Της Μαγδαληνής Ελένης Μπουσίου
Όλο και περισσότερες γυναίκες στην Ελλάδα όπως και σε όλες τις χώρες της Δύσης επιλέγουν να «παγώσουν» τον χρόνο. Η μητρότητα δεν αποτελεί πλέον απαραίτητα υπόθεση της δεκαετίας των 20 ετών ή των αρχών των 30. Όλο και περισσότερες γυναίκες επιλέγουν να μεταθέσουν την απόκτηση παιδιού για αργότερα, επενδύοντας στην κατάψυξη ωαρίων ως μια δυνατότητα διατήρησης της γονιμότητάς τους.
Η επαγγελματική αποκατάσταση, η οικονομική ανεξαρτησία, η απουσία κατάλληλου συντρόφου, αλλά και η επιθυμία να μην πιεστούν από το βιολογικό ρολόι, οδηγούν περισσότερες γυναίκες στην πόρτα των μονάδων υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Η κατάψυξη ωαρίων εξελίσσεται έτσι από μια εξειδικευμένη ιατρική επιλογή σε ένα όλο και πιο συζητημένο κοινωνικό φαινόμενο.
Ολο και περισσότερες γυναίκες όταν φτάνουν στα 35 προχωρούν σε κατάψυξη ωαρίων. Το είδαμε πρόσφατα και με την πολύ γνωστή Αμερικανίδα πολιτικό και βουλευτή των Δημοκρατικών και πιθανότατα υποψήφια Πρόεδρο Αλεσάντρια Οκάσιο Κορτέζ (ΑΟC) η οποία το ανακοίνωσε και επισήμως.
Από το ταμπού στην προσωπική επιλογή
Για χρόνια, η κατάψυξη ωαρίων συνδεόταν κυρίως με γυναίκες που αντιμετώπιζαν προβλήματα υγείας, όπως ο καρκίνος, και έπρεπε να διαφυλάξουν τη δυνατότητα μελλοντικής τεκνοποίησης. Σήμερα, όμως, ολοένα περισσότερες γυναίκες επιλέγουν τη διαδικασία χωρίς να αντιμετωπίζουν κάποιο ιατρικό πρόβλημα.
Πρόκειται για τη λεγόμενη social freezing, δηλαδή την προληπτική κρυοσυντήρηση ωαρίων για κοινωνικούς ή προσωπικούς λόγους.
Στην Ελλάδα, αν και δεν υπάρχουν ακόμη ολοκληρωμένα επίσημα στατιστικά στοιχεία που να αποτυπώνουν τον αριθμό των γυναικών που προχωρούν στη διαδικασία, οι ειδικοί του χώρου καταγράφουν αυξημένο ενδιαφέρον.
Οι γυναίκες που απευθύνονται στις μονάδες υποβοηθούμενης αναπαραγωγής είναι πλέον περισσότερες, ενώ σταδιακά υποχωρεί και το κοινωνικό ταμπού.
Οπως λέει στην HuffPost o Κορυφαίος Μαιευτήρας- Γυναικολόγος και Γενικός Γραμματέας της Ελληνικής Εταιρείας Αναπαραγωγικής Ιατρικής δρ.Κωνσταντίνος Πάντος αυξάνεται συνεχώς το ποσοστό των γυναικών που σκέφτονται τη μητρότητα μετά τα 40 παρότι το θηλυκό απόθεμα μειώνεται υπερβολικά περίπου κατά 95%.Ο μέσος όρος μάλιστα υπολογίζεται στα 46 έτη.
Πάνε αυτά που ξέραμε λέει ο κ Πάντος. Οι γυναίκες δεν τεκνοποιούν πια όπως παλιά από 20 έως 30 ετών. Ο μέση ηλικία τεκνοποίησης στην Ελλάδα έχει ανέβει στα 32 έτη και συνεχώς πάει προς τα πάνω.
Η διεθνής εικόνα επιβεβαιώνει τη δυναμική της συγκεκριμένης τάσης. Έρευνα του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Λος Άντζελες έδειξε ότι στις ΗΠΑ ο αριθμός των γυναικών που επέλεξαν να καταψύξουν τα ωάριά τους σχεδόν τετραπλασιάστηκε μεταξύ 2014 και 2021.
Πώς γίνεται η διαδικασία
Η κατάψυξη ωαρίων πραγματοποιείται με τη μέθοδο της κρυοσυντήρησης και, κυρίως, της υαλοποίησης. Η γυναίκα υποβάλλεται αρχικά σε ορμονική διέγερση των ωοθηκών, ώστε να παραχθούν περισσότερα ωάρια. Στη συνέχεια, με μια σύντομη ιατρική επέμβαση, τα ωάρια συλλέγονται και καταψύχονται σε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες, όπου μπορούν να παραμείνουν διατηρημένα για μελλοντική χρήση, σύμφωνα με το ισχύον νομικό πλαίσιο.
