Ξεκάθαρο μήνυμα προς την Τουρκία για τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου και την προστασία των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων έστειλε ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, μετά τη συνάντησή του με τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, στη Νέα Υόρκη. Ο επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας υπογράμμισε ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να αποδεχθεί παράνομες ενέργειες στις θαλάσσιες ζώνες, ενώ αναφέρθηκε στις σχέσεις με την Αίγυπτο, το τουρκολιβυκό μνημόνιο και τις διεθνείς εξελίξεις.
Στο επίκεντρο της συνάντησης βρέθηκαν η θαλάσσια ασφάλεια, οι παράνομες οριοθετήσεις θαλάσσιων ζωνών, οι εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και οι μεγάλες γεωπολιτικές κρίσεις που απασχολούν τη διεθνή κοινότητα.
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης επανέλαβε ότι η Ελλάδα παραμένει προσηλωμένη στην ειρηνική επίλυση των διαφορών, ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι ο διάλογος δεν μπορεί να αποτελεί άλλοθι για ενέργειες που παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο.
«Η Ελλάδα δεν θα ανεχθεί καμία παρανομία στις θαλάσσιες ζώνες»
Μιλώντας μετά τη συνάντησή του με τον Αντόνιο Γκουτέρες, ο υπουργός Εξωτερικών έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη καθολικής εφαρμογής του Δικαίου της Θάλασσας.
Όπως τόνισε, οι θάλασσες και οι ωκεανοί δεν αποτελούν ιδιοκτησία κανενός κράτους, αλλά διέπονται από συγκεκριμένους διεθνείς κανόνες που οφείλουν να τηρούνται.
«Οι θάλασσες, οι ωκεανοί δεν αποτελούν προνόμιο ούτε οικόπεδο του καθένα. Υπάρχουν κανόνες οι οποίοι διέπουν τις σχέσεις μεταξύ όμορων θαλασσίων χωρών και αυτοί οι κανόνες θα πρέπει να γίνονται σεβαστοί», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας υπενθύμισε ότι το διεθνές δίκαιο της θάλασσας έχει γίνει αποδεκτό από τη μεγάλη πλειονότητα των κρατών-μελών των Ηνωμένων Εθνών, επισημαίνοντας ότι η εφαρμογή του αποτελεί θεμελιώδη προϋπόθεση για την ειρήνη και τη σταθερότητα.
Αναφερόμενος ειδικότερα στην ελληνική στάση, ήταν κατηγορηματικός:
«Η Ελλάδα δεν πρόκειται να ανεχθεί οποιαδήποτε παρανομία σε ό,τι αφορά τις θαλάσσιες ζώνες».
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η Αθήνα θα συνεχίσει να στηρίζει την επίλυση των διαφορών μέσω του διεθνούς δικαίου και του διαλόγου μεταξύ γειτονικών κρατών.
Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι η επιδίωξη συνεργασίας δεν συνεπάγεται ανοχή απέναντι σε επιθετικές ή παράνομες ενέργειες.
Το μήνυμα προς την Άγκυρα για πιθανή συμφωνία με την Αίγυπτο
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης κλήθηκε να σχολιάσει δημοσιεύματα σύμφωνα με τα οποία η Τουρκία επιχειρεί να προσεγγίσει την Αίγυπτο, με στόχο την επίτευξη συμφωνίας για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών.
Ο υπουργός Εξωτερικών απέφυγε να σχολιάσει ευθέως τις πληροφορίες, επιλέγοντας να αναδείξει τη στρατηγική σημασία των σχέσεων Αθήνας και Καΐρου.
«Θα ήθελα να επισημάνω τη στρατηγική-αδελφική σχέση την οποία έχουμε με την Αίγυπτο, η οποία εξελίσσεται σε όλα τα πεδία», σημείωσε.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη συνεργασία των δύο χωρών στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών και στην κοινή τους θέση απέναντι στο τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Υπενθύμισε μάλιστα ότι ο μόνιμος αντιπρόσωπος της Αιγύπτου στον ΟΗΕ είχε σταθεί στο πλευρό του κατά την ανακοίνωση κοινής τοποθέτησης σχετικά με τον παράνομο, σύμφωνα με την ελληνική θέση, χαρακτήρα του τουρκολιβυκού μνημονίου.
Όπως υπογράμμισε, Ελλάδα και Αίγυπτος μοιράζονται κοινή αντίληψη για την ανάγκη πλήρους σεβασμού του διεθνούς δικαίου.
«Οι θαλάσσιες ζώνες δεν είναι πεδίο πλειστηριασμού»
Απαντώντας εμμέσως στα σενάρια περί τουρκοαιγυπτιακής προσέγγισης, ο Γιώργος Γεραπετρίτης διατύπωσε μία από τις πιο χαρακτηριστικές αναφορές της παρέμβασής του.
«Πρέπει να καταλάβουμε όλοι ότι οι θαλάσσιες ζώνες δεν είναι ένα πεδίο πλειστηριασμού. Είναι ένα πεδίο στο οποίο θα πρέπει το διεθνές δίκαιο να επιβάλλεται», δήλωσε.
