Οι πλατείες αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι του οδικού δικτύου, διευκολύνοντας τη τη κυκλοφορία και τη σύνδεση δρόμων, ωστόσο σημαντικός αριθμός οδηγών εξακολουθεί να αγνοεί τους κανόνες που διέπουν την κίνησή σε αυτές.
Οι κυκλικοί κόμβοι, ή οι γνωστές σε όλους μας πλατείες, αποτελούν ένα από τα βασικά εργαλεία διαχείρισηcς της κυκλοφορίας μέσα στις πόλεις, με την παρουσία τους είναι ιδιαίτερα έντονη σε μεγάλα αστικά κέντρα και περιοχές με αυξημένο κυκλοφοριακό φόρτο, καθώς έχουν σχεδιαστεί για να διευκολύνουν τη ροή των οχημάτων και να μειώνουν τις πιθανότητες σοβαρών τροχαίων ατυχημάτων.
Παρά το γεγονός πως οι κυκλικοί κόμβοι διαθέτουν θεωρητικά τουλάχιστον πολλαπλά πλεονεκτήματα για τους οδηγούς, στην πράξη η κίνηση στην πλατεία και οι κανόνες που την διέπουν είναι κάτι που εξακολουθεί να προκαλεί σύγχυση σε μεγάλο μέρος των οδηγών.
Σε αυτό το πλαίσιο, ένα από τα συνηθέστερα ερωτήματα που προκύπτουν αφορά το ποιος έχει προτεραιότητα σε έναν κυκλικό κόμβο, καθώς παρά το γεγονός ότι οι πλατείες υπάρχουν για χρόνια στις πόλεις, παρατηρούνται καθημερινά περιστατικά καταπάτησης των κανόνων και λανθασμένων ελιγμών από οδηγούς που αγνοούν τη νομοθεσία.
Μάλιστα, με την επιτήρηση των δρόμων να γίνεται ολοένα και πιο αυστηρή και τις ποινές του νέου Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας να είναι σημαντικά αυξημένες σε σχέση με το παρελθόν, οι οδηγοί οφείλουν να γνωρίζουν επακριβώς τι προβλέπει ο νόμος, όχι μόνο για να αποφύγουν τα ακριβά πρόστιμα, αλλά και για να συμβάλλουν στην ασφαλή, ομαλή και ανεμπόδιστη λειτουργία της κυκλοφορίας.
Σε κάθε περίπτωση και όσον αφορά τη διέλευση από τους κυκλικούς κόμβους, ο νέος ΚΟΚ είναι σαφής. Στο Άρθρο 30 καθορίζονται οι κανόνες που πρέπει να ακολουθούν οι οδηγοί κατά την προσέγγιση και τη διέλευση από κάθε μορφή κόμβου, συμπεριλαμβανομένων φυσικά και των κυκλικών.
Σύμφωνα με το ισχύον νομικό πλαίσιο, λοιπόν, προτεραιότητα σε έναν κόμβο έχει το όχημα που εισέρχεται από δεξιά, εκτός αν υπάρχει διαφορετική σήμανση (π.χ. πινακίδα STOP, ή παραχώρησης προτεραιότητας). Έτσι, στις περισσότερες περιπτώσεις, ο οδηγός που εισέρχεται στον κόμβο έχει την προτεραιότητα, εκτός αν υπάρχει σήμανση που ορίζει το αντίθετο.
Οι ποινές που προβλέπει ο ΚΟΚ για αδυναμία παραχώρησης προτεραιότητας εντός κυκλικού κόμβου διαφοροποιούνται ανάλογα το είδος της παράβασης. Έτσι, σε ένα σενάριο όπου υπάρχει κυκλικός κόμβος και οι διασταυρούμενες οδοί δεν διαθέτουν σήμανση, ο οδηγός που κινείται εντός του κόμβου οφείλει να σταματήσει μέχρι να εισέλθει ο οδηγός που έρχεται από την άλλη οδό.
Σε περίπτωση που ο οδηγός που κινείται εντός του κόμβου κάνει το λάθος να περάσει και δεν συμμορφωθεί με το νόμο και δεν σταματήσει για να εισέλθουν εντός της πλατείας οι οδηγοί που κινούνται στην άλλη οδό, ο ΚΟΚ προβλέπει διοικητικό πρόστιμο 350 ευρώ, καθώς και αφαίρεση της άδειας οδήγησης και των στοιχείων κυκλοφορίας του οχήματος για 30 ημέρες, τηρουμένης της παρ. 1 του άρθρου 103.
Σε περίπτωση που η οδός στην οποία κινείται ο οδηγός που επιθυμεί να εισέλθει στον κυκλικό κόμβο διαθέτει σήμανση προτεραιότητας, τότε το πρόστιμο διαφοροποιείται ανάλογα με το είδος της σήμανσης.
Πιο συγκεκριμένα, αν στην οδό πριν τον κόμβο, υπάρχει η σήμανση της παραχώρησης προτεραιότητας (το ανάποδο τριγωνάκι), τότε ο οδηγός που κινείται επί της διασταυρούμενης οδού οφείλει να επιτρέψει στους οδηγούς που κινούνται εντός του κόμβου να συνεχίσουν την πορεία τους, και να περιμένει να εισέλθει όταν βρει κενό στην κυκλοφορία.
Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, ο νέος ΚΟΚ προβλέπει τις ίδιες ακριβώς κυρώσεις, δηλαδή πρόστιμο στα 350 ευρώ και αφαίρεση άδειας οδήγησης και των στοιχείων κυκλοφορίας του οχήματος για 30 ημέρες.
Τέλος, πολύ πιο αυστηρός είναι ο ΚΟΚ σε σχέση με την δεύτερη πιθανή σήμανση που μπορεί να υπάρχει πριν από κυκλικό κόμβο, δηλαδή την πινακίδα του STOP. Η παραβίαση πινακίδας STOP, είτε βρίσκεται σε κόμβο είτε όχι, αποτελεί μια από τις σοβαρότερες παραβάσεις και επισύρει μεγάλες κυρώσεις.
Σε περίπτωση που οδηγός παραβιάσει STOP και δεν προκαλέσει ατύχημα, τότε το πρόστιμο που επικυρώνεται είναι στα 350 ευρώ, ενώ αφαιρείται και η άδεια για 30 ημέρες. Σε περίπτωση υποτροπής, το πρόστιμο ανεβαίνει στα 1.000 ευρώ, με την αφαίρεση της άδειας να φτάνει έως και τις 180 ημέρες, ενώ αν οδηγός εντοπιστεί να επαναλαμβάνει την παράβαση για τρίτη φορά, τότε το πρόστιμο εκτοξεύεται στα 2.000 ευρώ, και η αφαίρεση άδειας στο 1 έτος.
Σε περίπτωση πρόκλησης ατυχήματος λόγω παραβίασης STOP, οι ποινές γίνονται ακόμη βαρύτερες, με το πρόστιμο να ανέρχεται στα 700 ευρώ με αφαίρεση άδειας για 60 ημέρες. Στην πρώτη υποτροπή, το πρόστιμο ανεβαίνει στα 2.000 ευρώ και η αφαίρεση άδειας στα 4 έτη, ενώ σε δεύτερη υποτροπή προβλέπεται πρόστιμο στα 4.000 ευρώ και αφαίρεση άδειας για 8 έτη.
