Στα περισσότερα από πενήντα χρόνια της δημοσιογραφικής μου διαδρομής δεν θυμάμαι ποτέ να έχω δει, μέσα σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα, έναν πραγματικό καταιγισμό δημοσκοπήσεων. Οι περισσότερες ξεκινούν από την εκτίμηση ψήφου, συνεχίζουν με τις αποστάσεις μεταξύ των κομμάτων και ολοκληρώνουν με τη δημοτικότητα των πολιτικών αρχηγών. Η ουσία, όμως, πολλές φορές χάνεται.
Έχω ήδη γράψει στο παρελθόν για το χάσμα που μπορεί να υπάρχει ανάμεσα στην πρόθεση ψήφου και την εκτίμηση ψήφου, ένα πεδίο που επιδέχεται διαφορετικές μεθοδολογικές προσεγγίσεις και συχνά προκαλεί συζητήσεις. Στο σημερινό σημείωμα μου, όμως, θέτω άλλο ζήτημα. Δεν θα αναφερθώ ούτε στη δημοσκοπική εταιρεία ούτε στο μέσο ενημέρωσης που δημοσίευσε την τελευταία έρευνα. Δεν είναι αυτό το ζητούμενο. Αλλά όλα έχουν ένα όριο.
Εκείνο όμως που με προβλημάτισε περισσότερο στη συγκεκριμένη έρευνα ήταν η παντελής απουσία ερωτημάτων για την καθημερινότητα του πολίτη.
Πού ήταν η ακρίβεια; Πού ήταν η υγεία, η παιδεία, το κράτος δικαίου, η εξωτερική πολιτική, η ασφάλεια, η στέγαση; Πώς μπορεί να αποτυπωθεί το πολιτικό κλίμα όταν δεν καταγράφονται τα προβλήματα που επηρεάζουν άμεσα τη ζωή των πολιτών;
Κάθε μέσο ενημέρωσης έχει ασφαλώς το δικαίωμα να επιλέγει τα θέματα που θέλει να διερευνήσει μέσω μιας δημοσκόπησης. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι οι πολίτες δεν δικαιούνται να αναρωτηθούν γιατί ορισμένα κρίσιμα ζητήματα μένουν εκτός του ερωτηματολογίου. Η πληρότητα μιας έρευνας κρίνεται και από όσα επιλέγει να μη ρωτήσει.
Γνωρίζω, πάντως, έναν πολύ γνωστό δημοσκόπο που επιμένει να δημοσιεύει μόνο την πρόθεση ψήφου, αποφεύγοντας την εκτίμηση. Είναι μια επιλογή που, ανεξάρτητα αν συμφωνεί ή διαφωνεί κανείς μαζί της, τουλάχιστον αφήνει λιγότερα περιθώρια παρερμηνειών.
Ίσως έχει έρθει η ώρα να ανοίξει μια σοβαρή δημόσια συζήτηση για το πώς παρουσιάζονται οι δημοσκοπήσεις, ποια στοιχεία αναδεικνύονται και ποια παραμένουν στη σκιά. Γιατί οι δημοσκοπήσεις δεν πρέπει να υπηρετούν την επικοινωνία. Πρέπει να υπηρετούν την αλήθεια της κοινωνίας.
