Μια νέα μορφή διαδικτυακής απάτης που αξιοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη, τη δύναμη των κοινωνικών δικτύων και την εμπιστοσύνη των θαυμαστών απέναντι σε γνωστά πρόσωπα βρίσκεται σε εξέλιξη, με πρωταγωνίστρια αυτή τη φορά την Άννα Βίσση.
Οι απατεώνες δημιούργησαν ένα οργανωμένο σενάριο εξαπάτησης στο TikTok, χρησιμοποιώντας βίντεο που εμφανίζουν την τραγουδίστρια να υπόσχεται μεγάλα χρηματικά έπαθλα και δώρα στους ακόλουθούς της. Το υλικό, όμως, δεν αποτελεί πραγματική δήλωση της ίδιας. Πρόκειται για περιεχόμενο που έχει παραχθεί ή τροποποιηθεί με εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, με στόχο να φαίνεται αυθεντικό και να πείθει όσους το παρακολουθούν.
Η απάτη δεν σταματά στο βίντεο. Όσοι χρήστες επικοινωνήσουν με το ψεύτικο προφίλ μεταφέρονται σε δεύτερο στάδιο, όπου δέχονται μήνυμα μέσω WhatsApp από άτομο που παρουσιάζεται ως συνεργάτης ή διευθυντής της τραγουδίστριας. Σε αυτή την περίπτωση, η δήθεν εκπρόσωπος χρησιμοποιεί ξένο αριθμό τηλεφώνου και προσπαθεί να δημιουργήσει σχέση εμπιστοσύνης με το θύμα.
Το σενάριο είναι προσεκτικά σχεδιασμένο. Η υποτιθέμενη συνεργάτιδα δεν ζητά εξαρχής χρήματα. Αντίθετα, ξεκινά μια συζήτηση με προσωπικές ερωτήσεις, θέλοντας να κάνει τον συνομιλητή να αισθανθεί ότι συμμετέχει σε μια πραγματική διαδικασία επιλογής θαυμαστών. Ρωτά για τη σχέση του με την τραγουδίστρια, αν ακούει τη μουσική της και πόσο πιστός θαυμαστής της είναι.
Στη συνέχεια έρχεται η «μεγάλη ανακοίνωση»: ένα δήθεν βραβείο εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ από ένα ανύπαρκτο ίδρυμα. Στην περίπτωση που έχει καταγραφεί, το ποσό που αναφέρεται φτάνει τις 325.000 ευρώ. Η διαδικασία παραλαβής παρουσιάζεται ως απλή, είτε μέσω εταιρείας ταχυμεταφορών είτε μέσω τραπεζικής μεταφοράς.
Το πραγματικό ζητούμενο, όμως, είναι τα προσωπικά και τραπεζικά στοιχεία του θύματος. Με πρόσχημα την αποστολή του βραβείου, οι δράστες ζητούν στοιχεία όπως IBAN, ενώ σε άλλες περιπτώσεις παρόμοιων απατών έχουν ζητηθεί στοιχεία ταυτότητας, διευθύνσεις ή ακόμη και κωδικοί πρόσβασης.
Η συγκεκριμένη περίπτωση δεν είναι μεμονωμένη. Τα τελευταία χρόνια οι διαδικτυακές απάτες έχουν εξελιχθεί σημαντικά, καθώς οι δράστες εκμεταλλεύονται νέα εργαλεία όπως η τεχνητή νοημοσύνη για να κάνουν τα ψεύτικα μηνύματα πιο πειστικά.
Μία από τις πιο συνηθισμένες μορφές είναι η απάτη με ψεύτικες επενδύσεις. Χρήστες βλέπουν διαφημίσεις στα κοινωνικά δίκτυα που υπόσχονται γρήγορα και μεγάλα κέρδη μέσω επενδύσεων σε κρυπτονομίσματα ή χρηματιστηριακές πλατφόρμες. Συχνά χρησιμοποιούνται φωτογραφίες γνωστών επιχειρηματιών ή δημόσιων προσώπων, ακόμη και παραποιημένα βίντεο, ώστε να δημιουργηθεί η εντύπωση ότι πρόκειται για αξιόπιστη ευκαιρία.
