Η Ευρωπαϊκή Ένωση ετοιμάζεται να παρατείνει το προσωρινό καθεστώς που επιτρέπει ή και επιβάλει σε διαδικτυακές πλατφόρμες να εντοπίζουν και να αναφέρουν υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών. Πρόκειται για ένα εξαιρετικά σοβαρό και ευαίσθητο θέμα. Από τη μία υπάρχει η αυτονόητη ανάγκη προστασίας των παιδιών. Από την άλλη, υπάρχει η αντίδραση όσων φοβούνται ότι το λεγόμενο chat control μπορεί να οδηγήσει σε παραβίαση της ιδιωτικότητας και της κρυπτογράφησης.
Ας σοβαρολογούμε όμως. Όταν μιλάμε για φωτογραφίες και βίντεο σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, δεν μιλάμε για μια απλή παραβίαση κανόνων μιας πλατφόρμας. Ενός social media. Μιλάμε για έγκλημα. Μιλάμε για παιδιά που κακοποιήθηκαν, εκβιάστηκαν, τραυματίστηκαν και έγιναν υλικό διακίνησης στα πιο σκοτεινά υπόγεια του διαδικτύου. Και κάθε φορά που αυτό το υλικό αναπαράγεται, η κακοποίηση συνεχίζεται.
Γι’ αυτό το βάρος δεν μπορεί να πέφτει μόνο στις κυβερνήσεις ή στις Βρυξέλλες. Το μεγάλο ερώτημα είναι τι κάνουν οι ίδιες οι πλατφόρμες των social media. Έχουν τεράστια τεχνολογική ισχύ, τεράστια κέρδη και πρόσβαση στα πιο προηγμένα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης. Δεν μπορεί λοιπόν να δηλώνουν αδυναμία.
Η τεχνητή νοημοσύνη σήμερα μπορεί να αναγνωρίζει σε κλάσματα δευτερολέπτου εικόνες που θεωρούνται προβληματικές λόγω βίας, σεξουαλικού περιεχομένου ή παραβίασης πνευματικών δικαιωμάτων. Το βλέπω και εγώ καθημερινά στη χρήση του ChatGPT για παραγωγή εικόνων, όταν πολλές φορές αρνείται να μου δημιουργήσει κάτι επειδή θεωρεί ότι μπορεί να περιέχει σκηνές πόνου, βίας, σεξουαλικού περιεχομένου ή άλλο απαγορευμένο υλικό.
Άρα το εργαλείο υπάρχει. Οι τεχνολογικοί «κόφτες» μπορούν να μπουν. Και όποιος επιχειρεί να ανεβάσει ή να διακινήσει υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών πρέπει να μπλοκάρεται αυτομάτως, στο πρώτο δέκατο του δευτερολέπτου. Δεν φαντάζομαι ότι οι πλατφόρμες φοβούνται μήπως χάσουν τέτοιου είδους «πελατεία». Αν μπορούν αλλά δεν το κάνουν, τότε πρέπει να υποχρεωθούν.
Βεβαίως, οι ανησυχίες για την ιδιωτικότητα δεν είναι αμελητέες. Καμία δημοκρατία δεν μπορεί να αποδέχεται γενικευμένη σάρωση ιδιωτικών συνομιλιών εκατομμυρίων πολιτών. Η προστασία των παιδιών δεν πρέπει να γίνει πρόσχημα για μόνιμη παρακολούθηση.
Όμως ούτε η ιδιωτικότητα μπορεί να γίνεται ασπίδα για εγκληματίες. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, το Ευρωκοινοβούλιο και οι κυβερνήσεις πρέπει να πιέσουν συντονισμένα τις πλατφόρμες: άμεσο μπλοκάρισμα, ταχεία αναφορά στις αρχές, διαφάνεια στους μηχανισμούς ελέγχου και βαριά πρόστιμα όπου υπάρχει αδιαφορία.
Και βεβαίως, έξω από αυτή την υπόθεση δεν μπορούν να μένουν οι γονείς. Πρέπει να είναι δίπλα στα παιδιά τους, να παρατηρούν αλλαγές στη συμπεριφορά τους, να ξέρουν τι συμβαίνει στον ψηφιακό τους κόσμο και να αντιλαμβάνονται εγκαίρως σημάδια κινδύνου.
Ναι, να προστατεύσουμε την ιδιωτικότητα. Αλλά πρώτα να σταματήσει η διακίνηση της φρίκης. Και οι πλατφόρμες να πάψουν επιτέλους να κάνουν το κορόιδο.
