Για δεκαετίες, ο εμμηνορροϊκός κύκλος αντιμετωπιζόταν ως ένας παράγοντας που σπάνια λαμβανόταν υπόψη στην ιατρική έρευνα. Ωστόσο, όπως αναφέρει το New Scientist, όλο και περισσότερες επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι οι ορμονικές μεταβολές στη διάρκεια του κύκλου επηρεάζουν το ανοσοποιητικό σύστημα και ενδέχεται να επηρεάζουν ακόμη και τον τρόπο με τον οποίο ανταποκρίνεται ο οργανισμός στα εμβόλια.
Αφορμή αποτέλεσε νέα έρευνα που δημοσιεύθηκε στο npj Women’s Health του ομίλου Nature, στην οποία ερευνητές από τη London School of Hygiene & Tropical Medicine ανέλυσαν δεδομένα από 1.474 γυναίκες στις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο, τον Καναδά και την Αυστραλία, οι οποίες χρησιμοποιούσαν την εφαρμογή παρακολούθησης περιόδου Clue.
Σύμφωνα με τη μελέτη, οι γυναίκες που εμβολιάστηκαν κατά της Covid-19 στην ωχρινική φάση του κύκλου (όταν κυριαρχεί η προγεστερόνη) εμφάνισαν λοίμωξη κατά μέσο όρο 35 ημέρες νωρίτερα σε σχέση με όσες είχαν εμβολιαστεί στη θυλακική φάση, όπου τα επίπεδα των οιστρογόνων είναι υψηλότερα. Οι περισσότεροι εμβολιασμοί αφορούσαν τα σκευάσματα των Pfizer και Moderna.
Ο ρόλος των ορμονών στο ανοσοποιητικό σύστημα
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η διαφορά αυτή πιθανόν σχετίζεται με τη δράση των γυναικείων ορμονών στο ανοσοποιητικό σύστημα. Η προγεστερόνη, που αυξάνεται μετά την ωορρηξία, προετοιμάζει τον οργανισμό για μια πιθανή εγκυμοσύνη και ταυτόχρονα μειώνει τη δραστηριότητα ορισμένων ανοσοκυττάρων. Αυτό ενδέχεται να επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο ο οργανισμός «εκπαιδεύεται» απέναντι σε ένα εμβόλιο.
Η θεωρία αυτή δεν είναι καινούρια. Μια μεγάλη μετα-ανάλυση που δημοσιεύθηκε στο BMC Medicine διαπίστωσε ότι κατά την ωχρινική φάση αρκετοί ανοσολογικοί δείκτες, μεταξύ των οποίων αντισώματα και κυτταροκίνες, εμφανίζονται σε χαμηλότερα επίπεδα σε σχέση με τη θυλακική φάση, γεγονός που υποδηλώνει ότι η ανοσολογική απόκριση μεταβάλλεται φυσιολογικά μέσα στον κύκλο.
Αντίστοιχα, ανασκόπηση στο Nature Reviews Immunology εξηγεί ότι τα οιστρογόνα και η προγεστερόνη επηρεάζουν άμεσα τη λειτουργία πολλών κυττάρων του ανοσοποιητικού, γεγονός που μπορεί να εξηγεί γιατί οι γυναίκες παρουσιάζουν διαφορετική ανταπόκριση τόσο στις λοιμώξεις όσο και στους εμβολιασμούς, ανάλογα με τη φάση του κύκλου τους.
Παράλληλα, προηγούμενες μελέτες είχαν εξετάσει και τις αλλαγές που παρατηρήθηκαν στον εμμηνορροϊκό κύκλο μετά τα εμβόλια κατά της Covid-19. Ανασκοπήσεις στο npj Vaccines κατέληξαν ότι ορισμένες γυναίκες εμφάνισαν προσωρινές μεταβολές, όπως μικρή καθυστέρηση της περιόδου ή πιο έντονη αιμορραγία, χωρίς όμως να υπάρχουν ενδείξεις ότι επηρεάζεται η γονιμότητα ή η μακροχρόνια υγεία.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η νέα μελέτη είναι παρατηρησιακή και δεν αποδεικνύει σχέση αιτίας-αποτελέσματος. Επιπλέον, ο αριθμός των λοιμώξεων ήταν σχετικά μικρός και τα περιστατικά βασίστηκαν στις αναφορές των ίδιων των συμμετεχουσών.
Για τον λόγο αυτό, οι ειδικοί τονίζουν ότι τα αποτελέσματα δεν σημαίνουν πως οι γυναίκες πρέπει να αλλάξουν τον χρόνο εμβολιασμού τους ή να καθυστερήσουν κάποιο εμβόλιο. Αντίθετα, αναδεικνύουν την ανάγκη ο εμμηνορροϊκός κύκλος να λαμβάνεται περισσότερο υπόψη στις κλινικές μελέτες, καθώς ενδέχεται να αποτελεί έναν σημαντικό παράγοντα που επηρεάζει την ανταπόκριση του γυναικείου οργανισμού σε εμβόλια, φάρμακα και άλλες ιατρικές θεραπείες.
Με πληροφορίες από New Scientist, Nature,BMC Medicine ,Nature Reviews Immunology
