Η 15η Οκτωβρίου 1990 καταγράφεται ως ημέρα εκλογικής επικράτησης του Αντώνη Τρίτση απέναντι στη Μελίνα Μερκούρη, σε μια από τις χαρακτηριστικές δημοτικές αναμετρήσεις της Μεταπολίτευσης. Η ψηφοφορία είχε πραγματοποιηθεί την Κυριακή 14 Οκτωβρίου. Δεν επρόκειτο απλώς για μια σύγκρουση δύο υποψηφίων, αλλά για αναμέτρηση δύο αναγνωρίσιμων πολιτικών προσωπικοτήτων που είχαν συνδεθεί με το ΠΑΣΟΚ και ακολούθησαν διαφορετικές διαδρομές.
Από το ΠΑΣΟΚ στη στήριξη της Νέας Δημοκρατίας
Ο Αντώνης Τρίτσης υπήρξε ιδρυτικό στέλεχος του ΠΑΣΟΚ και υπουργός στις κυβερνήσεις του Ανδρέα Παπανδρέου. Συνδέθηκε με την πολεοδομία, τη χωροταξία, το περιβάλλον και τις παρεμβάσεις στην εκπαίδευση. Οι διαφωνίες του με την κυβέρνηση και την κομματική ηγεσία οδήγησαν σε ρήξη. Το 1988 αποχώρησε από την κυβέρνηση και το 1989 διαγράφηκε από το ΠΑΣΟΚ. Το 1990 διεκδίκησε τον Δήμο Αθηναίων με τη στήριξη της Νέας Δημοκρατίας του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη.
Η Μελίνα Μερκούρη και η μεγάλη αναμέτρηση
Απέναντί του βρέθηκε η Μελίνα Μερκούρη, η διεθνώς αναγνωρισμένη ηθοποιός και πρώην υπουργός Πολιτισμού, με την υποστήριξη του ΠΑΣΟΚ και του Συνασπισμού. Η δημοτικότητά της, η διεθνής αναγνωρισιμότητα και η πολιτιστική της δράση έδιναν στην υποψηφιότητά της ιδιαίτερη βαρύτητα. Η εκλογική μάχη απέκτησε ευρύτερο πολιτικό χαρακτήρα, καθώς η κυβέρνηση Μητσοτάκη είχε αναλάβει την εξουσία μόλις έξι μήνες νωρίτερα.
Τα αποτελέσματα και οι 16.561 ψήφοι διαφορά
Η ιστορική αναφορά παραθέτει ποσοστά 50,12% για τον Τρίτση και 45,93% για τη Μερκούρη. Η επίσημη βάση αποτελεσμάτων της ΕΕΤΑΑ δίνει 50,15% (197.457 ψήφους) για τον Τρίτση και 45,94% (180.896 ψήφους) για τη Μερκούρη. Η διαφορά ήταν 16.561 ψήφοι. Η συμμετοχή έφθασε το 72,3%, με 414.418 ψηφίσαντες.
Η στάση της Μελίνας μετά την ήττα
Η Μελίνα Μερκούρη αναγνώρισε το αποτέλεσμα και ευχήθηκε στον Αντώνη Τρίτση να πετύχει στην υλοποίηση του προγράμματός του. Ανταπόκριση του Reuters, που δημοσιεύθηκε στους Los Angeles Times στις 15 Οκτωβρίου 1990, κατέγραψε τις δηλώσεις των δύο πρωταγωνιστών μετά την αναμέτρηση.
Το όραμα για την Αθήνα που δεν πρόλαβε να ολοκληρώσει
Ο Τρίτσης ανέλαβε καθήκοντα τον Ιανουάριο του 1991. Στα σχέδιά του περιλαμβάνονταν η επιστροφή του τραμ, η ενίσχυση του πρασίνου, η πεζοδρόμηση της Πανεπιστημίου και ένας διαφορετικός σχεδιασμός της πρωτεύουσας με μεγαλύτερη έμφαση στους πεζούς. Πολλές από αυτές τις ιδέες δεν πρόλαβαν να υλοποιηθούν στη θητεία του. Στις 23 Μαρτίου 1992 υπέστη σοβαρό εγκεφαλικό επεισόδιο και πέθανε στις 7 Απριλίου, σε ηλικία 55 ετών, έχοντας υπηρετήσει στον δημαρχιακό θώκο περίπου δεκαπέντε μήνες.
