιλοδοξεί να αποκτήσει και διεθνή εμβέλεια, εντάσσοντας την Ελληνική Επανάσταση και το Φιλελληνικό Κίνημα στο ευρύτερο ιστορικό πλαίσιο των ευρωπαϊκών επαναστάσεων και των εθνικών κινημάτων του 19ου αιώνα. Με την ολοκλήρωση του έργου, το Μουσείο θα υπάγεται στην αρμοδιότητα του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, το οποίο θα συντονίζει τους εμπλεκόμενους φορείς και, μέσω των αρμόδιων υπηρεσιών του, θα εποπτεύει τις απαιτούμενες διοικητικές και αδειοδοτικές διαδικασίες για την αποκατάσταση του κτιριακού συγκροτήματος» αναφέρεται στην ανακοίνωση.
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας δήλωσε πως το μουσείο καλύπτει ένα κενό: «Μπορεί να αφιερωθεί στα 200 χρόνια από την ίδρυση του νέου ελληνικού κράτους και να αποτελέσει τον πυρήνα της νέας πανηγυρικής επετείου των 200 ετών του νέου ελληνικού κράτους, η οποία επίσης θα μπορέσει να καλύψει και το κενό που δημιουργήθηκε εξαιτίας της πανδημίας τότε στα 200 χρόνια από την Επανάσταση του 1821».
Ο κ. Δένδιας πρόσθεσε ακόμη πως «συνδυάζεται εξαιρετικά με την προσπάθεια που κάνουμε για την αναδημιουργία του Πολεμικού μας Μουσείου στη Βασιλίσσης Σοφίας», ενώ τόνισε πως «επίσης αξιοποιείται ένας χώρος ο οποίος εμπεριέχει βαριές ιστορικές μνήμες, μνήμες επικές μνήμες αρνητικές, νομίζω ότι ξέρουμε πολύ καλά διάφορα τα οποία έχουν ξεκινήσει από το χώρο αυτό, είτε προς τη θετική κατεύθυνση το 1909, είτε προς την αρνητική κατεύθυνση το 1967».
Απευθυνόμενος στον κ. Κομνημό, αναφέρθηκε στην προσφορά του να συντηρηθεί και η «φυλακή των έξι»- τα κελιά που κρατήθηκαν λίγο πριν να εκτελεστούν- «νομίζω ότι ολοκληρώνεται έτσι ένας κύκλος» είπε σχετικά.
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ανέφερε πως ο κ. Κομνηνός θα τιμηθεί και με ειδική τελετή το φθινόπωρο, σημειώνοντας πως «εμείς έχουμε καθιερώσει μια παράδοση, κυρίες και κύριοι, να αποδίδουμε βαθμό στους ευεργέτες μας, όχι υπό την έννοια της στενά νοούμενης τιμής, αλλά υπό την έννοια της επανένταξής τους ως υπηρέτες του εθνοσήμου, το οποίο θα δικαιούνται να φέρουν».
Στον δικό της χαιρετισμό η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, τόνισε πως καλύπτεται ένα σημαντικό κενό στον μουσειακό χάρτη της χώρας: «Σήμερα δεν εγκαινιάζεται απλώς μια ακόμη μουσειακή πρωτοβουλία. Σήμερα δημιουργείται μια Πινακοθήκη αφιερωμένη αποκλειστικά στον Αγώνα της Ελληνικής Επανάστασης του 1821…Για πρώτη φορά δημιουργείται ένας χώρος όπου η εικαστική αποτύπωση της Επανάστασης συγκεντρώνεται, αναδεικνύεται και συνομιλεί με την ιστορία, αποτελώντας σημείο αναφοράς για τις επόμενες γενιές».
«Το 2021, όταν γιορτάσαμε τα 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση, με απόφαση του Πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, το εμβληματικό έργο του επετειακού εορτασμού ήταν η απόδοση και πάλι στο κοινό της Εθνικής Πινακοθήκης – Μουσείου Αλεξάνδρου Σούτσου, η οποία παρέμενε κλειστή επί σχεδόν δεκατρία χρόνια λόγω των εργασιών ανακαίνισης. Μία από τις σημαντικότερες εκθέσεις εκείνης της περιόδου ήταν αφιερωμένη στον Αγώνα του 1821. Τότε όλοι μας, αλλά κυρίως το ευρύ κοινό, συνειδητοποιήσαμε τον ανεκτίμητο πλούτο των έργων που διαθέτει η Εθνική Πινακοθήκη και τα οποία αποτυπώνουν την ιστορία της Ελληνικής Επανάστασης και της Εθνικής Παλιγγενεσίας. Η συλλογή του Αντώνη Κομνηνού, με έργα του φιλελληνισμού και γενικότερα με έργα που σχετίζονται με τον Αγώνα του 1821, αποτελεί, κατά γενική ομολογία των πλέον ειδικών, μία εξαιρετικά σημαντική συλλογή. Ο ίδιος, με το πνεύμα γενναιοδωρίας που τον διακρίνει, την παραχώρησε στην Εθνική Πινακοθήκη, ώστε, σε συνδυασμό με τα έργα των συλλογών της, να αποτελέσει τον βασικό πυρήνα της νέας Πινακοθήκης που δημιουργείται στα ιστορικά αρτοποιεία του Στρατού…επιτυγχάνεται ένας πραγματικά ιδανικός συνδυασμός: ιστορικά κτίρια, φορτισμένα με μνήμη και συμβολισμό, αποκτούν νέα ζωή φιλοξενώντας μια Πινακοθήκη αφιερωμένη στον Αγώνα της Εθνικής Παλιγγενεσίας» ανέφερε η υπουργός Πολιτισμού.
Ο πρόεδρος του «Ιδρύματος Αντώνιος Ε. Κομνηνός» ανέφερε από την πλευρά του πως «το Ίδρυμα Αντώνης Ε. Κομνηνός, πιστό στον κοινωφελή και πολιτιστικό του προσανατολισμό, θεωρεί ότι η προστασία της ιστορικής μνήμης συνιστά ύψιστη ευθύνη, εθνική όσο και ατομική. Για τον λόγο αυτό προχωρήσαμε αρχικά στην παραχώρηση της συλλογής των ελληνικών έργων τέχνης και ιστορικών αντικειμένων προς την Εθνική Πινακοθήκη Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου. Πρόκειται για μία συλλογή που συγκροτήθηκε με πολυετή φροντίδα, επιμονή και βαθύ σεβασμό προς την ιστορία του Ελληνισμού και του φιλελληνισμού. Πεποίθησή μας είναι ότι αυτή η συλλογή αξίζει να αποτελέσει από κοινού με έργα της συλλογής της Εθνικής Πινακοθήκης και όχι μόνο, το θεμελιώδη λίθο μίας ευρύτερης εθνικής συλλογής έργων τέχνης και ιστορικών τεκμηρίων, ικανής να αποδώσει το εύρος και το μεγαλείο της ελληνικής μας επανάστασης. Με γνώμονα αυτό το όραμα, το Ίδρυμά μας αναλαμβάνει όχι μόνο με τη δωρεά της συλλογής του, αλλά και την πλήρη χρηματοδότηση των μελετών και της κατασκευής ενός νέου μουσείου, αφιερωμένου στην Ελληνική Επανάσταση, ώστε να παραδοθεί ολοκληρωμένο στην ελληνική Πολιτεία».
