Με μια πρώτη ματιά, τα δόντια και τα οστά μοιάζουν να έχουν πολλά κοινά. Περιέχουν ασβέστιο και αποτελούν ανθεκτικά μέρη του σώματός μας. Γιατί, λοιπόν, τα δόντια δεν θεωρούνται οστά και δεν αντιμετωπίζονται ως τμήμα του σκελετού μας;
Η απάντηση βρίσκεται κυρίως στη διαφορετική δομή, λειτουργία και ικανότητα αναγέννησης.
Τι κοινό έχουν τα δόντια και τα οστά;
Τόσο τα δόντια όσο και τα οστά περιέχουν ανόργανα συστατικά, κυρίως ασβέστιο και φώσφορο, που σχηματίζουν κρυστάλλους υδροξυαπατίτη. Αυτοί συμβάλλουν στη σκληρότητα και την αντοχή τους.
Ωστόσο, όπως εξηγούν ειδικοί της Cleveland Clinic, οι ομοιότητες δεν σημαίνουν ότι πρόκειται για τον ίδιο τύπο ιστού.
Τα οστά στηρίζουν το σώμα, προστατεύουν ζωτικά όργανα και, μέσω του μυελού των οστών, συμμετέχουν στην παραγωγή των κυττάρων του αίματος. Αντίθετα, τα δόντια είναι εξειδικευμένα όργανα της στοματικής κοιλότητας, με βασικό ρόλο τη μάσηση της τροφής. Συμβάλλουν επίσης στην ομιλία.
Το σμάλτο είναι σκληρότερο από τα οστά
Η σημαντικότερη διαφορά εντοπίζεται στην κατασκευή τους.
Η εξωτερική επιφάνεια των δοντιών καλύπτεται από το σμάλτο, τη σκληρότερη ουσία του ανθρώπινου σώματος. Κάτω από αυτό βρίσκεται η οδοντίνη, που αποτελεί το μεγαλύτερο μέρος του δοντιού, ενώ στο εσωτερικό υπάρχει ο πολφός, ένας ζωντανός ιστός που περιέχει αιμοφόρα αγγεία και νεύρα.
Τα οστά, αντίθετα, αποτελούνται από διαφορετικούς τύπους οστίτη ιστού. Περιβάλλονται από το περιόστεο, διαθέτουν συμπαγή και σπογγώδη οστική ουσία και, σε πολλές περιοχές τους, περιέχουν μυελό των οστών.
Γιατί ένα σπασμένο οστό μπορεί να επουλωθεί, ενώ ένα δόντι όχι;
Εδώ βρίσκεται ίσως η πιο ενδιαφέρουσα διαφορά.
Τα οστά είναι ζωντανοί ιστοί που ανανεώνονται συνεχώς. Εξειδικευμένα κύτταρα, οι οστεοβλάστες και οι οστεοκλάστες, συμμετέχουν αντίστοιχα στον σχηματισμό και στην αποδόμηση του οστίτη ιστού. Αυτή η διαδικασία επιτρέπει στα οστά να προσαρμόζονται στις ανάγκες του οργανισμού και να επουλώνονται έπειτα από ένα κάταγμα.
Τα δόντια διαθέτουν επίσης ζωντανούς ιστούς, αλλά οι δυνατότητες επιδιόρθωσής τους είναι περιορισμένες.
Το σμάλτο, για παράδειγμα, δεν μπορεί να αναγεννηθεί όταν χαθεί, καθώς τα κύτταρα που το παράγουν εξαφανίζονται μετά την ολοκλήρωση της ανάπτυξης του δοντιού. Παρότι η οδοντίνη διαθέτει ορισμένους μηχανισμούς επιδιόρθωσης, ένα σπασμένο δόντι δεν μπορεί να αποκατασταθεί μόνο του όπως ένα οστό.
Αυτό δεν σημαίνει ότι το σμάλτο παραμένει εντελώς αμετάβλητο: σε αρχικά στάδια απώλειας μεταλλικών στοιχείων μπορεί να πραγματοποιηθεί επαναμεταλλικοποίηση, δηλαδή αναπλήρωση των μεταλλικών στοιχείων με τη συμβολή του σάλιου και του φθορίου.
Επομένως, παρότι τα δόντια είναι εξαιρετικά ανθεκτικά, η φυσική τους ικανότητα αποκατάστασης είναι περιορισμένη. Και αυτός είναι ένας ακόμη λόγος για τον οποίο η καθημερινή φροντίδα και η πρόληψη έχουν τόσο μεγάλη σημασία για τη στοματική μας υγεία.
Με πληροφορίες από Live Science, Cleveland Clinic
