Το να ταξιδεύουμε με ένα παιδί δεν είναι πάντα η πιο εύκολη υπόθεση. Από την προετοιμασία και τις αποσκευές μέχρι το αεροδρόμιο, την πτήση και κυρίως το άγχος για το αν θα μπορέσουμε να καθίσουμε δίπλα του, ένα οικογενειακό ταξίδι με αεροπλάνο χρειάζεται αρκετή οργάνωση. Και όλα αυτά σε μια εποχή που το κόστος των αεροπορικών εισιτηρίων για μια οικογένεια μπορεί να γίνει ιδιαίτερα επιβαρυντικό, ειδικά όταν προστίθενται χρεώσεις για επιλογή θέσης, αποσκευές και άλλες υπηρεσίες.
Για πολλούς γονείς, μάλιστα, το να εξασφαλίσουν ότι θα καθίσουν δίπλα στο παιδί τους σημαίνει σήμερα να πληρώσουν επιπλέον για την επιλογή συγκεκριμένων θέσεων ένα κόστος που μπορεί να πολλαπλασιαστεί όταν ταξιδεύει ολόκληρη η οικογένεια.
Αυτό ακριβώς έρχεται να αλλάξει, μεταξύ άλλων, η νέα ευρωπαϊκή νομοθεσία για τα δικαιώματα των επιβατών αεροπορικών μεταφορών. Οι οικογένειες θα έχουν μεγαλύτερη προστασία, οι χρεώσεις θα πρέπει να είναι πιο ξεκάθαρες και ορισμένες από τις σημερινές πρακτικές των αεροπορικών εταιρειών θα περιοριστούν.
Οι νέοι κανόνες έχουν εγκριθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο, όμως δεν εφαρμόζονται ακόμη. Η τελική συμφωνία μεταξύ Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και Συμβουλίου επιτεύχθηκε τον Ιούνιο του 2026 και ακολούθησε η ολοκλήρωση της νομοθετικής διαδικασίας. Η εφαρμογή θα ξεκινήσει μετά τη δημοσίευση της νέας νομοθεσίας στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την προβλεπόμενη μεταβατική περίοδο.
Τέλος στην έξτρα χρέωση για να καθίσουμε δίπλα στο παιδί
Ίσως η αλλαγή που ενδιαφέρει περισσότερο τις οικογένειες είναι αυτή που αφορά τις θέσεις.
Όπως αναφέρεται στην επίσημη ιστοσελίδα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με τους νέους κανόνες, τα παιδιά κάτω των 14 ετών θα πρέπει να μπορούν να κάθονται δίπλα στον ενήλικα που τα συνοδεύει χωρίς επιπλέον χρέωση. Στόχος είναι να μην χρειάζεται μια οικογένεια να πληρώνει ξεχωριστά για την επιλογή θέσης μόνο και μόνο για να αποφύγει τον κίνδυνο να χωριστεί μέσα στο αεροπλάνο.
Η πρόβλεψη αφορά τη θέση του παιδιού δίπλα στον συνοδό του και εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο προστασίας για επιβάτες με συγκεκριμένες ανάγκες. Αντίστοιχες προβλέψεις υπάρχουν για επιβάτες με αναπηρία ή μειωμένη κινητικότητα, καθώς και για εγκύους.
Για εμάς τους γονείς, πρακτικά αυτό σημαίνει ότι μια οικογενειακή κράτηση δεν θα πρέπει να μετατρέπεται σε έναν ακόμη λογαριασμό μόνο και μόνο για να εξασφαλίσουμε ότι το παιδί μας θα κάθεται δίπλα μας.
Η χειραποσκευή θα πρέπει να φαίνεται στην τιμή
Μια δεύτερη σημαντική αλλαγή αφορά τον τρόπο με τον οποίο εμφανίζονται οι τιμές των αεροπορικών εισιτηρίων.
Οι αεροπορικές εταιρείες, αλλά και οι πλατφόρμες κρατήσεων και σύγκρισης τιμών, θα πρέπει να κάνουν πιο ξεκάθαρο από την αρχή τι περιλαμβάνει η τιμή του εισιτηρίου, ώστε να μπορούμε να συγκρίνουμε πραγματικά τις διαθέσιμες επιλογές.
Συγκεκριμένα, η τιμή που παρουσιάζεται πριν ξεκινήσει η διαδικασία κράτησης θα πρέπει να περιλαμβάνει allowance για μία χειραποσκευή. Παράλληλα, κάθε επιβάτης θα έχει δικαίωμα να μεταφέρει δωρεάν ένα προσωπικό αντικείμενο, όπως μια μικρή τσάντα ή ένα σακίδιο, το οποίο τοποθετείται κάτω από το μπροστινό κάθισμα.
Υπάρχει, ωστόσο, μια σημαντική λεπτομέρεια: δεν σημαίνει ότι κάθε αεροπορική εταιρεία υποχρεώνεται να προσφέρει την ίδια μεγάλη χειραποσκευή σε κάθε ναύλο. Οι εταιρείες διατηρούν τη δυνατότητα να διαμορφώνουν διαφορετικούς ναύλους. Αυτό που αλλάζει είναι κυρίως η διαφάνεια, ώστε να μπορούμε να βλέπουμε και να συγκρίνουμε καλύτερα το πραγματικό κόστος.
Το κοινό ελάχιστο μέγεθος για το προσωπικό αντικείμενο έχει οριστεί στα 40 x 30 x 15 εκατοστά, ενώ οι νέοι κανόνες δεν θεσπίζουν ενιαίο όριο βάρους για αυτό.
