aristoteles

Η ανθρώπινη ψυχολογία και συμπεριφορά – τα στερεότυπα – το Πλατωνικό Σπήλαιο – Το Σύνδρομο της Στοκχόλμης – το Κοινοβουλευτικό σύστημα και οι σύγχρονες Εκλογές εν αντιθέσει με την άμεση δημοκρατία. Υπάρχει ελευθερία βούλησης;
Σημαντικό τμήμα του πολιτικού προσωπικού και της κοινωνίας προσέδωσαν στην ερμηνεία εκδήλωσης, τον τρόπο διαχείρισης και
Σύμφωνα με τον μαθητή του Αριστοτέλη, Αριστόξενο, ο οποίος διασώζει μια μαρτυρία του μουσικολόγου Αριστοκλή, «ο Πλάτων εφηύρε
Οι περισσότερες σύγχρονές μας πολιτικές αντιλήψεις, επειδή διαποτίζονται από την γραμμική αντίληψη της ιστορίας, απορρίπτουν
Αφιέρωμα του Bloomberg αποθεώνει την ελληνική τρούφα
Χρειάζεται όμως να μιλάμε για διεπιστημονικότητα στους μαθητές του Γυμνασίου ή και του Λυκείου; Κατά την γνώμη μου, ναι. Θα μου επιτρέψετε δύο παραδείγματα. Στη Βιολογία διδάσκεται η «εικονική» δομή της διπλής έλικας του DNA. Μπορούμε να κατανοήσουμε όμως τη δομή αυτή χωρίς να έχουμε διδαχθεί παράλληλα τη φύση των δεσμών υδρογόνου στη Χημεία; Στη Φυσική διδάσκουμε την έννοια της ταχύτητας και της επιτάχυνσης - στα Μαθηματικά διδάσκουμε την έννοια των παραγώγων. Μπορούμε ίσως να κατανοήσουμε καλύτερα και τις δύο έννοιες εξηγώντας ότι η πρώτη παράγωγος της θέσης ενός σώματος ως προς τον χρόνο είναι η ταχύτητα και η δεύτερη παράγωγος η επιτάχυνση;
Πολλοί θεωρούν ότι το κέντρο είναι στατικό. Στην πραγματικότητα, όμως, είναι δυναμικό. Επαναπροσδιορίζεται συνεχώς, καθώς οι νέες συνθήκες απειλούν την ισορροπία που πετυχαίνει την εκάστοτε στιγμή. Η διατήρηση ισχυρών και ακραίων πεποιθήσεων ανέκαθεν χωλαίνει σε έναν κόσμο ρευστότητας και πολυμορφικότητας. Τότε, βέβαια, είναι που μας κρούει τον κώδωνα η αναγκαιότητα της ύπαρξης του «κέντρου των πεποιθήσεων». Αλλιώς, όλοι/ες θα ζούσαμε υπό το καθεστώς των κοντόφθαλμων και των φανατικών. Η Ευρώπη του σκεπτικισμού είναι καταδικασμένη να προχωρά σε μονοπάτια δύσβατα με σκιά της την αβεβαιότητα.
Ποιος είναι κατά τον Αριστοτέλη ο άριστος πολίτης της αρίστης Πολιτείας; Είναι ο ενεργός πολίτης, που συμμετέχει κατά προαίρεσιν στις αποφάσεις της πόλης του -τόσο με την ευρύτερη έννοια του βουλεύεσθαι και κρίνειν, όσο και με τη στενότερη έννοια της άσκησης εξουσίας- είναι ο φρόνιμος και μετριοπαθής άνθρωπος, ο επαρκώς διαβιών (ούτε υπερπλούσιος ούτε υπέρπτωχος), ο οποίος πράττει με ευθύνη, για να διασφαλίζει στην πόλη του την ευμάρεια, την παιδεία και την ειρήνη. Είναι ο ελεύθερος νους που δημιουργεί εν αυτονομία και ζει «κατά προαίρεσιν».
Ποιος είναι κατά τον Αριστοτέλη ο άριστος πολίτης της αρίστης Πολιτείας; Είναι ο ενεργός πολίτης, που συμμετέχει κατά προαίρεσιν στις αποφάσεις της πόλης του -τόσο με την ευρύτερη έννοια του βουλεύεσθαι και κρίνειν, όσο και με τη στενότερη έννοια της άσκησης εξουσίας- είναι ο φρόνιμος και μετριοπαθής άνθρωπος, ο επαρκώς διαβιών (ούτε υπερπλούσιος ούτε υπέρπτωχος), ο οποίος πράττει με ευθύνη, για να διασφαλίζει στην πόλη του την ευμάρεια, την παιδεία και την ειρήνη. Είναι ο ελεύθερος νους που δημιουργεί εν αυτονομία και ζει «κατά προαίρεσιν» αλλά ταυτόχρονα υπακούει εθελότρεπτα στο νόμο και παράγει ατομικά και συνολικά έργα αρετής.
