Η βενζίνη στην Ελλάδα δεν έγινε ακριβή μόνο επειδή ακριβαίνει το πετρέλαιο στις διεθνείς αγορές. Ένα πολύ μεγάλο μέρος της τιμής που βλέπει ο οδηγός στην αντλία έχει δημιουργηθεί από φορολογικές αποφάσεις που ελήφθησαν διαδοχικά επί διαφορετικών κυβερνήσεων τις τελευταίες δεκαετίες.
Και οι αριθμοί είναι αποκαλυπτικοί.
Στις 7 Σεπτεμβρίου 2026, με μέση τιμή αμόλυβδης 95 στα 2,093 ευρώ το λίτρο, περίπου 1,120 ευρώ ήταν φόροι και επιβαρύνσεις. Δηλαδή το 53,5% της τελικής τιμής. Η καθαρή, προ φόρων τιμή ήταν περίπου 0,973 ευρώ. (fuel-prices.eu)
Το ερώτημα επομένως είναι εύλογο: πώς φτάσαμε έως εδώ;
Από τα 29,6 λεπτά του 2001 στα 70 λεπτά σήμερα
Το 2001, επί κυβέρνησης Κώστα Σημίτη, ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης στην αμόλυβδη βενζίνη βρισκόταν στα 296 ευρώ ανά 1.000 λίτρα, δηλαδή 29,6 λεπτά ανά λίτρο.
Η ανοδική πορεία συνεχίστηκε και επιταχύνθηκε επί κυβέρνησης Κώστα Καραμανλή. Με τον νόμο 3483/2006 προβλέφθηκαν διαδοχικές αυξήσεις: ο ΕΦΚ πήγε στα 313 ευρώ το 2006, στα 331 το 2007, στα 350 το 2008 και στα 359 ευρώ ανά 1.000 λίτρα από το 2009. Δηλαδή 35,9 λεπτά ανά λίτρο.
Τον Ιούνιο του 2009 έγινε ακόμη ένα άλμα: από τα 359 στα 410 ευρώ ανά 1.000 λίτρα.
Ήταν όμως το 2010, μέσα στη δημοσιονομική κρίση και επί κυβέρνησης Γιώργου Παπανδρέου, όταν σημειώθηκε η μεγαλύτερη και ταχύτερη αύξηση.
Στις 9 Φεβρουαρίου ο ΕΦΚ αυξήθηκε από τα 410 στα 530 ευρώ. Τον Μάρτιο ανέβηκε στα 610 ευρώ και στις αρχές Μαΐου έφθασε στα 670 ευρώ ανά 1.000 λίτρα. Δηλαδή 67 λεπτά ανά λίτρο.
Μέσα σε λίγους μήνες, δηλαδή, έγιναν τρεις αυξήσεις.
Παράλληλα αυξήθηκε και ο ΦΠΑ: από 19% σε 21% και στη συνέχεια, από την 1η Ιουλίου 2010, στο 23%. Ο νόμος 3845/2010 καταγράφει τον ΕΦΚ της αμόλυβδης στα 670 ευρώ ανά 1.000 λίτρα. (ΕΑΕΔ)
Και το 2017 ήρθαν τα 700 ευρώ
Η επόμενη αύξηση ήρθε επί κυβέρνησης Αλέξη Τσίπρα.
Αφού προηγουμένως ο κανονικός συντελεστής ΦΠΑ είχε αυξηθεί από 23% σε 24%, από την 1η Ιανουαρίου 2017 ο ΕΦΚ της αμόλυβδης αυξήθηκε από τα 670 στα 700 ευρώ ανά 1.000 λίτρα — δηλαδή στα 70 λεπτά για κάθε λίτρο βενζίνης.
Εκεί βρίσκεται μέχρι σήμερα.
Το ίδιο το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών αναφέρει σήμερα ΕΦΚ 700 ευρώ/1.000 λίτρα για την αμόλυβδη, όταν το ελάχιστο που απαιτεί η ευρωπαϊκή νομοθεσία είναι 359 ευρώ. Δηλαδή 35,9 λεπτά ανά λίτρο (ΥΠΕΘΟ)
Με άλλα λόγια, η Ελλάδα επιβάλλει σχεδόν διπλάσιο ΕΦΚ από το ευρωπαϊκό ελάχιστο.