Μια άλλη κατηγορία που έχει αυξηθεί είναι οι απάτες με δήθεν τράπεζες. Οι δράστες στέλνουν SMS ή email που μοιάζουν με επίσημες ειδοποιήσεις και ενημερώνουν το θύμα ότι υπάρχει πρόβλημα με τον λογαριασμό του. Με έναν σύνδεσμο οδηγούν τον χρήστη σε ψεύτικη ιστοσελίδα, όπου του ζητούν να εισάγει στοιχεία σύνδεσης. Έτσι αποκτούν πρόσβαση στον πραγματικό τραπεζικό λογαριασμό.
Ιδιαίτερα διαδεδομένες είναι επίσης οι απάτες με αγγελίες και ηλεκτρονικές αγορές. Οι επιτήδειοι εμφανίζονται ως αγοραστές ή πωλητές σε πλατφόρμες μεταχειρισμένων προϊόντων. Σε αρκετές περιπτώσεις στέλνουν ψεύτικες σελίδες πληρωμής, ζητώντας από το θύμα να καταχωρίσει στοιχεία κάρτας ή τραπεζικού λογαριασμού.
Τα τελευταία χρόνια έχουν εμφανιστεί ακόμη και απάτες με κλωνοποιημένες φωνές. Με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης, οι δράστες μπορούν να δημιουργήσουν ηχητικά μηνύματα που μοιάζουν να προέρχονται από συγγενείς ή γνωστά πρόσωπα. Σε αρκετές χώρες έχουν καταγραφεί περιστατικά όπου απατεώνες τηλεφωνούν σε ηλικιωμένους και ισχυρίζονται ότι συγγενικό τους πρόσωπο βρίσκεται σε ανάγκη και χρειάζεται άμεσα χρήματα.
Η χρήση γνωστών προσώπων αποτελεί πλέον ένα από τα ισχυρότερα εργαλεία των απατεώνων. Το όνομα ενός καλλιτέχνη, ενός παρουσιαστή ή ενός επιχειρηματία λειτουργεί ως «γέφυρα εμπιστοσύνης». Ο χρήστης είναι πιο πιθανό να ανοίξει ένα μήνυμα ή να ακολουθήσει μια οδηγία όταν πιστεύει ότι πίσω από αυτή βρίσκεται κάποιος που γνωρίζει και εκτιμά.
Οι ειδικοί στην κυβερνοασφάλεια επισημαίνουν ότι οι πολίτες πρέπει να αντιμετωπίζουν με μεγάλη επιφύλαξη κάθε μήνυμα που υπόσχεται μεγάλα χρηματικά ποσά χωρίς συμμετοχή ή διαδικασία. Κανένας πραγματικός διαγωνισμός δεν απαιτεί τραπεζικά στοιχεία μέσω ιδιωτικής συνομιλίας και κανένα αξιόπιστο πρόσωπο δεν ζητά κωδικούς ή πρόσβαση σε λογαριασμούς.
Η νέα απάτη με το όνομα της Άννας Βίσση δείχνει ότι η εποχή των απλών ψεύτικων email έχει περάσει. Οι απατεώνες πλέον δημιουργούν ολόκληρες ιστορίες, χρησιμοποιούν τεχνολογία αιχμής και προσαρμόζουν τη συμπεριφορά τους ανάλογα με το θύμα.
Η μεγαλύτερη άμυνα παραμένει η ενημέρωση. Όσο πιο πειστικό φαίνεται ένα ψηφιακό μήνυμα, τόσο μεγαλύτερη πρέπει να είναι η προσοχή πριν από οποιαδήποτε ενέργεια.