Οτιδήποτε ταυτίζεται με το υπερβολικό, το διογκωμένο, το πληθωρικά ακραίο που δεν αυτοπεριορίζεται και δεν περιστέλλεται, όχι μόνο δεν περιέχει την έννοια του μέτρου, αλλά την καταργεί ολοσχερώς. Απ' την άλλη πλευρά, ό,τι παραμονεύει στην αντίπερα όχθη, δηλαδή στην έλλειψη, είναι το αντίζυγο της υπερβολής. Εξαιτίας της, επίσης, κλυδωνίζεται η έννοια του μέτρου. Το ανθρώπινο πνεύμα χρειάζεται να ξαναποτιστεί από τις αρχές του, τη σκέψη των ορίων. Αν κάθε σκέψη, κάθε δράση που ξεπερνά ένα ορισμένο σημείο και αγγίζει το άκρον άωτον της αυταπάρνησής της, τότε πρέπει να υπάρχει πράγματι ένα μέτρο των πραγμάτων και του ανθρώπου.
Στο πρόσφατο άρθρο της εξαιρετικής Ελληνίδας δημοσιογράφου Stav Dimitropoulos στην ιστοσελίδα του BBC Travel με τίτλο «Φιλότιμο: Η ελληνική λέξη που δεν μεταφράζεται», η προσοχή επικεντρώθηκε στο αμετάφραστο και μοναδικό της λέξης και των εννοιών που την διακρίνουν. Και ορθώς εκεί επικεντρώθηκε, αφού σκοπός του αφιερώματος ήταν να διαδώσει το θελκτικότερο κύτταρο της ελληνικής ιδιοσυγκρασίας στην καρδιά της ελληνικής φιλοξενίας. Προσέγγιση που τελευταία διαφαίνεται να οικειοποιείται δυναμικά και το Υπουργείο Τουρισμού.
«Από τη στιγμή που θα πει κανείς -για ό,τι αφορά το Κράτος-: Τι μ' ενδιαφέρει; Δεν ασχολούμαι... μπορούμε να πούμε ότι έχει γίνει το πρώτο βήμα για την παρακμή του κράτους αυτού», έγραφε ο Ζαν Ζακ Ρουσσώ. Η άποψη αυτή είναι πιο επίκαιρη από ποτέ. Ας αρχίσουμε να θεωρούμε το συμφέρον του κράτους μας ως προσωπική υπόθεση. Ας αρχίσουμε να βλέπουμε το ατομικό μας συμφέρον μέσα από το συλλογικό μας συμφέρον και όχι αντίστροφα! Όσο κάποιος πολίτης αδιαφορεί για τα κοινά και με περισσή ευκολία αναφωνεί «τι με νοιάζει εμένα» ας μην παραξενεύεται όταν βλέπει τα δικαιώματά του να καταπατώνται και να λιγοστεύουν διαρκώς.
Στους αρχαίους Έλληνες, ειδικά κατά την περίοδο της Αθηναϊκής Δημοκρατίας, ευθύνη (εύθυνα: ισιώνω κυριολεκτικά, τιμωρώ μεταφορικά) ήταν η θεσμοθετημένη λογοδοσία των αξιωματούχων (σ.σ.: Οι επιφορτισμένοι με την «ευθυγράμμιση» σε περίπτωση παρεκτροπής ήταν οι «Εύθυνοι» ενώ οι ελεγχόμενοι ήταν οι «υπεύθυνοι». Όσοι εξαιρούνταν από τη διαδικασία ήταν οι «ανυπεύθυνοι» ή «ανεύθυνοι»). Πέραν όμως από αυτή, τη θεσμοθετημένη λογοδοσία, η οποία αφορούσε κυρίως ζητήματα οικονομικά, κάθε πολίτης την περίοδο εκείνη είχε μέσα του βαθιά ριζωμένη την έννοια και το καθήκον της πολιτικής ευθύνης.
Οι περισσότεροι καταξιωμένοι στον ιδιωτικό τομέα δεν επιζητούν μπλεξίματα με το Δημόσιο. Δεν τους ενδιαφέρει να προσφέρουν ex officio το δικαίωμα στον καθένα να τους κατακρίνει, να τους καταγγέλλει, να τους «τρολλάρει», για να βγάλει τα απωθημένα του! Ούτε να γίνονται με το παραμικρό αντικείμενο εισαγγελικής έρευνας και μάλιστα σε «βάθος εικοσαετίας»! Και όμως, αν ο νυν ή ο επόμενος Πρωθυπουργός τους το ζήταγε επιτακτικά, αρκετοί, όχι όλοι, θα έλεγαν «ναι», τουλάχιστον για ένα διάστημα!