Και φόρος επάνω στον φόρο
Υπάρχει και μια λεπτομέρεια που κάνει τη διαφορά ακόμη μεγαλύτερη.
Ο ΦΠΑ δεν επιβάλλεται μόνο στην καθαρή αξία του καυσίμου. Επιβάλλεται και στον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης.
Έτσι, στα 70 λεπτά του ΕΦΚ προστίθεται και ΦΠΑ 24%. Μόνο ο ΕΦΚ μαζί με τον ΦΠΑ που του αναλογεί φθάνει ουσιαστικά στα 86,8 λεπτά ανά λίτρο.
Στα στοιχεία της 7ης Σεπτεμβρίου, σε βενζίνη 2,093 ευρώ, η συνολική φορολογική επιβάρυνση υπολογίζεται σε περίπου 1,12 ευρώ ανά λίτρο. (fuel-prices.eu)
Σε ένα γέμισμα 50 λίτρων, αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 56 ευρώ φόρων και επιβαρύνσεων.
Η σημερινή κυβέρνηση δεν αύξησε τον ΕΦΚ – αλλά δεν τον μείωσε
Για να είναι ακριβής η ιστορική εικόνα, η σημερινή κυβέρνηση δεν είναι εκείνη που αύξησε τον ονομαστικό ΕΦΚ στα 70 λεπτά. Παρέλαβε αυτόν τον συντελεστή.
Παρά τις κατά καιρούς δημόσιες εκκλήσεις επαγγελματικών και καταναλωτικών φορέων για μείωση της φορολογίας των καυσίμων, ο βασικός συντελεστής παραμένει στα 700 ευρώ ανά 1.000 λίτρα.
Και αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία όταν ανεβαίνει η διεθνής τιμή του πετρελαίου: ο υψηλός σταθερός ΕΦΚ παραμένει στη βάση της τιμής και στη συνέχεια προστίθεται ο ΦΠΑ.
Η Ελλάδα 5η στην Ευρώπη
Η Ελλάδα έχει τον πέμπτο υψηλότερο ΕΦΚ βενζίνης στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Με συγκρίσιμα στοιχεία για την 1η Ιανουαρίου 2026, βρίσκεται στην 5η θέση, με 0,700 ευρώ/λίτρο. Υψηλότερα βρίσκονται η Ολλανδία με 0,845 ευρώ, η Δανία με 0,717, η Ιταλία με 0,713 και η Ιρλανδία με 0,706 ευρώ.
Ο μέσος όρος της ΕΕ ήταν περίπου 0,570 ευρώ και το ευρωπαϊκό ελάχιστο 0,359 ευρώ. (Tax Foundation)
Η Μάλτα των 1,34 ευρώ
Η σύγκριση με τη Μάλτα είναι ίσως η πιο εντυπωσιακή.
Η Μάλτα εφαρμόζει στην αμόλυβδη ΕΦΚ 359 ευρώ ανά 1.000 λίτρα, δηλαδή ακριβώς το ελάχιστο ευρωπαϊκό επίπεδο, ενώ ο ΦΠΑ της είναι 18%.
Στα συγκρίσιμα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η βενζίνη στη Μάλτα ήταν 1,34 ευρώ το λίτρο, όταν στην Ελλάδα ήταν 2,093 ευρώ.
Βεβαίως η διαφορά δεν οφείλεται μόνο στον ΕΦΚ. Η Μάλτα έχει χρησιμοποιήσει και κρατικές παρεμβάσεις για τη συγκράτηση των ενεργειακών τιμών.
Το ενδιαφέρον όμως παραμένει: πρόκειται για νησιωτική χώρα, που εξαρτάται από θαλάσσιες εισαγωγές καυσίμων, και παρ’ όλα αυτά εμφανίζει πολύ χαμηλότερη τιμή στην αντλία.
