Υποδεχθήκαμε στη HuffPost Greece την Όλγα Παπαβγούλη, μετεωρολόγο και φυσικό που εργάζεται στην ΕΡΤ και μιλήσαμε για την επιστήμη της μετεωρολογίας, τις απαιτήσεις της τηλεόρασης, την κλιματική αλλαγή, την επιρροή της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ) και τα καιρικά φαινόμενα που πλήττουν τις μεσογειακές χώρες.
Πώς ξεκίνησε η ενασχόλησή σου με τη μετεωρολογία;
Από πολύ μικρή ηλικία, κοιτούσα πάντα τα σύννεφα. Ήθελα να ερμηνεύω τον ουρανό, τις καταιγίδες, τα πάντα όλα. Από τότε μου άρεσαν οι θετικές επιστήμες, δηλαδή η φυσική. Το πρώτο πράγμα που είχα διαβάσει όταν ήμουν μικρή, ήταν για τη Μαρί Κιουρί. Διάβασα πάρα πολύ για τις Πανελλήνιες και για να πετύχω τον στόχο μου, ο οποίος ήταν μόνο ένας: το Τμήμα Φυσικής. Και τα κατάφερα.
Και ακολούθησες μεταπτυχιακές σπουδές;
Ναι, όταν μπήκα στο Φυσικό, ακολούθησα τον τομέα Περιβάλλοντος και ασχολήθηκα με συγκεκριμένα μαθήματα. Έκανα την πτυχιακή μου πάνω στη μετεωρολογία.
Στο Φυσικό, ως επιβράβευση, κερδίζεις κάτι σαν υποτροφία για το μεταπτυχιακό: επιλέγονται οι 10 καλύτεροι κατόπιν συνέντευξης, με βάση τον βαθμό και τα projects με τα οποία έχεις ασχοληθεί. Επιλέχθηκα στους 10 καλύτερους και έκανα το μεταπτυχιακό μου στη μετεωρολογία.
Κατά τη διάρκειά του, συνεργάστηκα με το ερευνητικό κέντρο φυσικής «Δημόκριτος», όπου πραγματοποίησα τη διπλωματική μου εργασία –έχοντας ξανασυνεργαστεί μαζί τους στο παρελθόν– με αντικείμενο τα αεροαιωρούμενα σωματίδια. Προς το παρόν κάνω μια μικρή παύση, αλλά σκοπεύω να συνεχίσω τις σπουδές μου στο μέλλον.
Πότε μπήκε η τηλεόραση στη ζωή σου;
Μπήκε πιο πριν από το Action 24, γιατί ήμουν προηγουμένως στο One Channel. Πιστεύω ότι η παρουσίαση του καιρού είναι μια μορφή επικοινωνίας της επιστήμης. Μου αρέσει να εξηγώ τα φαινόμενα, όχι μόνο να λέω «αύριο θα κάνει ζέστη, αύριο θα βρέχει». Μου αρέσει να εξηγώ γιατί αύριο θα κάνει ζέστη ή θα βρέχει.
Θέλω να κάνω πιο προσιτή την επιστήμη της μετεωρολογίας στον κόσμο
Επομένως, κατευθείαν κοίταξα πώς θα μπορέσω να ασχοληθώ με την παρουσίαση του καιρού στην τηλεόραση. Ξεκίνησα από το One Channel, μετά από το One Channel στο Action 24, και τώρα επιτέλους στην ΕΡΤ, που είναι και το αγαπημένο μου τηλεοπτικό σπίτι.
Μια τυπική ημέρα σου πώς είναι;
Για να βγω να κάνω τη δεκάλεπτη πρόγνωση καιρού, πρέπει να έχω μελετήσει στο σπίτι μου τουλάχιστον 12 ώρες, απαιτεί τεράστια δουλειά
Advertisement
Είναι μια διαδικασία ερμηνείας προγνωστικών μοντέλων και ατμοσφαιρικών δεδομένων. Πρέπει να κοιτάξω πάρα πολλούς παράγοντες για να βγω με σιγουριά να παρουσιάσω ένα καιρικό φαινόμενο.
