Μια πτήση ρουτίνας από την Αθήνα στη Θεσσαλονίκη μετατράπηκε στις 29 Οκτωβρίου 1959 σε εθνική τραγωδία. Ένα ελικοφόρο Douglas DC-3 της Ολυμπιακής Αεροπορίας συνετρίβη στην περιοχή της Αυλώνας, στις παρυφές της Πάρνηθας. Δεν επέζησε κανείς από τους επιβαίνοντες. Ήταν το πρώτο θανατηφόρο αεροπορικό δυστύχημα της Ολυμπιακής του Αριστοτέλη Ωνάση, που είχε ξεκινήσει τη λειτουργία της μόλις δύο χρόνια νωρίτερα.
Η πτήση 214 και ο συναγερμός
Το αεροσκάφος, με νηολόγιο SX-BAD, εκτελούσε την πτήση 214. Σύμφωνα με την επίσημη έκθεση που περιλαμβάνεται σε έκδοση του Διεθνούς Οργανισμού Πολιτικής Αεροπορίας (ICAO), επέβαιναν 15 επιβάτες και τρία μέλη πληρώματος, συνολικά 18 άνθρωποι. Η ίδια έκθεση καταγράφει αναχώρηση στις 15:01, τελευταία επικοινωνία γύρω στις 15:20 και συντριβή περίπου στις 15:25. Αντίθετα, μεταγενέστερα ελληνικά δημοσιεύματα αναφέρουν απογευματινή απογείωση στις 17:10. Οι διαφορές των ιστορικών καταγραφών χρειάζονται επισήμανση, όχι αυθαίρετη εξομάλυνση.
Κατά το ιστορικό ρεπορτάζ του «Βήματος», κυβερνήτης ήταν ο Αναστάσιος Καλοβυρνάς, απόστρατος σμήναρχος. Όταν χάθηκε η επαφή, ξεκίνησε αναζήτηση. Τα συντρίμμια εντοπίστηκαν στην περιοχή ανάμεσα στην Αυλώνα και τη Μαλακάσα. Η είδηση συγκλόνισε τη χώρα σε μια εποχή κατά την οποία οι αεροπορικές συγκοινωνίες επεκτείνονταν ταχύτατα.
Το πόρισμα για τη μηχανική βλάβη
Η διερεύνηση απέδωσε την καταστροφή σε αστοχία εξαρτήματος του αριστερού κινητήρα. Η βλάβη οδήγησε σε θραύση, αποκόλληση της έλικας και σοβαρή καταστροφή της αριστερής πτέρυγας, με συνέπεια την απώλεια ελέγχου. Η αλληλουχία αυτή εξηγεί γιατί το αεροσκάφος δεν μπόρεσε να συνεχίσει την πτήση του. Στον δημόσιο διάλογο της εποχής διατυπώθηκαν επίσης καταγγελίες για τη συντήρηση και τις συνθήκες εργασίας, χωρίς αυτές να πρέπει να συγχέονται με το τελικό τεχνικό πόρισμα.
Το θηλυκό «Ντακότα»
Το Douglas DC-3, γνωστό και ως Dakota στη στρατιωτική του εκδοχή, υπήρξε από τα πιο χαρακτηριστικά δικινητήρια ελικοφόρα αεροσκάφη του 20ού αιώνα. Χρησιμοποιήθηκε ευρύτατα στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και μεταπολεμικά στις πολιτικές αερομεταφορές. Το δυστύχημα του 1959 υπενθύμισε ότι ακόμη και ένας δοκιμασμένος τύπος αεροσκάφους εξαρτάται από την τεχνική ακεραιότητα κάθε κρίσιμου εξαρτήματος.
Οι άλλες μεγάλες τραγωδίες της Ολυμπιακής στην Ελλάδα
8 Δεκεμβρίου 1969 – Κερατέα Αττικής: Η πτήση 954, ένα Douglas DC-6 που ερχόταν από τα Χανιά, προσέκρουσε στο Πάνειο Όρος κατά την προσέγγιση στην Αθήνα, σε δύσκολες καιρικές συνθήκες. Νεκροί και οι 90 επιβαίνοντες, 85 επιβάτες και πέντε μέλη πληρώματος. Πρόκειται για το πολύνεκρο δυστύχημα στην ιστορία της Ολυμπιακής.
21 Οκτωβρίου 1972 – Θαλάσσια περιοχή Βούλας: Το ιαπωνικής κατασκευής NAMC YS-11 της πτήσης 506, από Κέρκυρα προς Αθήνα, κατέπεσε στη θάλασσα κατά την τελική προσέγγιση σε κακοκαιρία. Από τους 53 επιβαίνοντες, 37 έχασαν τη ζωή τους και 16 διασώθηκαν.
23 Νοεμβρίου 1976 – Κοζάνη: Το NAMC YS-11 της πτήσης 830 προσέκρουσε σε ορεινή περιοχή κοντά στα Σέρβια, κατά τη διαδρομή προς Κοζάνη. Σκοτώθηκαν και οι 50 επιβαίνοντες.
3 Αυγούστου 1989 – Σάμος: Αεροσκάφος Short 330 της Ολυμπιακής Αεροπλοΐας, στη διαδρομή Θεσσαλονίκη–Σάμος, προσέκρουσε στο όρος Κέρκης. Χάθηκαν 34 άνθρωποι. Η Ολυμπιακή Αεροπλοΐα ανήκε στον ευρύτερο όμιλο της Ολυμπιακής, αλλά ήταν διακριτός αερομεταφορέας.
Η μνήμη και η ασφάλεια των πτήσεων
Τα δυστυχήματα αυτά ανήκουν σε διαφορετικές δεκαετίες, αεροσκάφη και συνθήκες. Δεν υπάρχει ένα ενιαίο αίτιο που να τα εξηγεί. Αποτελούν, ωστόσο, οδυνηρές υπενθυμίσεις της σημασίας της συντήρησης, της εκπαίδευσης των πληρωμάτων, των διαδικασιών προσέγγισης και της ανεξάρτητης διερεύνησης. Πίσω από κάθε αριθμό βρίσκονται άνθρωποι και οικογένειες που δεν έπαψαν να θυμούνται.
