Η ανάρτηση της Παυλίνας Βουλγαράκη, μετά τον θάνατο της μητέρας της Αφροδίτης Νέστορα από την εμπρηστική επίθεση στη Θεσσαλονίκη, δεν ήταν απλώς μια προσωπική εξομολόγηση. Ήταν μια κραυγή μνήμης. Μνήμης για εκείνη τη νύχτα, πριν από 23 χρόνια, όταν η ίδια, παιδί 13 ετών, ξύπνησε από τα «μπαμ», ένιωσε τους καπνούς και κατάλαβε ότι καιγόταν το σπίτι της οικογένειάς της. Όπως έγραψε, πήρε αγκαλιά τη μικρή της αδελφή, λίγων μηνών τότε, και έτρεξε να ξυπνήσει τη μητέρα της. Από τότε, λέει, σταμάτησε να κοιμάται.
Συγκεκριμένα έγραψα στην ανάρτηση της:
«Λυπάμαι με όλη μου την καρδιά. Κάποιες φορές με ρωτάνε τι σχέση έχω με τον ύπνο. Τον αναφέρω σε πολλά τραγούδια. Όντως έχω πολύ δύσκολη σχέση. Σταμάτησα να κοιμάμαι πριν 23 χρόνια. Όταν άκουσα 8 μπαμ και σκέφτηκα ότι κάποιος έκανε κόντρες στον Λυκαβηττό μέχρι που ένιωσα παντού καπνούς και κατάλαβα ότι το σπίτι μας καίγεται. Πήρα στη αγκαλιά μου τη αδερφή μου που μόλις λίγους μήνες είχε γεννηθεί και ξύπνησα τη μητέρα μου. Τι θα γινόταν αν δεν είχα ξυπνήσει; Ας μην ξανά κοιμηθώ ποτέ να. Να μην χρειαστεί να μάθω».
Αυτή είναι η αθέατη πλευρά της τρομοκρατίας. Δεν είναι μόνο οι ζημιές, οι ανακοινώσεις, οι συλλήψεις, οι προκηρύξεις. Είναι το παιδί που δεν ξανακοιμάται ήσυχο. Είναι η οικογένεια που χάνει το σπίτι της. Είναι η μητέρα που αναρωτιέται τι θα είχε συμβεί αν δεν είχε ξυπνήσει το παιδί της. Είναι ο φόβος που μπαίνει μέσα σε ένα σπίτι και δεν φεύγει ποτέ οριστικά.
Η υπόθεση της Βάγιας Νέστορα ήρθε να υπενθυμίσει με τον πιο τραγικό τρόπο ότι τέτοιες επιθέσεις δεν είναι «συμβολικές». Είναι δολοφονικές. Η μητέρα της πολιτεύτριας της ΝΔ, Αφροδίτης Νέστορα, υπέκυψε στα τραύματά της μετά την επίθεση με γκαζάκια στη Θεσσαλονίκη, έχοντας νοσηλευτεί με εκτεταμένα εγκαύματα, ενώ τραυματίστηκαν και άλλα μέλη της οικογένειας. Οι επιθέσεις είχαν στόχο κατοικίες στελεχών της ΝΔ και έγιναν μέσα σε λίγα λεπτά τα ξημερώματα.
Και κάθε φορά που συμβαίνει κάτι τέτοιο, ξυπνούν παλιές πληγές. Οι οικογένειες των θυμάτων της 17 Νοέμβρη γνωρίζουν καλύτερα από όλους τι σημαίνει να ζεις με μια τέτοια μνήμη. Ο Παύλος Μπακογιάννης δολοφονήθηκε το 1989 στην είσοδο του γραφείου του στην οδό Ομήρου, σε ένα χτύπημα που θεωρήθηκε ένα από τα πιο βαριά πλήγματα της 17Ν στην καρδιά της Δημοκρατίας. Χρόνια αργότερα, η Ντόρα Μπακογιάννη έγραψε για εκείνη τη στιγμή που χτυπούσαν μαζί τα τηλέφωνα και το κουδούνι της πόρτας, αλλά και για την απόφαση της οικογένειας να μεγαλώσουν τα παιδιά «να αγαπούν και όχι να μισούν».
Το ίδιο ανατριχιαστική είναι και η μνήμη της δολοφονίας του Θάνου Αξαρλιάν, του 20χρονου φοιτητή που σκοτώθηκε το 1992 από τη ρουκέτα της 17Ν, στην επίθεση κατά του Γιάννη Παλαιοκρασσά. Η μητέρα του, Ρούλα Αξαρλιάν, βρισκόταν λίγα λεπτά πριν την έκρηξη στο εργαστήριο της οικογένειας. Όταν άκουσε τον θόρυβο, άνοιξε το παράθυρο και άρχισε να φωνάζει: «Πού είναι το παιδί μου;». Είχε καταλάβει, πριν της το πουν.
Και βεβαίως, στη Σόλωνος, δεν ήταν «Βρανάς», αλλά ο Μιχάλης Βρανόπουλος, πρώην διοικητής της Εθνικής Τράπεζας. Δολοφονήθηκε στις 24 Ιανουαρίου 1994, στην οδό Σόλωνος, καθώς πήγαινε προς το δικηγορικό του γραφείο. Στη δίκη της 17Ν, η σύζυγός του Σοφία Δασκαλάκη χαρακτήρισε τα μέλη της οργάνωσης «συμμορία δολοφόνων», ενώ τα παιδιά του ζήτησαν να μην υπάρξει καμία επιείκεια.
Ανάλογη ήταν και η δημόσια στάση της Χέδερ Σόντερς, συζύγου του Βρετανού στρατιωτικού ακολούθου Στίβεν Σόντερς, τελευταίου θύματος της 17Ν το 2000. Μίλησε για την ανάγκη να μη σιωπούν οι συγγενείς των θυμάτων και για τον φόβο που κρατούσε πολλούς μακριά από τη δημόσια φωνή.
Γι’ αυτό η μαρτυρία της Παυλίνας Βουλγαράκη έχει σημασία. Γιατί μας θυμίζει ότι πίσω από κάθε «χτύπημα» υπάρχουν άνθρωποι. Παιδιά, γονείς, σύζυγοι, αδέλφια, γείτονες. Άνθρωποι που δεν διάλεξαν να μπουν σε κανέναν πόλεμο, αλλά βρέθηκαν μέσα στη φωτιά, στις σφαίρες, στις εκρήξεις.
Η Δημοκρατία δεν απαντά με εκδίκηση. Απαντά με Δικαιοσύνη. Αλλά για να υπάρξει Δικαιοσύνη, πρέπει πρώτα να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους: η βία που καίει σπίτια, σκοτώνει ανθρώπους και τραυματίζει παιδιά για μια ζωή, δεν είναι διαμαρτυρία. Είναι έγκλημα.