Τι γίνεται αν η πτήση καθυστερήσει ή ακυρωθεί
Εδώ υπάρχει μια αλλαγή που μπορεί να μας ενδιαφέρει ακόμη περισσότερο.
Το βασικό δικαίωμα αποζημίωσης για καθυστέρηση άνω των τριών ωρών παραμένει. Διατηρούνται επίσης τα γνωστά ποσά των 250, 400 και 600 ευρώ, ανάλογα με την απόσταση της πτήσης και τις προϋποθέσεις που προβλέπει η νομοθεσία.
Η σημαντική αλλαγή αφορά περισσότερο τη διαδικασία.
Οι αεροπορικές εταιρείες θα πρέπει να ενημερώνουν τους επιβάτες πιο ξεκάθαρα για τα δικαιώματά τους και για το πώς μπορούν να υποβάλουν αίτημα αποζημίωσης. Οι επιβάτες θα έχουν έως και εννέα μήνες για να υποβάλουν το σχετικό αίτημα, ενώ οι αεροπορικές θα έχουν συγκεκριμένο χρονικό περιθώριο για να καταβάλουν την αποζημίωση ή να εξηγήσουν γιατί δεν τη δικαιούται ο επιβάτης.
Με άλλα λόγια, η ΕΕ προσπαθεί να κάνει κάτι που συχνά αποδεικνύεται δύσκολο στην πράξη: να μετατρέψει ένα δικαίωμα που θεωρητικά έχουμε σε ένα δικαίωμα που μπορούμε ευκολότερα να διεκδικήσουμε.
Τέλος στο «πέταξες το πρώτο σκέλος, χάνεις και το δεύτερο»
Μια ακόμη αλλαγή αφορά όσους έχουν εισιτήριο μετ’ επιστροφής.
Οι νέοι κανόνες απαγορεύουν την πρακτική κατά την οποία ένας επιβάτης μπορεί να χάσει το δικαίωμα να επιβιβαστεί στην πτήση της επιστροφής επειδή δεν χρησιμοποίησε την πρώτη, εξερχόμενη πτήση.
Όπως εξηγεί το euronews.com αν για οποιονδήποτε λόγο δεν χρησιμοποιήσουμε το πρώτο σκέλος ενός εισιτηρίου μετ’ επιστροφής, η αεροπορική εταιρεία δεν θα μπορεί απλώς να μας αρνηθεί την επιβίβαση στο σκέλος της επιστροφής.
Περισσότερη προστασία για επιβάτες με αναπηρία και μειωμένη κινητικότητα
Οι νέοι κανόνες ενισχύουν επίσης την προστασία των επιβατών με αναπηρία ή μειωμένη κινητικότητα.
Εάν ένας επιβάτης χάσει την πτήση ή μια ανταπόκριση επειδή η προβλεπόμενη βοήθεια στο αεροδρόμιο δεν παρασχέθηκε σωστά, προβλέπονται δικαιώματα για αποζημίωση, επαναδρομολόγηση και βοήθεια.
Παράλληλα, ενισχύεται η προστασία του εξοπλισμού κινητικότητας, ενώ προβλέπονται σαφέστεροι κανόνες για την αποζημίωση σε περίπτωση απώλειας ή ζημιάς.
Και κάτι ακόμη που αξίζει να γνωρίζουμε
Οι νέοι κανόνες βάζουν τέλος και σε ορισμένες χρεώσεις που μπορεί να μας φαίνονται παράλογες.
Μεταξύ άλλων, προβλέπεται ότι συγκεκριμένες διορθώσεις σε ορθογραφικά λάθη του ονόματος του επιβάτη θα πρέπει να γίνονται δωρεάν, εφόσον ζητηθούν μέσα στο προβλεπόμενο χρονικό διάστημα.
Παράλληλα, θα μπορούμε να επιλέγουμε ψηφιακή ή έντυπη κάρτα επιβίβασης χωρίς επιπλέον χρέωση, ενώ δεν θα απαιτείται να έχουμε λογαριασμό σε εφαρμογή της αεροπορικής εταιρείας μόνο και μόνο για να έχουμε πρόσβαση στα στοιχεία της πτήσης μας.
Δεν ισχύουν ακόμη – και αυτό είναι σημαντικό
Παρότι οι αλλαγές έχουν εγκριθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο, δεν σημαίνει ότι μπορούμε από τώρα να απαιτήσουμε από μια αεροπορική εταιρεία να εφαρμόσει τους νέους κανόνες.
Μέχρι να τεθεί σε εφαρμογή η νέα νομοθεσία, εξακολουθούν να ισχύουν οι υφιστάμενοι κανόνες για τα αεροπορικά δικαιώματα των επιβατών.
Αυτό σημαίνει ότι, αν ταξιδέψουμε το επόμενο διάστημα, καλό είναι να ελέγχουμε τι περιλαμβάνει ο συγκεκριμένος ναύλος που αγοράζουμε, ποιοι είναι οι ισχύοντες κανόνες για τις αποσκευές και ποια δικαιώματα έχουμε σε περίπτωση καθυστέρησης ή ακύρωσης.
Οι αλλαγές, πάντως, που έρχονται από το 2027 είναι σημαντικές: λιγότερες απρόβλεπτες χρεώσεις, μεγαλύτερη διαφάνεια στις τιμές και περισσότερη προστασία για οικογένειες και ευάλωτους επιβάτες.
Με πληροφορίες από cntraveller.com,europarl,transport.ec.europa και euronews.com