Όταν η γυναίκα αποφασίσει ότι επιθυμεί να αποκτήσει παιδί, τα ωάρια αποψύχονται, γονιμοποιούνται στο εργαστήριο και τα έμβρυα που προκύπτουν μπορούν να μεταφερθούν στη μήτρα.
Η διαδικασία, ωστόσο, δεν είναι ούτε απλή ούτε εγγυάται μια μελλοντική εγκυμοσύνη. Η ηλικία κατά την οποία πραγματοποιείται η κατάψυξη, ο αριθμός των ωαρίων και η ποιότητά τους παίζουν καθοριστικό ρόλο στο τελικό αποτέλεσμα.
Η ηλικία παίζει καθοριστικό ρόλο
Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που πρέπει να γνωρίζουν οι γυναίκες είναι ότι η κατάψυξη ωαρίων δεν σταματά τη βιολογική διαδικασία της γήρανσης. Αυτό που διατηρείται είναι η ηλικία και η ποιότητα των ωαρίων κατά τη στιγμή της κατάψυξης.
Όσο μικρότερη είναι η ηλικία της γυναίκας όταν πραγματοποιεί τη διαδικασία, τόσο καλύτερες είναι κατά κανόνα οι πιθανότητες μελλοντικής επιτυχίας. Η ηλικία κάτω των 35 ετών θεωρείται ιδιαίτερα ευνοϊκή, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι υπάρχει μία ιδανική ηλικία που ισχύει για όλες.
Μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2025 στο επιστημονικό περιοδικό Human Reproduction επιβεβαιώνει ότι η ηλικία κατά την κρυοσυντήρηση επηρεάζει σημαντικά τις πιθανότητες γέννησης παιδιού.
Οι ειδικοί επισημαίνουν, επίσης, ότι η κατάψυξη ωαρίων δεν αποτελεί ασφαλιστήριο συμβόλαιο μητρότητας. Δεν είναι βέβαιο ότι όλα τα ωάρια θα επιβιώσουν από την απόψυξη, θα γονιμοποιηθούν ή θα οδηγήσουν σε μια επιτυχημένη εγκυμοσύνη.
Το οικονομικό και ψυχολογικό κόστος
Πέρα από την ιατρική διάσταση, η επιλογή έχει και σημαντικό οικονομικό κόστος. Η διαδικασία περιλαμβάνει εξετάσεις, φαρμακευτική αγωγή, ωοληψία και έξοδα φύλαξης των ωαρίων, ενώ ενδέχεται να απαιτηθούν περισσότεροι από ένας κύκλοι διέγερσης.
Παράλληλα, υπάρχει και η ψυχολογική διάσταση. Για αρκετές γυναίκες η κατάψυξη ωαρίων προσφέρει ανακούφιση, καθώς αισθάνονται ότι αποκτούν περισσότερο χρόνο για να οργανώσουν τη ζωή τους. Για άλλες, όμως, συνοδεύεται από άγχος, αβεβαιότητα και την πίεση μιας σημαντικής απόφασης που συνδέεται με το μέλλον τους.
Γι’ αυτό και η σωστή ιατρική ενημέρωση, η εξατομικευμένη αξιολόγηση και η ρεαλιστική κατανόηση των πιθανοτήτων επιτυχίας είναι απαραίτητες πριν από οποιαδήποτε απόφαση.
« Εμείς ως Ελληνική Εταιρεία Αναπαραγωγικής Ιατρικής» σε συνεργασία με τους Δήμους ενημερώνουμε τις γυναίκες σε όλη την Ελλάδα για να πάρουν τις αποφάσεις τους στο θέμα της μητρότητας.Ομως η τάση είναι να την μεταφέρουν όλο και προς τα πίσω» σημειώνει ο κ Πάντος
Μια νέα πραγματικότητα για τη μητρότητα
Η αυξανόμενη δημοτικότητα της κατάψυξης ωαρίων αντανακλά τις αλλαγές που συντελούνται στην κοινωνία και στον τρόπο με τον οποίο οι γυναίκες αντιλαμβάνονται τη μητρότητα. Η δημιουργία οικογένειας δεν ακολουθεί πλέον ένα ενιαίο χρονοδιάγραμμα, ενώ οι προσωπικές φιλοδοξίες, η καριέρα, οι οικονομικές συνθήκες και οι συντροφικές σχέσεις επηρεάζουν σημαντικά τις αποφάσεις.
Η επιστήμη προσφέρει πλέον μια επιπλέον δυνατότητα, δίνοντας στις γυναίκες την ευκαιρία να διατηρήσουν ένα μέρος της αναπαραγωγικής τους δυναμικής για το μέλλον.
Το ζητούμενο, ωστόσο, δεν είναι να μετατραπεί η κατάψυξη ωαρίων σε κοινωνική υποχρέωση ή σε μια νέα μορφή πίεσης προς τις γυναίκες. Είναι να αποτελεί μια συνειδητή, ενημερωμένη και προσωπική επιλογή.
Γιατί, τελικά, η τεχνολογία μπορεί να προσφέρει χρόνο, αλλά δεν μπορεί να εγγυηθεί τη μητρότητα.
