Σοκ και οργή προκαλούν οι καταγγελίες που βλέπουν το φως της δημοσιότητας για όσα φέρεται να προηγήθηκαν της κατάρρευσης της τετραώροφης πολυκατοικίας στα Πετράλωνα, στην οδό Αλκμήνης. Το κτίριο κατέρρευσε μέσα σε λίγα λεπτά σαν χάρτινος πύργος, ενώ δίπλα του βρίσκονταν σε εξέλιξη εργασίες για την ανέγερση νέας, πολυτελούς πενταώροφης πολυκατοικίας.
Η πιο εξοργιστική μαρτυρία αφορά την απάντηση που, σύμφωνα με καταγγελία, φέρεται να έλαβε ένοικος όταν εξέφρασε την ανησυχία της για την κλίση του κτιρίου. Όπως καταγγέλλεται, όταν ειπώθηκε σε μηχανικό της διπλανής νεοανεγειρόμενης οικοδομής ότι η πολυκατοικία «γέρνει», εκείνος φέρεται να απάντησε: «Μην ανησυχείτε, κυρία μου, και η Πίζα γέρνει αλλά δεν έχει πέσει».
Μόνο που η πολυκατοικία στα Πετράλωνα δεν είχε την «τύχη» του πύργου της Πίζας. Σύμφωνα με τις ίδιες καταγγελίες, από το πρωί οι ένοικοι άκουγαν τριγμούς και κρότους, ενώ γείτονας εντόπισε μεγάλη ρωγμή στο κτίριο. Η ανησυχία μεγάλωσε όταν μηχανικός που κλήθηκε από τους ενοίκους φέρεται να διαπίστωσε ότι το κτίριο είχε ήδη πάρει κλίση. Οι καταγγέλλοντες αναφέρουν ότι μέσα σε περίπου μία ώρα η κλίση αυξήθηκε δραματικά, από τις 5 στις 14 μοίρες.
Η σωτήρια κινητοποίηση
Καθοριστική, όπως όλα δείχνουν, ήταν η πρωτοβουλία της μηχανικού που ενημέρωσε τους ενοίκους, πηγαίνοντας πόρτα-πόρτα, ώστε να εγκαταλείψουν τα διαμερίσματά τους. Λίγο αργότερα, σύμφωνα με μαρτυρίες, και εργάτες της οικοδομής άρχισαν να χτυπούν κουδούνια ζητώντας από τους κατοίκους να απομακρυνθούν. Το γεγονός ότι δεν υπήρξαν θύματα μοιάζει, υπό αυτές τις συνθήκες, με θαύμα.
Αρχικά υπήρξε μεγάλη κινητοποίηση των Αρχών, με την Πυροσβεστική και ειδικά εκπαιδευμένα σκυλιά να ερευνούν τα συντρίμμια για εγκλωβισμένους. Οι έρευνες ολοκληρώθηκαν χωρίς να εντοπιστεί άνθρωπος κάτω από τα μπάζα, αν και για αρκετή ώρα επικράτησε αγωνία.
Η νέα πολυτελής οικοδομή και τα ερωτήματα
Στα σχέδια και στις φωτορεαλιστικές απεικονίσεις, το νέο κτίριο παρουσιαζόταν ως μια σύγχρονη, καλαίσθητη και ακριβή οικιστική πρόταση. Μίνιμαλ αρχιτεκτονική, μεγάλα ανοίγματα, άπλετο φυσικό φως, ευρύχωρα μπαλκόνια και υλικά υψηλής ποιότητας συνέθεταν την εικόνα μιας «κούκλας» πολυκατοικίας, σχεδιασμένης για απαιτητικούς αγοραστές και επενδυτές. Η περιοχή άλλωστε, ανάμεσα σε Κεραμεικό, Πετράλωνα και Θησείο, προβαλλόταν ως ιδιαίτερα ελκυστική, με εύκολη πρόσβαση στο Μετρό, στον λόφο του Φιλοπάππου και στην ευρύτερη περιοχή της Ακρόπολης.
Το κρίσιμο ερώτημα πλέον είναι εάν οι εκσκαφές και οι εργασίες θεμελίωσης της νέας οικοδομής συνδέονται με την κατάρρευση του παλιού κτιρίου. Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, η νέα οικοδομή απαιτούσε βαθύτερη θεμελίωση, ενώ η παλαιά πολυκατοικία της δεκαετίας του 1970 είχε πολύ πιο ρηχή θεμελίωση, σε έδαφος που χαρακτηρίζεται ευάλωτο.
Πέντε συλλήψεις και ποινική έρευνα
Η υπόθεση έχει πλέον και ποινική διάσταση. Οι πέντε αρχικές προσαγωγές μετατράπηκαν σε συλλήψεις: ο ιδιοκτήτης της νέας οικοδομής, ο εργολάβος, ο υπεύθυνος μηχανικός και δύο εργάτες. Σε βάρος τους σχηματίστηκε δικογραφία για παράβαση του άρθρου 286 του Ποινικού Κώδικα, που αφορά παραβάσεις τεχνικών κανόνων σε οικοδομικά έργα.
Μέχρι να υπάρξει επίσημο τεχνικό πόρισμα, κανείς δεν μπορεί να προδικάσει τα ακριβή αίτια. Όμως οι μαρτυρίες για τριγμούς, ρωγμές, κλίση του κτιρίου και προειδοποιήσεις που φέρεται να υπήρξαν πριν από την κατάρρευση δημιουργούν βαριά ερωτήματα.
Γιατί, όταν ένα κτίριο αρχίζει να «μιλάει» με ρωγμές και θορύβους, δεν υπάρχει περιθώριο για ειρωνείες. Η φράση «και η Πίζα γέρνει αλλά δεν έπεσε», αν πράγματι ειπώθηκε, δεν είναι απλώς ατυχής. Είναι μια φράση που, μετά την κατάρρευση, ακούγεται σαν προειδοποίηση που κάποιοι δεν πήραν όσο σοβαρά έπρεπε.