Ο Νάσιουτζικ προερχόταν από εύπορη οικογένεια των Σερρών, είχε σπουδάσει χημεία και είχε σημαντική παρουσία στα ελληνικά γράμματα. Το θύμα του ήταν επίσης συγγραφέας και έμπορος, με τον οποίο συνδεόταν μέσω της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών. Η υπόθεση χρειάστηκε σχεδόν εννέα χρόνια και τέσσερις δίκες για να καταλήξει σε οριστική καταδικαστική απόφαση.
Το έγκλημα στην οδό Διδότου
Το πρωί της 24ης Σεπτεμβρίου 1984, στην οδό Διδότου 3, στο Κολωνάκι, ο 73χρονος Αθανάσιος Διαμαντόπουλος δολοφονήθηκε μέσα στο διαμέρισμά του. Ο ιατροδικαστής κατέγραψε, σύμφωνα με τις περισσότερες αναδρομές της υπόθεσης, 97 χτυπήματα με σφυρί στο κεφάλι, αν και ορισμένες δημοσιεύσεις αναφέρουν 96 ή 94.
Το διαμέρισμα δεν παρουσίαζε ίχνη διάρρηξης. Οι αστυνομικοί εξέτασαν το ενδεχόμενο ο δολοφόνος να ήταν πρόσωπο γνωστό στο θύμα, στο οποίο ο Διαμαντόπουλος είχε ανοίξει ο ίδιος την πόρτα.
Ποιος ήταν ο Αθανάσιος Νάσιουτζικ
Ο Αθανάσιος Νάσιουτζικ γεννήθηκε το 1917 στις Σέρρες. Η οικογένειά του ανήκε στις οικονομικά ισχυρότερες της πόλης και διέθετε, μεταξύ άλλων, επιχείρηση ηλεκτροφωτισμού, η οποία παρείχε ηλεκτρικό ρεύμα στις Σέρρες και την ευρύτερη περιοχή.
Σπούδασε χημεία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και ασχολήθηκε με επιχειρηματικές δραστηριότητες, χωρίς να εγκαταλείψει τα πνευματικά του ενδιαφέροντα. Κατά την περίοδο της Κατοχής εντάχθηκε στο ΕΑΜ και την ΕΠΟΝ. Μετά τον Εμφύλιο πέρασε χρόνια στην Αλβανία, ενώ αργότερα επέστρεψε στην Ελλάδα και ανέπτυξε συγγραφική και κοινωνική δραστηριότητα.
Από το 1970 συνεργαζόταν με την εφημερίδα «Το Βήμα», δημοσιεύοντας επιστημονικά και φιλοσοφικά άρθρα. Κείμενά του φιλοξενήθηκαν επίσης στη «Νέα Εστία», στον «Ιωλκό» και στις «Τομές». Το 1981 ανέλαβε την προεδρία της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών, θέση την οποία διατήρησε έως το 1984.
Ήταν παντρεμένος με τη Ζωή Νάσιουτζικ και πατέρας της συγγραφέως Παυλίνας Νάσιουτζικ, η οποία αργότερα κατέγραψε τη δική της οπτική για την οικογενειακή περιπέτεια στο βιβλίο «Τόση λίγη αλήθεια. Η υπόθεση Νάσιουτζικ εκ των έσω». Ο Νάσιουτζικ πέθανε στις 17 Φεβρουαρίου 2005.
Ποιος ήταν ο Αθανάσιος Διαμαντόπουλος
Ο Αθανάσιος Διαμαντόπουλος ήταν έμπορος και συγγραφέας, με ενεργή παρουσία στους λογοτεχνικούς κύκλους της Αθήνας.
Την περίοδο της δολοφονίας του ήταν γενικός γραμματέας της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών, ενώ ο Νάσιουτζικ ήταν πρόεδρός της. Οι δύο άνδρες, επομένως, δεν ήταν απλώς γνωστοί αλλά συνδέονταν και μέσω της διοίκησης του ίδιου πνευματικού φορέα.
Ο Διαμαντόπουλος ήταν επίσης μέλος του ΚΚΕ. Στα 73 του χρόνια εξακολουθούσε να διατηρεί ενεργή παρουσία στα γράμματα και στις κοινωνικές του δραστηριότητες. Είχε έναν γιο, τον Παναγιώτη Διαμαντόπουλο, ο οποίος αργότερα πρωταγωνίστησε στον δικαστικό αγώνα για τη διαλεύκανση της δολοφονίας του πατέρα του.
