Γλυκαντική ουσία η οποία χρησιμοποιείται ευρέως σε προϊόντα όπως οι τσίχλες, οι οδοντόκρεμες, οι μαρμελάδες, τα γιαούρτια και τα παγωτά, συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου και εμφράγματος.
Η ξυλιτόλη είναι μια αλκοόλη σακχάρου που απαντάται σε πολύ μικρές ποσότητες σε ορισμένα φυσικά τρόφιμα. Παράλληλα, προστίθεται σε τρόφιμα, ποτά και προϊόντα στοματικής υγιεινής ως υποκατάστατο της ζάχαρης, συχνά σε ποσότητες περισσότερο από 1.000 φορές μεγαλύτερες από αυτές που υπάρχουν φυσικά στα τρόφιμα.
Παρά την ολοένα μεγαλύτερη χρήση της, οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της ξυλιτόλης στην υγεία δεν έχουν μελετηθεί εκτενώς.
Στη μεγαλύτερη μέχρι σήμερα μελέτη του είδους της, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα υψηλά επίπεδα ξυλιτόλης στο αίμα συσχετίζονταν με αυξημένο κίνδυνο σοβαρών καρδιαγγειακών συμβάντων.
Τα ευρήματα παρουσιάστηκαν στο Μόναχο, στο ετήσιο συνέδριο της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας (ESC), τη μεγαλύτερη επιστημονική διοργάνωση παγκοσμίως στον τομέα της καρδιολογίας.
Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από 17.710 ανθρώπους, συγκρίνοντας το 25% των συμμετεχόντων με τα υψηλότερα επίπεδα ξυλιτόλης στο αίμα με το 25% που είχε τα χαμηλότερα.
Σημειώνεται ότι οι 17.710 συμμετέχοντες προέρχονταν από δύο μεγάλες, ανεξάρτητες μελέτες μακροχρόνιας παρακολούθησης, την Canadian Longitudinal Study on Aging (CLSA) και την European Prospective Investigation into Cancer (EPIC)-Norfolk.
Στην πρώτη, κατά την εξαετή περίοδο παρακολούθησης, όσοι είχαν τα υψηλότερα επίπεδα ξυλιτόλης στο αίμα εμφάνισαν κατά 57% μεγαλύτερο κίνδυνο θανάτου, εμφράγματος ή εγκεφαλικού επεισοδίου σε σύγκριση με εκείνους που είχαν τα χαμηλότερα επίπεδα. Στη δεύτερη μελέτη, η οποία κάλυπτε περίοδο παρακολούθησης έως και 30 ετών, ο αντίστοιχος κίνδυνος ήταν αυξημένος κατά 18%. Μάλιστα, η συσχέτιση παρέμεινε ακόμη και όταν οι ερευνητές έλαβαν υπόψη καθιερωμένους παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου, μεταξύ των οποίων η ηλικία, το φύλο, το κάπνισμα, ο διαβήτης, η υπέρταση και τα επίπεδα λιπιδίων.
Σε συνδυασμό με τα δεδομένα από τις ενδιάμεσες ομάδες συμμετεχόντων, τα αποτελέσματα των δύο μελετών έδειξαν μια σαφή τάση: Όσο υψηλότερα ήταν τα επίπεδα ξυλιτόλης στο αίμα, τόσο μεγαλύτερος ήταν ο κίνδυνος καρδιαγγειακού επεισοδίου.
Ο επικεφαλής της μελέτης, δρ Μάρκο Βιτκόφσκι από το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Charité του Βερολίνου, επισήμανε ότι τα νέα αποτελέσματα έρχονται να προστεθούν σε προηγούμενες έρευνες που είχαν ήδη εγείρει προβληματισμούς σχετικά με την ξυλιτόλη.
Όπως εξήγησε, προηγούμενες μελέτες της ομάδας του είχαν δείξει ότι η ξυλιτόλη μπορεί να ενισχύει την τάση των αιμοπεταλίων να σχηματίζουν θρόμβους. Ο ίδιος και οι συνεργάτες του είχαν επίσης διαπιστώσει ότι τα υψηλά επίπεδα ξυλιτόλης στο αίμα συνδέονταν με ανεπιθύμητα καρδιαγγειακά συμβάντα σε άτομα υψηλού κινδύνου κατά τη διάρκεια μιας τριετίας.
