Όταν ετοιμαζόμαστε να βράσουμε νερό για μακαρόνια, ρύζι ή όσπρια, το πιο εύκολο είναι να ανοίξουμε τη βρύση του ζεστού νερού και να γεμίσουμε κατευθείαν την κατσαρόλα. Αφού το νερό θα βράσει έτσι κι αλλιώς, τι διαφορά μπορεί να έχει; Κι όμως, αυτή η μικρή συνήθεια αξίζει να μας απασχολήσει.
Σύμφωνα με το EatingWell οι ειδικοί προτείνουν να ξεκινάμε το μαγείρεμα με κρύο νερό από τη βρύση και να το ζεσταίνουμε στη συνέχεια. Ο λόγος δεν έχει να κάνει με τη γεύση ή με το πόσο γρήγορα θα βράσει το νερό, αλλά με το τι μπορεί να έχει περάσει σε αυτό καθώς κινείται μέσα από τις σωληνώσεις και τα εξαρτήματα του συστήματος ύδρευσης.
Γιατί το ζεστό νερό μπορεί να πάρει μαζί του περισσότερα μέταλλα
Το ζεστό νερό μπορεί να αυξήσει την έκπλυση ορισμένων ουσιών από σωληνώσεις, συνδέσεις και εξαρτήματα της υδραυλικής εγκατάστασης.
Η Health Canada συστήνει να χρησιμοποιούμε μόνο κρύο νερό για πόση και μαγείρεμα, καθώς το ζεστό νερό μπορεί να αυξήσει την απελευθέρωση μολύβδου και άλλων μετάλλων από τις σωληνώσεις. Η υψηλότερη θερμοκρασία ευνοεί την έκπλυση αυτών των ουσιών από τα υλικά που έρχονται σε επαφή με το νερό.
Αυτό έχει μεγαλύτερη σημασία σε παλαιότερα σπίτια ή εγκαταστάσεις με παλιές σωληνώσεις και εξαρτήματα, καθώς ο μόλυβδος μπορεί να προέρχεται από σωλήνες, συγκολλήσεις, βρύσες και άλλα υλικά του οικιακού δικτύου. Η NSF επισημαίνει ότι ακόμη και όταν δεν υπάρχει μολύβδινη παροχή προς το σπίτι, εξαρτήματα όπως βρύσες και συγκολλήσεις μπορούν να αποτελούν πηγή μολύβδου στο νερό.
Και τι γίνεται με τα πλαστικά;
Εδώ χρειάζεται λίγη περισσότερη προσοχή, καθώς η έρευνα είναι νεότερη και δεν σημαίνει ότι κάθε ζεστό νερό βρύσης περιέχει επικίνδυνες ποσότητες μικροπλαστικών.
Μελέτες έχουν εντοπίσει μικροπλαστικά στο νερό της βρύσης, αν και οι συγκεντρώσεις διαφέρουν σημαντικά ανάλογα με την περιοχή, την πηγή του νερού και τη μέθοδο μέτρησης. Μια ανασκόπηση της διαθέσιμης βιβλιογραφίας υπογραμμίζει επίσης ότι απαιτούνται πιο τυποποιημένες μέθοδοι για να μπορούμε να συγκρίνουμε με ακρίβεια τα αποτελέσματα μεταξύ διαφορετικών μελετών.
Παράλληλα, εργαστηριακές έρευνες δείχνουν ότι η θερμότητα μπορεί να ενισχύσει την απελευθέρωση πλαστικών σωματιδίων από ορισμένα πλαστικά υλικά. Αυτό έχει παρατηρηθεί, για παράδειγμα, σε μελέτες που εξέτασαν πλαστικά δοχεία και υλικά σε επαφή με ζεστό νερό. Ωστόσο, δεν μπορούμε να μεταφέρουμε αυτόματα αυτά τα αποτελέσματα στις σωληνώσεις κάθε σπιτιού.
Το βράσιμο δεν διορθώνει τα πάντα
Ίσως σκεφτούμε ότι αφού το νερό που χρησιμοποιούμε για μαγείρεμα θα βράσει, το πρόβλημα εξαφανίζεται. Δεν ισχύει όμως αυτό για τον μόλυβδο.
Το βράσιμο μπορεί να καταστρέψει πολλούς μικροοργανισμούς, αλλά δεν αφαιρεί τον μόλυβδο που έχει ήδη περάσει στο νερό. Για αυτό η Health Canada συστήνει να χρησιμοποιούμε κρύο νερό για πόση και μαγείρεμα και στη συνέχεια να το ζεσταίνουμε εμείς.
Τι μπορούμε να κάνουμε;
Η λύση είναι πολύ απλή: γεμίζουμε την κατσαρόλα με κρύο νερό και στη συνέχεια το ζεσταίνουμε. Μπορεί να χρειαστούμε λίγο περισσότερο χρόνο, όμως έτσι περιορίζουμε την πιθανότητα να έχουν περάσει στο νερό ουσίες από το σύστημα ζεστού νερού του σπιτιού.
Αν το νερό έχει μείνει για πολλές ώρες μέσα στις σωληνώσεις, μπορούμε επίσης να το αφήσουμε να τρέξει για λίγο μέχρι να γίνει πραγματικά κρύο πριν το χρησιμοποιήσουμε για πόση ή μαγείρεμα. Η EPA αναφέρει ότι, μετά από αρκετές ώρες ακινησίας, η έκπλυση της γραμμής με κρύο νερό μπορεί να μειώσει την έκθεση σε μόλυβδο
Το ζήτημα δεν αφορά αποκλειστικά πολύ παλιές εγκαταστάσεις. Η σύνθεση των σωληνώσεων, των βρυσών και των εξαρτημάτων έχει σημασία, γι’ αυτό και η NSF συνιστά να αναζητούμε προϊόντα που είναι πιστοποιημένα για επαφή με πόσιμο νερό, όπως εκείνα που πληρούν το πρότυπο NSF/ANSI/CAN 61.
Αν θέλουμε να κερδίσουμε χρόνο, μπορούμε απλώς να ζεστάνουμε το κρύο νερό σε ηλεκτρικό βραστήρα και στη συνέχεια να το μεταφέρουμε στην κατσαρόλα. Το σημαντικό είναι να ξεκινήσουμε από την κρύα βρύση και όχι από την έξοδο του ζεστού νερού.
Τελικά, δεν χρειάζεται να αλλάξουμε τον τρόπο που μαγειρεύουμε ούτε να αγοράσουμε κάποιο ειδικό προϊόν. Αρκεί να αλλάξουμε ποια βρύση ανοίγουμε πρώτα. Και όταν μια τόσο απλή συνήθεια μπορεί να περιορίσει την πιθανότητα έκθεσης σε ουσίες που ενδέχεται να έχουν περάσει στο νερό από τις σωληνώσεις, αξίζει να την υιοθετήσουμε.
Με πληροφορίες από EatingWell,Health Canada, NSF, EPA
