Τον κώδωνα του κινδύνου για μια νέα, ενδεχομένως χειρότερη ενεργειακή κρίση από εκείνη του 2022, κρούει ο ενεργειακός επιθεωρητής Μιχάλης Χριστοδουλίδης, επισημαίνοντας ότι οι επιπτώσεις των πολεμικών συγκρούσεων στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή έχουν ήδη περιορίσει σημαντικά την παγκόσμια προσφορά φυσικού αερίου.
Όπως εξηγεί, από την παγκόσμια αγορά λείπουν περίπου 140 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου, ποσότητα που αντιστοιχεί στο ένα τρίτο της ευρωπαϊκής ζήτησης, ενώ τα αποθέματα στις ευρωπαϊκές εγκαταστάσεις αποθήκευσης βρίσκονται στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων 15 ετών. Ο ίδιος προειδοποιεί ότι, εάν συνεχιστούν οι πολεμικές συγκρούσεις και συνδυαστούν με έναν ιδιαίτερα ψυχρό χειμώνα, η Ευρώπη και ειδικότερα η Νοτιοανατολική Ευρώπη ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωπες με σοβαρό πρόβλημα επάρκειας φυσικού αερίου. Μάλιστα, δεν αποκλείει ακόμη και το ενδεχόμενο ενός «ενεργειακού lockdown», με περιορισμούς στην προμήθεια φυσικού αερίου.
Το πρόβλημα της Ελλάδας και η σχέση με την πράσινη ενέργεια
Αναφερόμενος στις υψηλές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα, ο κ. Χριστοδουλίδης αποδίδει το πρόβλημα κυρίως στην εξάρτηση του ενεργειακού μείγματος από το εισαγόμενο φυσικό αέριο, αλλά και στις ανεπαρκείς ηλεκτρικές διασυνδέσεις και υποδομές αποθήκευσης. Όπως σημειώνει, η Ελλάδα αύξησε την εγκατεστημένη ισχύ από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας από περίπου 6,5 GW πριν από οκτώ με εννέα χρόνια σε 18 GW σήμερα, χωρίς όμως να αναπτύξει αντίστοιχα τα δίκτυα μεταφοράς και τις μονάδες αποθήκευσης.
Η δυνατότητα αποθήκευσης πράσινης ενέργειας περιορίζεται μόλις στα 0,7 GW, με αποτέλεσμα σημαντικές ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας να χάνονται όταν υπάρχει υπερπαραγωγή από τον ήλιο και τον άνεμο. Παράλληλα, υποστηρίζει ότι η χώρα θα πρέπει να αξιοποιήσει περισσότερο τον λιγνίτη, προτείνοντας την αύξηση της συμμετοχής του στο ενεργειακό μείγμα από το σημερινό 5%-6% στο 15%, καθώς, σύμφωνα με τις μελέτες που επικαλείται, όταν η τιμή του φυσικού αερίου ξεπερνά τα 65 ευρώ, η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από αυτό μπορεί να είναι κατά 25%-30% ακριβότερη από την αντίστοιχη παραγωγή με λιγνίτη.
«Τα χρωματιστά τιμολόγια απέτυχαν – Τα νοικοκυριά πρέπει να εγκαταλείψουν τα πράσινα»
Ιδιαίτερα αιχμηρός είναι και για το σύστημα των χρωματιστών τιμολογίων, καθώς θεωρεί ότι δεν εκπλήρωσε τον στόχο της εξασφάλισης φθηνότερου ρεύματος για τους καταναλωτές. Αντίθετα, προτείνει στα νοικοκυριά να εγκαταλείψουν τα πράσινα τιμολόγια και να στραφούν σε σταθερά μπλε προγράμματα, επικαλούμενος σημαντικές διαφορές στο κόστος. Ενδεικτικά, αναφέρει ότι ένα τυπικό νοικοκυριό με μηνιαία κατανάλωση 500 κιλοβατωρών πληρώνει περίπου 120 ευρώ για την κατανάλωση ρεύματος με πράσινο τιμολόγιο, έναντι 65 ευρώ με μπλε.
Παράλληλα, ζητά από την κυβέρνηση ουσιαστικότερες παρεμβάσεις στην αγορά ενέργειας, όπως πλαφόν στα περιθώρια μεικτού κέρδους των μεγάλων ενεργειακών ομίλων, ενεργοποίηση του μηχανισμού ανάκτησης υπερεσόδων και μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης στα καύσιμα. Επισημαίνει, επίσης, ότι η Ελλάδα θα πρέπει να ακολουθήσει το παράδειγμα άλλων ευρωπαϊκών χωρών, όπου μόνο το 20%-25% της ενέργειας διακινείται μέσω του χρηματιστηρίου ενέργειας, ενώ το υπόλοιπο καλύπτεται από μακροχρόνια διμερή συμβόλαια με σταθερές τιμές, σε αντίθεση με την ελληνική πρακτική που περνά το σύνολο της ενέργειας από το χρηματιστήριο.
Πώς να εξοικονομήσουμε ενέργεια χωρίς να υποβαθμίσουμε την ποιότητα
Τέλος, ο κ. Χριστοδουλίδης δίνει ιδιαίτερη έμφαση και στην εξοικονόμηση ενέργειας στην καθημερινότητα, επισημαίνοντας ότι οι καταναλωτές μπορούν να περιορίσουν τα έξοδά τους χωρίς να υποβαθμίσουν την ποιότητα ζωής τους. Συνιστά τη συστηματική συντήρηση των ηλεκτρικών συσκευών, την αντικατάσταση των συμβατικών λαμπτήρων με LED, αλλά και την πλήρη απενεργοποίηση τηλεοράσεων, υπολογιστών και φορτιστών αντί να παραμένουν σε κατάσταση αναμονής (standby).
Όπως αναφέρει, οι συσκευές σε κατάσταση αναμονής μπορούν να αντιστοιχούν στο 5%-8% της μηνιαίας κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας. Ιδιαίτερη αναφορά κάνει και στον ηλεκτρικό θερμοσίφωνα, τον οποίο πολλοί αφήνουν αναμμένο όλο το 24ωρο.
Το βασικό του μήνυμα είναι ότι, σε μια περίοδο κατά την οποία η ενέργεια εξελίσσεται σε ολοένα και πιο ακριβό αγαθό, απαιτείται συνολική αλλαγή νοοτροπίας, τόσο στην ενεργειακή πολιτική της χώρας όσο και στον τρόπο με τον οποίο τα νοικοκυριά διαχειρίζονται την κατανάλωσή τους.