Επιπλέον, πρέπει να ξανακοιτάζω τα δεδομένα, γιατί αυτά ανανεώνονται συνεχώς, άρα μπορούν να αλλάξουν. Δεν παίρνεις ποτέ ρεπό!
Τα εργαλεία που χρησιμοποιείτε, θα έχουν και εξελιχθεί σε σχέση με το παρελθόν.
Έχουμε πιο εξελιγμένες και ανοιχτές πηγές πλέον, γιατί στο παρελθόν τα μετεωρολογικά δεδομένα, οι δορυφόροι, δεν ήταν τόσο γνωστά στο κοινό, ήταν λίγο πιο κλειστά αυτά τα δεδομένα.
Έχουν εξελιχθεί, έχει μπει και το AI (Τεχνητή Νοημοσύνη) στη μετεωρολογία. Υπάρχουν πάρα πολλά μοντέλα που πλέον λειτουργούν με το AI, και τα μεγάλα μοντέλα –εμείς χρησιμοποιούμε δύο κατά κύριο λόγο, το ευρωπαϊκό και το αμερικάνικο– που μέσα πλέον και σε αυτά έχει μπει και το AI.
Σίγουρα πλέον είναι πολύ πιο εξελιγμένα τα πράγματα. Αν και υπάρχει πρόοδος, η μετεωρολογία θα έχει πάντα μια αβεβαιότητα
Το AI τι ρόλο παίζει σε αυτό; Δηλαδή, σε ποιο βαθμό μπορείτε να το αξιοποιήσετε στη δουλειά σας;
Κυρίως με βάση το μοντέλο, έχει προσαρμοστεί πλέον. Το κάθε μοντέλο έχει και έναν κλάδο του AI μέσα. Ωστόσο, εγώ θεωρώ ότι ακόμα το AI θέλει προσοχή, γιατί γίνονται ορισμένα λάθη.
Θα σου κάνω μια ερώτηση που είμαι σίγουρη ότι ρωτάνε όλοι: Τι καιρό θα κάνει τα Χριστούγεννα;
Είναι μακριά για να πούμε με σιγουριά. Σίγουρα υπάρχουν οι εποχικές προγνώσεις, οι οποίες δίνουν μια δική τους τάση για τη θερμοκρασία και για τις βροχοπτώσεις, τους επόμενους μήνες. Ωστόσο, δεν μπορούμε να δώσουμε μια σαφή απάντηση.
Ούτε μπορώ να σου πω ότι θα είναι ένας χειμώνας βαρύς, όπου θα έχουμε χαμηλές θερμοκρασίες. Γιατί μπορεί συνολικά να έχουμε έναν θερμότερο χειμώνα από τα κανονικά επίπεδα για την εποχή, αλλά να έχουμε και κάποιες ψυχρές εισβολές που θα φέρουν κακοκαιρίες, έντονες χιονοπτώσεις. Εγώ σίγουρα από τώρα δεν μπορώ να δώσω μια επιστημονική απάντηση.
Το καλοκαίρι είχαμε πολύ μεγάλο θέμα με τις ξηρασίες. Το καιρικό αυτό φαινόμενο πού αποδίδεται;
Αποδίδεται στην κλιματική αλλαγή. Βέβαια, κανένα μεμονωμένο γεγονός δεν μπορεί να αποδοθεί από μόνο του στην κλιματική αλλαγή, επηρεάζει όμως τη συνολική εικόνα της εποχής που ζούμε. Είναι σίγουρα η άνοδος της θερμοκρασίας. Και γενικότερα η Μεσόγειος είναι ένα από τα κλιματικά hot spots, δηλαδή είναι μια περιοχή που η θερμοκρασία αυξάνεται με ταχύτερο ρυθμό σε σχέση με τον παγκόσμιο μέσο όρο.