Ο Βιτκόφσκι σημείωσε ότι τα τεχνητά γλυκαντικά καταναλώνονται συχνά από ανθρώπους που τα θεωρούν πιο υγιεινή επιλογή από τη ζάχαρη, ενώ γενικά θεωρούνται ασφαλή από τις αρμόδιες ρυθμιστικές αρχές.
Τα νέα μακροπρόθεσμα ευρήματα στον γενικό πληθυσμό, τόνισε, αναδεικνύουν πόσο περιορισμένες παραμένουν οι γνώσεις σχετικά με την καρδιαγγειακή ασφάλεια της ξυλιτόλης και καταδεικνύουν την ανάγκη για περαιτέρω έρευνα, ιδιαίτερα καθώς αυξάνεται η ποσότητά της στα διάφορα προϊόντα.
Ο καθηγητής Dan Atar, μέλος της επιτροπής επικοινωνίας της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη, επισήμανε ότι τα τεχνητά γλυκαντικά έχουν υιοθετηθεί ευρέως από τη σύγχρονη κοινωνία και μέχρι σήμερα έχουν λάβει θετικές αξιολογήσεις ασφάλειας από τις αρμόδιες αρχές.
Ωστόσο, όπως ανέφερε, η συγκεκριμένη μελέτη υποδεικνύει ότι η ξυλιτόλη ενδέχεται να έχει αρνητική μακροπρόθεσμη επίδραση στον καρδιαγγειακό κίνδυνο στον γενικό πληθυσμό. Υπογράμμισε, πάντως, ότι οι μελέτες παρατήρησης δεν μπορούν από μόνες τους να αποδείξουν σχέση αιτίου-αποτελέσματος, επομένως απαιτούνται περαιτέρω έρευνες.
Η Dell Stanford, διαιτολόγος στο British Heart Foundation, σημείωσε από την πλευρά της ότι οι παράγοντες κινδύνου για την καρδιαγγειακή υγεία συσσωρεύονται με την πάροδο του χρόνου και, ως εκ τούτου, είναι σημαντικό να γνωρίζουμε εάν οι ουσίες που προστίθενται στα τρόφιμα συμβάλλουν σε αυτούς.
Όπως ανέφερε, γλυκαντικά όπως η ξυλιτόλη περιέχονται σε πολλά τρόφιμα και ποτά και οι καταναλωτές ενδέχεται να τα θεωρούν πιο υγιεινή επιλογή, με αποτέλεσμα να καταναλώνουν μεγαλύτερες ποσότητες απ’ όσες αντιλαμβάνονται. Η νέα μελέτη προστίθεται στα ολοένα περισσότερα στοιχεία που υποδεικνύουν ότι τα γλυκαντικά μπορεί να έχουν επιπτώσεις στην υγεία.
Τόνισε, ωστόσο, ότι επειδή πρόκειται για μελέτη παρατήρησης – οι ερευνητές κατέγραψαν και ανέλυσαν τα δεδομένα των συμμετεχόντων χωρίς να παρέμβουν στις διατροφικές τους συνήθειες- τα αποτελέσματα δείχνουν συσχέτιση μεταξύ υψηλότερων επιπέδων ξυλιτόλης και καρδιαγγειακών επεισοδίων και δεν αποδεικνύουν ότι η ίδια η ξυλιτόλη τα προκαλεί.
Τα ευρήματα, πρόσθεσε, δεν αποτελούν λόγο για μεγαλύτερη κατανάλωση ζάχαρης, καθώς εξακολουθεί να είναι απαραίτητος ο περιορισμός της πρόσληψης ελεύθερων σακχάρων.
Η μελέτη αποτελεί, σύμφωνα με την ίδια, ακόμη μία υπενθύμιση της ανάγκης να περιορίζεται η κατανάλωση επεξεργασμένων τροφίμων και ποτών, τα οποία συχνά περιέχουν μεγάλες ποσότητες ζάχαρης, αλατιού ή γλυκαντικών, και να προτιμάται μια ισορροπημένη διατροφή που συμβάλλει στην προστασία της καρδιαγγειακής υγείας.
Με πληροφορίες από The Guardian, Ευρωπαϊκή Καρδιολογική Εταιρεία