Και η Κύπρος μειώνει τώρα τον φόρο
Ακόμη πιο επίκαιρο είναι το παράδειγμα της Κύπρου.
Ο βασικός ΕΦΚ της βενζίνης ήταν ήδη πολύ χαμηλότερος από τον ελληνικό — 0,429 ευρώ ανά λίτρο έναντι 0,700 στην Ελλάδα. (Tax Foundation)
Και στις 10 Σεπτεμβρίου 2026 η κυπριακή κυβέρνηση αποφάσισε να παρατείνει έως τις 30 Νοεμβρίου την προσωρινή μείωση του ΕΦΚ κατά 8,33 λεπτά το λίτρο τόσο στη βενζίνη όσο και στο diesel.
Το κυπριακό υπουργείο Οικονομικών αιτιολόγησε επισήμως την απόφαση με την ανάγκη συνέχισης της στήριξης των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων απέναντι στις υψηλές τιμές. (Gov Cyprus)
Και εδώ υπάρχει μια ενδιαφέρουσα σύγκριση: η Κύπρος είναι επίσης νησί, εξαρτάται από εισαγωγές πετρελαιοειδών και δεν διαθέτει σήμερα λειτουργικό διυλιστήριο πετρελαίου. Κι όμως επιλέγει χαμηλότερη φορολογική επιβάρυνση στα καύσιμα.
Πόσο θα κόστιζε η βενζίνη με τους φόρους της Μάλτας;
Το Newsauto έκανε έναν ιδιαίτερα αποκαλυπτικό υπολογισμό.
Κρατώντας ακριβώς την ίδια ελληνική προ φόρων τιμή —περίπου 0,973 ευρώ το λίτρο— αλλά εφαρμόζοντας ΕΦΚ Μάλτας 0,359 ευρώ και ΦΠΑ 18%, η θεωρητική τιμή της ελληνικής βενζίνης θα διαμορφωνόταν περίπου στα 1,57 ευρώ το λίτρο αντί για 2,093 ευρώ.
Διαφορά περίπου 52 λεπτών ανά λίτρο ή 26 ευρώ σε ένα γέμισμα 50 λίτρων. Πρόκειται για υποθετικό υπολογισμό, όχι για πρόβλεψη της τιμής που θα διαμορφωνόταν πραγματικά στην αγορά, καθώς υπάρχουν και άλλοι παράγοντες κόστους και πολιτικής τιμών.
Μια φορολογία που χτίστηκε από πολλές κυβερνήσεις
Η σημερινή τιμή της βενζίνης επομένως δεν είναι αποτέλεσμα μιας και μόνης κυβερνητικής απόφασης.
Η φορολογική επιβάρυνση χτίστηκε σταδιακά: αυξήσεις επί Καραμανλή, η μεγάλη εκτίναξη του ΕΦΚ και του ΦΠΑ επί Παπανδρέου, νέα αύξηση του ΦΠΑ και τελικά του ΕΦΚ στα 700 ευρώ επί Τσίπρα, και διατήρηση του συντελεστή αυτού από τις κυβερνήσεις Μητσοτάκη.
Το αποτέλεσμα είναι ότι, όταν ανεβαίνει το πετρέλαιο διεθνώς, ο Έλληνας καταναλωτής ξεκινά ήδη από μία από τις υψηλότερες φορολογικές βάσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Και η σύγκριση με Μάλτα και Κύπρο δείχνει κάτι συγκεκριμένο: μέσα στο ίδιο ευρωπαϊκό πλαίσιο, τα κράτη έχουν σημαντικά περιθώρια διαφορετικών φορολογικών επιλογών.
Στην Ελλάδα ο ΕΦΚ της αμόλυβδης παραμένει στα 70 λεπτά το λίτρο, σχεδόν διπλάσιος από το ευρωπαϊκό ελάχιστο των 35,9 λεπτών.
Και αυτό είναι ένα από τα βασικά κομμάτια που εξακολουθούν να «χτίζουν» την τιμή που βλέπουμε κάθε φορά στην αντλία.