Η μαρτυρία της γειτόνισσας που άλλαξε την πορεία της έρευνας
Καθοριστικό ρόλο στην υπόθεση διαδραμάτισε η δημοσιογράφος Ευγενία, γνωστή ως Βένια, Γονατοπούλου, η οποία κατοικούσε στο διαμέρισμα κάτω από εκείνο του Διαμαντόπουλου.
Η δημοσιογράφος κατέθεσε ότι άκουσε έντονη λογομαχία και έναν άνθρωπο να εκλιπαρεί κάποιον που αποκαλούσε Θανάση να σταματήσει. Η μαρτυρία απέκτησε ιδιαίτερη σημασία όταν οι αστυνομικοί διαπίστωσαν ότι τόσο το θύμα όσο και ο Νάσιουτζικ είχαν το ίδιο μικρό όνομα. Κανείς, ωστόσο, δεν είχε δει τον Νάσιουτζικ να μπαίνει ή να βγαίνει από το διαμέρισμα την ώρα του εγκλήματος.
Οι οικονομικές διαφορές και τα σενάρια για το κίνητρο
Κατά τη δικαστική διερεύνηση εξετάστηκαν οικονομικές διαφορές μεταξύ των δύο ανδρών. Σύμφωνα με δημοσιεύματα για την υπόθεση, περίπου τρεις μήνες πριν από τη δολοφονία ο Διαμαντόπουλος είχε δανείσει στον Νάσιουτζικ 50 χρυσές λίρες.
Εξετάστηκαν επίσης προσωπικές αντιπαλότητες και ενδεχόμενη ζήλια. Οι οικονομικές διαφορές και οι προσωπικές σχέσεις αποτέλεσαν στοιχεία της δικαστικής συζήτησης, χωρίς να πρέπει να συγχέονται τα διαφορετικά σενάρια για το κίνητρο με αποδεδειγμένα γεγονότα.
Τέσσερις δίκες και δύο αναιρέσεις από τον Άρειο Πάγο
Ο Νάσιουτζικ αρνήθηκε από την αρχή ότι είχε οποιαδήποτε συμμετοχή στη δολοφονία. Η πρώτη καταδικαστική απόφαση επέβαλε ισόβια κάθειρξη. Ακολούθησαν δύο αθωωτικές αποφάσεις, οι οποίες αναιρέθηκαν από τον Άρειο Πάγο.
Η υπόθεση επέστρεψε επανειλημμένα στις δικαστικές αίθουσες και εξελίχθηκε σε μία από τις πιο πολυσυζητημένες δικαστικές περιπέτειες της εποχής. Στις 28 Απριλίου 1993, ύστερα από τέταρτη δίκη, το Δευτεροβάθμιο Κακουργιοδικείο έκρινε τον Νάσιουτζικ ένοχο, με ψήφους έξι έναντι μίας.
Του επιβλήθηκε ποινή κάθειρξης 15 ετών και πενταετής στέρηση των πολιτικών του δικαιωμάτων. Αποφυλακίστηκε το 1995, κάνοντας χρήση των ευνοϊκών διατάξεων για ηλικιωμένους καταδικασθέντες. Μέχρι το τέλος της ζωής του επέμενε στην αθωότητά του.
Μία δολοφονία που έμεινε στα ελληνικά αστυνομικά χρονικά
Η υπόθεση Νάσιουτζικ ξεπέρασε γρήγορα τα όρια μιας συνηθισμένης αστυνομικής έρευνας. Ο κατηγορούμενος ήταν πρόεδρος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών, με επιχειρηματική και πνευματική διαδρομή. Το θύμα ήταν ο γενικός γραμματέας της ίδιας εταιρείας, επίσης συγγραφέας και άνθρωπος με κοινωνική παρουσία.
Η μαρτυρία μιας γειτόνισσας, οι οικονομικές διαφορές, οι διαδοχικές δικαστικές αποφάσεις και η επίμονη άρνηση του κατηγορουμένου να αποδεχθεί την ενοχή του κράτησαν την υπόθεση στην επικαιρότητα επί σχεδόν μία δεκαετία.
Σαράντα δύο χρόνια μετά, η δολοφονία του Αθανάσιου Διαμαντόπουλου εξακολουθεί να μνημονεύεται ως το «Έγκλημα στο Κολωνάκι», μία υπόθεση στην οποία η ιστορία δύο ανθρώπων των ελληνικών γραμμάτων συνδέθηκε με μία από τις πιο μακρόχρονες δικαστικές αναμετρήσεις της μεταπολίτευσης.