Μια προσωπική ανάμνηση που με συνοδεύει μέχρι σήμερα
Με τον Αντώνη Τρίτση είχαμε μια ιδιαίτερη πολιτική διαδρομή. Ήμουν ανάμεσα στους πολλούς δημοτικούς συμβούλους του συνδυασμού του Μιλτιάδη Έβερτ, τον οποίο ουσιαστικά διαδεχόταν στον Δήμο Αθηναίων, που κατεβήκαμε στις εκλογές μαζί του. Κάποια στιγμή, όμως, διαφωνήσαμε και οι σχέσεις μας διακόπηκαν.
Τον Μάρτιο του 1992 βρισκόμουν στη Νέα Υόρκη, για λογαριασμό του ΑΝΤ1, προκειμένου να μεταδώσω απευθείας, μέσω δορυφόρου, την παρέλαση της ελληνικής ομογένειας για την 25η Μαρτίου, η οποία, όπως συμβαίνει συνήθως, πραγματοποιείται σε μεταγενέστερη ημερομηνία. Ο Αντώνης νοσηλευόταν ήδη στο νοσοκομείο. Με πήρε τηλέφωνο και μου είπε ότι ήθελε πολύ να με δει, γιατί πίστευε πως μπορούσαμε να ξεπεράσουμε τις διαφωνίες μας και να συνεργαστούμε ξανά. Του το υποσχέθηκα.
Χρησιμοποιήστε τα πλήκτρα βέλους πάνω και κάτω για να αλλάξετε το μέγεθος του πίνακα του πλαισίου meta box.
Μόλις τελείωσα τη δουλειά μου, επιβιβάστηκα την επόμενη ημέρα σε αεροπλάνο της Ολυμπιακής για την Αθήνα. Θυμάμαι ακόμη ότι στην ίδια πτήση βρισκόταν και ο Δημήτρης Αβραμόπουλος, τότε διπλωμάτης. Σε όλο το ταξίδι χαιρόμουν με τη σκέψη ότι θα ξανάβλεπα τον Αντώνη και θα δίναμε τα χέρια. Δυστυχώς, η μοίρα είχε αποφασίσει διαφορετικά. Φτάνοντας στην Αθήνα, την ώρα που περνούσα από το τελωνείο, έμαθα ότι ο Αντώνης Τρίτσης είχε φύγει από τη ζωή. Δεν θα ξεχάσω ποτέ εκείνη τη στιγμή. Και μέχρι σήμερα κρατώ μέσα μου αυτή την εκκρεμότητα, εκείνη τη χειραψία που δεν προλάβαμε να κάνουμε. Γιατί, πέρα από τις όποιες διαφωνίες μας, ο Αντώνης ήταν ένας σπουδαίος άνθρωπος. Ένας πραγματικός οραματιστής, που αγαπούσε την Αθήνα και ήθελε να την αλλάξει.
Δύο προσωπικότητες που έφυγαν πρόωρα
Η Μελίνα Μερκούρη πέθανε δύο χρόνια αργότερα, στις 6 Μαρτίου 1994, σε ηλικία 73 ετών. Τριάντα έξι χρόνια μετά, η αναμέτρηση του 1990 παραμένει χαρακτηριστική στιγμή της πολιτικής ιστορίας της πρωτεύουσας: ένας πρώην υπουργός του ΠΑΣΟΚ εξελέγη με την υποστήριξη της Νέας Δημοκρατίας, απέναντι σε μια διεθνώς αναγνωρισμένη καλλιτέχνιδα και πολιτική προσωπικότητα.
Πηγές: ΕΕΤΑΑ (eklogesta.eetaa.gr), Reuters / Los Angeles Times.