Γιατί αν ο άργυρος από τα μεταλλεία του Λαυρίου στήριξε την πολιτιστική ακμή της Αθήνας των κλασικών χρόνων και θωράκισε την άμυνα της πόλης στην περίοδο των Περσικών Πολέμων, τα μεταλλεία χρυσού της Χαλκιδικής και του Παγγαίου συνέβαλαν στην ακμή της μακεδονικής δυναστείας με τον Φίλιππο Β΄ και χρηματοδότησαν τις εκστρατείες του Μεγάλου Αλεξάνδρου.
Η αδυναμία της κοινωνίας να ερμηνεύσει όλες τις πτυχές της δήλωσης του υφυπουργού κ. Ζουράρι, τουτέστιν τι νόημα θα έχει το καθεστώς κυριαρχίας ορισμένων νησιών όταν θα έχουμε απολέσει το βασικότερο χαρακτηριστικό της ιδιοσυστασίας μας, καταδεικνύει το μέγεθος του προβλήματος. Η πολιτική ουσία της αντίδρασης στα λεγόμενα του κ. Ζουράρι είναι πως το κοινωνικό σώμα εστίασε στο τμήμα των λεγομένων του, που θα του δημιουργήσει πιθανόν τις αμεσότερες δυσάρεστες συνέπειες. Η δε, συσχέτισή της με ζητήματα που άπτονται της εδαφικής ακεραιότητας της χώρας έδωσαν στην παρακμάζουσα κοινωνία το δικαίωμα να αντιδράσει «δυναμικά».
Σήμερα υπάρχουν πολλές αντιδράσεις των ομογενών μας για την τακτική των Αλβανών να θάβουν τα αρχαιοελληνικά μνημεία της Νοτίου Αλβανίας και να αναδεικνύουν μόνο τα Ρωμαίικα κυρίως στην περιοχή της Ανδριανούπολης ή Δριυνούπολης. Το 2009, έρευνα Ελλήνων καθηγητών στο Πανεπιστήμιο Αργυροκάστρου αποδεικνύει με στοιχεία απτά ότι η αρχαία πόλη της Δριυνουπόλεως είχε υποστεί παρεμβάσεις από αρχαιολόγους, οι οποίοι αφαίρεσαν δια της βίας αρκετά από τα στοιχεία της ελληνικής καταγωγής της πόλης αλλοιώνοντας, πλαστογραφώντας και παραποιώντας την ελληνική ταυτότητα των αρχαίων μνημείων βαπτίζοντάς τα Ιλλυρικά ή Ρωμαϊκά.
Γράφει ο Αριστοτέλης, «ότι ο τοιούτος δήμος», αυτός δηλαδή που άγεται και φέρεται από ψηφίσματα που συντάσσουν οι δημαγωγοί, και που αγνοεί τους νόμους, και που αδιαφορεί γιά τα συμφέροντα και τις αντιλήψεις κάθε μειοψηφικής ομάδας, μοιάζει με «τη τυραννίδι», αφού και οι δύο (τυραννίες και δημοκρατίες αυτού του τύπου), έχουν «το ήθος το αυτόν και άμφω δεσποτικά τών βελτιώνων», Όποιος λοιπόν θέλει να αποφύγει τις δυσκολίες των κοινοβουλευτικών διαδικασιών, ξεπετάει στα γρήγορα ένα δημοψήφισμα, προσαρμόζοντας το ερώτημα έτσι ώστε να αγγίζει τις πατριωτικές ή λαϊκίστικες ευαισθησίες όσο το δυνατόν περισσότερων πολιτών!
Χωρίς να αφίσταται των αιωνίων ιδεών του μεγάλου Μέντορά του, βλέπει τον κόσμο και τα μόρια του, ως ένυλα είδη και τη μεσότητα ως την απαραίτητη ισορροπία μεταξύ έλλειψης και υπερβολής, προκειμένου να σαρκωθεί ή της ψυχής εντελέχεια και ζωή. Και ιδού η ανάγκη της Αριστοτελικής φρόνησης. Όντας ηθικός φιλόσοφος, προχώρησε από κει που παρέλαβε την ηθική δεοντολογία του Σωκράτη και του Πλάτωνος στο πολιτικό πρακτέο, τόσο για τους άρχοντες, όσο και για τους αρχομένους, τους οποίους θέλει και, θα πρέπει, να διέπει και να κατευθύνει η Δίκη.