Αντιμετωπίζει και άλλους κινδύνους, την ξηρασία, γιατί μπορεί να έχουμε βροχοπτώσεις, αλλά συνήθως συμβαίνουν ακραία φαινόμενα. Δηλαδή έρχονται βροχοπτώσεις που έχουν μεγάλη ένταση και ραγδαιότητα, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται και πλημμυρικά φαινόμενα. Γιατί το μεγαλύτερο μέρος της απορροής του νερού γίνεται επιφανειακά, άρα αυξάνεται ο κίνδυνος για πλημμύρες.
Επομένως, όλοι αυτοί οι κίνδυνοι είναι μπροστά μας, πρέπει να προσανατολιστούμε στη νέα κλιματική πραγματικότητα. Δεν είναι μόνο η ξηρασία, είναι η λειψυδρία, οι ψηλές θερμοκρασίες, οι δασικές πυρκαγιές. Όλα αυτά οφείλονται και στην κλιματική αλλαγή.
Η κλιματική αλλαγή βασικά αλλάζει τις συνθήκες κάτω από τις οποίες δημιουργούνται τα καιρικά φαινόμενα. Ένα μεμονωμένο πάντως γεγονός δεν μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά και μόνο στην κλιματική αλλαγή
Τι προκλήσεις πιστεύεις ότι θα μας απασχολήσουν στα μεσογειακά κλίματα τα επόμενα χρόνια;
Όπως έχει αυξηθεί η θερμοκρασία του πλανήτη, έτσι έχει αυξηθεί και η θερμοκρασία των θαλασσών, οι οποίες λειτουργούν ως δεξαμενή ενέργειας και υγρασίας. Άρα όποιο σύστημα περάσει από μια πιο θερμή θάλασσα, θα δώσει πιο ισχυρά και δυνάμει επικίνδυνα φαινόμενα.
Άρα όλα τα φαινόμενα εντείνονται, γιατί έρχονται σε ένα πιο θερμό υπόβαθρο, άρα όντως γίνονται δυνητικά επικίνδυνες καταστάσεις. Ακόμα και ένα βαρομετρικό χαμηλό να περάσει και μια καταιγίδα, θα γίνει πιο ισχυρή, αφού θα έχει περισσότερη υγρασία από τη θάλασσα. Άρα όλα αυτά δυστυχώς υπάρχει πιθανότητα να κάνουν μια απρόβλεπτη περιοχή τη Μεσόγειο, όσο αυξάνεται η θερμοκρασία και όσο δεν μπορούμε να περιορίσουμε τη βασική αιτία της κλιματικής αλλαγής, που είναι τα αέρια του θερμοκηπίου.
Για τα επόμενα χρόνια τι βλέψεις έχεις για το επάγγελμά σου;
Θέλω σίγουρα να συνεχίσω τις σπουδές μου, να κάνω διδακτορικό.
Θα μου άρεσε να συνεχίσω στην ΕΡΤ, γιατί είναι από τις καλύτερες τηλεοπτικές στέγες, είναι ένα τέλειο κλίμα που επικρατεί. Το όνειρό μου είναι να γίνω σπουδαία επιστήμονας
Σε ένα παιδί που θέλει να σπουδάσει μετεωρολογία, τι συμβουλές θα του έδινες;
Η μετεωρολογία είναι μία δύσκολη και εξαιρετική επιστήμη. Έχει προκλήσεις, μαθαίνεις συνέχεια καινούργια πράγματα. Η φυσική, τα μαθηματικά, η μετεωρολογία πάνε όλα μαζί. Σε μαθαίνουν να βλέπεις λίγο τον κόσμο αλλιώς, να έχεις μια διαφορετική σκέψη. Είναι δύσκολη, θέλει προσπάθεια, αλλά με αφοσίωση καταφέρνουμε τα πάντα.
Η επιστήμη χρειάζεται δουλειά. Αν θες να έχεις το καλύτερο αποτέλεσμα –αν θες απλά να βγεις και να κάνεις μια πρόγνωση και να πεις «αύριο θα έχει ζέστη»– τότε δεν χρειάζεται δουλειά. Αλλά αν θες να δίνεις το καλύτερο και κάτι παραπάνω, χρειάζεται πάρα πολύ δουλειά.
Σε ευχαριστούμε πάρα πολύ!