Με τη συγκεκριμένη τοποθέτηση, ο υπουργός κατέστησε σαφές ότι οι θαλάσσιες οριοθετήσεις δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως αντικείμενο ανταγωνιστικών προσφορών ή πολιτικών ανταλλαγμάτων, αλλά πρέπει να βασίζονται σε αναγνωρισμένους νομικούς κανόνες.
Προειδοποίησε, παράλληλα, ότι η αμφισβήτηση αυτών των αρχών θα μπορούσε να οδηγήσει σε επικίνδυνες καταστάσεις, με συνέπειες που θα ξεπερνούσαν τα όρια της Ανατολικής Μεσογείου.
Όπως εξήγησε, η αστάθεια στις θαλάσσιες περιοχές μπορεί να επηρεάσει το παγκόσμιο εμπόριο, την ενεργειακή επάρκεια, την επισιτιστική ασφάλεια και τη διεθνή οικονομική δραστηριότητα.
Στο επίκεντρο της συνάντησης οι πόλεμοι σε Ουκρανία, Μέση Ανατολή και Αφρική
Πέρα από τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών και ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών εξέτασαν τις σημαντικότερες διεθνείς κρίσεις.
Στην ατζέντα της συνάντησης περιλαμβάνονταν ο πόλεμος στην Ουκρανία, η κατάσταση στη Μέση Ανατολή και οι συγκρούσεις στην αφρικανική ήπειρο.
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης περιέγραψε με ιδιαίτερα ανησυχητικό τρόπο τη σημερινή διεθνή συγκυρία, επισημαίνοντας ότι οι συνεχιζόμενες συγκρούσεις δημιουργούν σοβαρούς κινδύνους για την παγκόσμια ειρήνη.
«Η διαπίστωση την οποία κάναμε από κοινού είναι ότι αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε στην πιο κρίσιμη καμπή μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο για την παγκόσμια ειρήνη και ευημερία», ανέφερε.
Σύμφωνα με τον υπουργό, απαιτούνται νέες διεθνείς πρωτοβουλίες και αποφάσεις που θα συμβάλουν στην αποκλιμάκωση των εντάσεων και στον τερματισμό των πολεμικών συγκρούσεων.
Ιδιαίτερη σημασία απέδωσε επίσης στην ανάγκη αντιμετώπισης των συνεπειών των κρίσεων στην ενέργεια και στα τρόφιμα, ώστε να δημιουργηθούν συνθήκες ειρηνικής ανάπτυξης και συνεργασίας μεταξύ των λαών.
Κυπριακό: «Δεν πρέπει να χαθεί η δυναμική που έχει δημιουργηθεί»
Σημαντικό μέρος των συνομιλιών Γεραπετρίτη και Γκουτέρες αφιερώθηκε και στο Κυπριακό, με τον Έλληνα υπουργό να επισημαίνει ότι οι διπλωματικές διεργασίες βρίσκονται σε εξέλιξη.
Ο επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας υπογράμμισε την ανάγκη να δημιουργηθούν οι κατάλληλες προϋποθέσεις για την έναρξη πιο επίσημων και ουσιαστικών συνομιλιών γύρω από την επίλυση του ζητήματος.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι δεν πρέπει να χαθεί η δυναμική που αναπτύχθηκε κατά τη διάρκεια της θητείας του Αντόνιο Γκουτέρες στον ΟΗΕ.
Η Αθήνα, σύμφωνα με τις δηλώσεις του, θεωρεί σημαντικό να διατηρηθεί ενεργή η διπλωματική διαδικασία, με στόχο την επανέναρξη ενός ουσιαστικού διαλόγου για το μέλλον της Κύπρου.
Η ελληνική διπλωματική στρατηγική στην Ανατολική Μεσόγειο
Οι δηλώσεις του Γιώργου Γεραπετρίτη από τη Νέα Υόρκη αποτυπώνουν τη βασική κατεύθυνση της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής: προσήλωση στο διεθνές δίκαιο, διατήρηση των διαύλων επικοινωνίας με τις γειτονικές χώρες και ενίσχυση των στρατηγικών συνεργασιών στην ευρύτερη περιοχή.
Η αναφορά στην Αίγυπτο και στο τουρκολιβυκό μνημόνιο αναδεικνύει τη σημασία που αποδίδει η Αθήνα στις περιφερειακές συμμαχίες, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία οι εξελίξεις γύρω από τις θαλάσσιες οριοθετήσεις προκαλούν νέο διπλωματικό ενδιαφέρον.
Ταυτόχρονα, το μήνυμα προς την Τουρκία παραμένει σαφές: η Ελλάδα επιδιώκει τον διάλογο και την ειρηνική διευθέτηση των διαφορών, αλλά δεν πρόκειται να αποδεχθεί ενέργειες που θεωρεί αντίθετες στο διεθνές δίκαιο.
Με φόντο τις διεθνείς κρίσεις και τις γεωπολιτικές ανακατατάξεις, η ελληνική διπλωματία επιχειρεί να διατηρήσει στο επίκεντρο την ανάγκη σεβασμού των διεθνών κανόνων, θεωρώντας ότι αποτελούν τη βασική προϋπόθεση για την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.
