«Είναι επιτακτικό να ασχοληθούμε άμεσα με τη Στέγη». Με αυτή τη φράση ο Γρηγόρης Δημητριάδης έδωσε το στίγμα του στο Olympia Forum VII, την Πέμπτη 1 Οκτωβρίου, στην Αρχαία Ολυμπία.
Ο πρώην Γενικός Γραμματέας του Πρωθυπουργού μίλησε στην ενότητα για την άνοδο της ακροδεξιάς και το μεταβαλλόμενο πολιτικό τοπίο της Ευρώπης και εστίασε σε ένα συγκεκριμένο, καθημερινό πρόβλημα: το κόστος της στέγης. Ο Γρηγόρης Δημητριάδης τονίζει ότι εκεί εντοπίζεται ένα από τα βαθύτερα αίτια της δυσπιστίας των πολιτών προς τα κόμματα εξουσίας.
Το νέο ζευγάρι που δεν μπορεί να νοικιάσει σπίτι
Περιγράφοντας την ελληνική – αλλά και ευρωπαϊκή – πραγματικότητα, ο κύριος Δημητριάδης περιέγραψε ένα νέο ζευγάρι που θέλει να στήσει σπίτι. Δουλεύουν και οι δύο και αμείβονται λίγο πάνω από τον κατώτατο μισθό.
«Τι ενοίκιο μπορούν να πληρώσουν; Πρακτικά σχεδόν δεν μπορούν», σχολίασε χαρακτηριστικά, καθώς το κόστος της στέγης και τα ενοίκια έχουν αυξηθεί, ενώ η γενικότερη ακρίβεια σφίγγει ακόμη περισσότερο τα νοικοκυριά.
Η αγορά κατοικίας δεν είναι εναλλακτική, καθώς οι νέοι ουσιαστικά δεν έχουν πρόσβαση σε τραπεζικό δανεισμό. Το αποτέλεσμα, κατά τον κ. Δημητριάδη, είναι ότι δεν μπορούν να κάνουν σχέδια για το μέλλον τους.
Υπογράμμισε ωστόσο ότι το φαινόμενο δεν είναι ελληνική ιδιαιτερότητα, αλλά αφορά όλες τις δυτικές κοινωνίες.
Το στεγαστικό «ταίζει» τα άκρα
Ο κ. Δημητριάδης συνέδεσε ευθέως το στεγαστικό με την ενίσχυση της ακροδεξιάς. Όταν οι νέοι δεν βλέπουν ένα ασφαλές μέλλον, είναι πιο επιρρεπείς σε λαϊκιστικές και ακραίες προτάσεις.
«Όταν ανεβαίνουν τα άκρα, κάτι δεν έχει κάνει καλά το Κέντρο», είπε. Η ευθύνη, κατά τον ίδιο, δεν βαραίνει τους ψηφοφόρους αλλά τα κόμματα που δεν έλυσαν τα προβλήματά τους.
Αν ο πολίτης βλέπει αποτελέσματα και δεν νιώθει οργή ή παραμέληση, σημείωσε, θα παραμείνει στα συστημικά κόμματα. «Λύσεις δίνεις με το να σταματήσεις να συζητάς και να παράγεις», πρόσθεσε.
Στο ίδιο πνεύμα, εκτίμησε ότι ο διδακτισμός απέναντι στους δυσαρεστημένους νέους δεν φέρνει αποτέλεσμα. Η εμπιστοσύνη τους κερδίζεται μόνο με πολιτικές που βελτιώνουν αισθητά την καθημερινότητα.
Οι διεθνείς αναφορές και «η τυραννία του βραχυπρόθεσμου»
Για τις πιθανές απαντήσεις, ο κ. Δημητριάδης έστρεψε την προσοχή στο εξωτερικό. Αναφέρθηκε στις πρωτοβουλίες του καναδού πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνεϊ και του Άντι Μπέρναμ στη Βρετανία ως παραδείγματα πολιτικών που θέτουν τη στέγη στην κορυφή της ατζέντας.
Τόνισε όμως ότι ένα τέτοιο πρόβλημα θέλει σχεδιασμό δεκαετίας, κάτι που δυσκολεύει η σημερινή πολιτική καθημερινότητα. Μίλησε για «τυραννία του βραχυπρόθεσμου», την οποία εντείνουν η τοξικότητα των social media και η κυριαρχία του θορύβου στα ΜΜΕ.
Υπό αυτές τις συνθήκες, εξήγησε, οι πολιτικοί προσπαθούν απλώς να κρατήσουν «το κεφάλι πάνω από το νερό». Έτσι όμως δεν λύνονται προβλήματα που θα σκάσουν σε ένα ή δύο χρόνια – και η στέγη είναι τέτοιο πρόβλημα.
Το συμπέρασμα στην δημόσια παρέμβαση του Γρηγόρη Δημητριάδη είναι, ότι η στέγη δεν είναι απλώς οικονομικό ζήτημα, αλλά ζήτημα εμπιστοσύνης στη δημοκρατία.
Στην ίδια συζήτηση αναφέρθηκε και στην ταυτότητα της Νέας Δημοκρατίας, την οποία περιέγραψε ως κόμμα εξουσίας που οφείλει να επιδιώκει αυτοδυναμία.
