Τα φάρμακα για την απώλεια βάρους φαίνεται ότι μπορεί να έχουν μια απροσδόκητη επίδραση: Αρκετοί άνθρωποι που τα λαμβάνουν αναφέρουν ότι μειώνεται αισθητά η επιθυμία τους για αλκοόλ ή ότι δεν μπορούν πλέον να καταναλώσουν τις ποσότητες που έπιναν στο παρελθόν.
Το φαινόμενο έχει αρχίσει να προσελκύει έντονα το ενδιαφέρον των επιστημόνων, καθώς νεότερες μελέτες διερευνούν κατά πόσο τα συγκεκριμένα φάρμακα θα μπορούσαν μελλοντικά να αξιοποιηθούν ακόμη και στην αντιμετώπιση της διαταραχής χρήσης αλκοόλ.
Φάρμακα όπως τα Wegovy, Ozempic και Mounjaro περιέχουν δραστικές ουσίες όπως η σεμαγλουτίδη και η τιρζεπατίδη. Η δράση τους συνδέεται με ορμονικούς μηχανισμούς που ρυθμίζουν, μεταξύ άλλων, την όρεξη και το αίσθημα κορεσμού.
Ωστόσο, οι επιστήμονες εξετάζουν πλέον και την επίδρασή τους στα κυκλώματα ανταμοιβής του εγκεφάλου, τα οποία διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην επιθυμία για αλκοόλ και άλλες εξαρτησιογόνες ουσίες.
Ο δρ Κρίστιαν Χέντερσοτ, από το Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνιας, είχε δημοσιεύσει το 2025 μια μικρή κλινική μελέτη στην οποία άτομα με διαταραχή χρήσης αλκοόλ που έλαβαν σεμαγλουτίδη παρουσίασαν μικρότερη επιθυμία για κατανάλωση αλκοόλ. Τα αποτελέσματα αυτά ενίσχυσαν την υπόθεση ότι η δράση των συγκεκριμένων φαρμάκων δεν περιορίζεται στον έλεγχο της πρόσληψης τροφής.
Νεότερα δεδομένα ήρθαν να προστεθούν το καλοκαίρι του 2026. Σε ελεγχόμενη κλινική δοκιμή του Πανεπιστημίου του Κολοράντο Anschutz συμμετείχαν 50 ενήλικες με μέτρια έως σοβαρή διαταραχή χρήσης αλκοόλ, οι οποίοι χωρίστηκαν τυχαία σε ομάδες και έλαβαν είτε το φάρμακο είτε εικονικό φάρμακο επί οκτώ εβδομάδες. Όσοι έλαβαν σεμαγλουτίδη από το στόμα είχαν λιγότερες ημέρες βαριάς κατανάλωσης αλκοόλ, κατανάλωναν μικρότερες ποσότητες κάθε φορά που έπιναν και ανέφεραν ασθενέστερη καθημερινή επιθυμία για αλκοόλ. Παρουσίασαν επίσης λιγότερα προβλήματα που σχετίζονταν με την κατανάλωσή του.
Στα τέλη Ιουλίου, νέα κλινική δοκιμή έδωσε ακόμη μία ένδειξη προς την ίδια κατεύθυνση. Σύμφωνα με το Reuters, η pemvidutide, ένα πειραματικό φάρμακο που μελετάται μεταξύ άλλων για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, φάνηκε να μειώνει σημαντικά τις ημέρες βαριάς κατανάλωσης αλκοόλ σε άτομα με διαταραχή χρήσης αλκοόλ. Στη μελέτη συμμετείχαν περίπου 100 άτομα και η θεραπεία διήρκεσε 24 εβδομάδες, προσφέροντας νεότερα δεδομένα για την πιθανή αξιοποίηση φαρμάκων που δρουν στους υποδοχείς GLP-1 και πέρα από την απώλεια βάρους.
Οι εμπειρίες ανθρώπων που χρησιμοποιούν αυτά τα φάρμακα για απώλεια βάρους φαίνεται να κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση, χωρίς όμως να είναι ίδιες για όλους. Η 46χρονη Λίσα Ρις, για παράδειγμα, αναφέρει ότι πριν αρχίσει να λαμβάνει Wegovy κατανάλωνε έξι έως οκτώ μπουκάλια κρασί την εβδομάδα. Έκτοτε έχει περιορίσει την ποσότητα σε λιγότερο από τη μισή, όχι επειδή αποφάσισε συνειδητά να απέχει, αλλά επειδή μετά τα πρώτα ποτήρια αισθάνεται ότι δεν μπορεί να πιει περισσότερο.
Για άλλους, όμως, η αλλαγή δεν είναι εξίσου ευχάριστη. Η 20χρονη Φέι Γκούντγουιν, η οποία λαμβάνει Mounjaro, αναφέρει ότι ακόμη και μικρή ποσότητα αλκοόλ μπορεί να της προκαλέσει έντονη ναυτία, εμετό ή γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση. Καθώς μεγάλο μέρος των κοινωνικών συναναστροφών στην ηλικία της συνδέεται με την κατανάλωση αλκοόλ, θεωρεί ότι αυτή η αντίδραση έχει επηρεάσει και την κοινωνική της ζωή.
Οι ερευνητές επισημαίνουν, πάντως, ότι τα στοιχεία δεν επαρκούν ακόμη για να θεωρηθούν τα φάρμακα GLP-1 εδραιωμένη θεραπευτική επιλογή για τη διαταραχή χρήσης αλκοόλ. Οι έως τώρα κλινικές δοκιμές είναι σχετικά μικρές και απαιτούνται μεγαλύτερες μελέτες, με περισσότερους συμμετέχοντες και μεγαλύτερη διάρκεια παρακολούθησης. Η ερευνητική ομάδα του Πανεπιστημίου του Κολοράντο τονίζει επίσης ότι χρειάζεται να καθοριστούν η κατάλληλη δοσολογία και η μακροχρόνια αποτελεσματικότητα μιας τέτοιας θεραπείας.
Παράλληλα, παραμένουν ερωτήματα σχετικά με την ασφάλεια της χορήγησης αυτών των φαρμάκων σε ανθρώπους που δεν έχουν παχυσαρκία ή διαβήτη, αλλά και σχετικά με τις ανεπιθύμητες ενέργειές τους. Επομένως, η μείωση της επιθυμίας για αλκοόλ αποτελεί προς το παρόν ένα πολλά υποσχόμενο πεδίο έρευνας και όχι εγκεκριμένη θεραπευτική ένδειξη.
Το ενδιαφέρον ωστόσο, επεκτείνεται ήδη πέρα από το αλκοόλ. Ερευνητές εξετάζουν κατά πόσο οι ίδιοι μηχανισμοί θα μπορούσαν να επηρεάσουν την εξάρτηση από τη νικοτίνη, τα οπιοειδή και άλλες ουσίες. Μεγάλη μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2026 διαπίστωσε συσχετίσεις ανάμεσα στη χρήση φαρμάκων GLP-1 και σε μικρότερο κίνδυνο εμφάνισης ή επιδείνωσης διαταραχών χρήσης διαφόρων ουσιών, ενισχύοντας το επιστημονικό ενδιαφέρον για τον ρόλο τους στους μηχανισμούς ανταμοιβής και εξάρτησης του εγκεφάλου.
Με πληροφορίες από BBC, University of Colorado, Reuters
