Η απόφαση του ΣΥΡΙΖΑ να προτείνει την Έλενα Ακρίτα για τη θέση της Ε΄ Αντιπροέδρου της Βουλής και η άμεση αντίδραση της Νέας Δημοκρατίας, που διαμηνύει ότι δεν πρόκειται να τη στηρίξει, δημιουργούν ένα ενδιαφέρον θεσμικό και πολιτικό σκηνικό.
Και το κρίσιμο ερώτημα είναι απλό: αφού η συγκεκριμένη θέση στο Προεδρείο αντιστοιχεί στον ΣΥΡΙΖΑ, μπορεί η κοινοβουλευτική πλειοψηφία να εμποδίσει την εκλογή του προσώπου που προτείνει;
Η απάντηση είναι ναι.
Τι προβλέπει ο Κανονισμός
Σύμφωνα με το άρθρο 67 του Συντάγματος και τον Κανονισμό της Βουλής, για την εκλογή Αντιπροέδρου απαιτείται η απόλυτη πλειοψηφία των παρόντων βουλευτών, η οποία σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να είναι μικρότερη από το ένα τέταρτο του συνολικού αριθμού των βουλευτών. Δηλαδή από 75 ψήφους. (hellenicparliament.gr)
Στη συγκεκριμένη ψηφοφορία δεν υπάρχει «όχι». Οι βουλευτές ψηφίζουν υπέρ του υποψηφίου ή δηλώνουν «παρών».
Αυτό σημαίνει ότι δεν αρκεί η Έλενα Ακρίτα να συγκεντρώσει 75 ψήφους. Πρέπει ταυτόχρονα οι θετικές ψήφοι να αποτελούν την απαιτούμενη πλειοψηφία των παρόντων.
Γιατί η ΝΔ μπορεί να μπλοκάρει την εκλογή
Η Νέα Δημοκρατία έχει ήδη διαμηνύσει ότι δεν πρόκειται να στηρίξει την υποψηφιότητα Ακρίτα, διευκρινίζοντας ότι η απόφαση αφορά το συγκεκριμένο πρόσωπο. Κυβερνητικές πηγές επικαλούνται το «μη συναινετικό» προφίλ της και προσωπικές επιθέσεις που, κατά την άποψή τους, δεν συνάδουν με τον θεσμικό χαρακτήρα του Προεδρείου.
Εφόσον λοιπόν οι βουλευτές της ΝΔ προσέλθουν στην ψηφοφορία και δηλώσουν μαζικά «παρών», η Έλενα Ακρίτα δεν θα μπορέσει να συγκεντρώσει την απαιτούμενη απόλυτη πλειοψηφία.
Διαφορετική θα ήταν η αριθμητική εάν η ΝΔ επέλεγε την αποχή, καθώς τότε οι βουλευτές της δεν θα προσμετρούνταν στους παρόντες.
Η θέση ανήκει στον ΣΥΡΙΖΑ, όχι όμως αυτομάτως και στον υποψήφιο
Εδώ βρίσκεται και η ουσία της υπόθεσης.
Η θέση της Ε΄ Αντιπροέδρου αντιστοιχεί στον ΣΥΡΙΖΑ στο πλαίσιο της κατανομής των θέσεων του Προεδρείου. Μέχρι πρόσφατα την κατείχε η Όλγα Γεροβασίλη, ενώ η θέση έμεινε κενή μετά την ανεξαρτητοποίησή της από την Κοινοβουλευτική Ομάδα του κόμματος.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι όποιος προταθεί από τον ΣΥΡΙΖΑ καταλαμβάνει αυτομάτως το αξίωμα. Το κόμμα έχει το δικαίωμα της πρότασης, αλλά η Βουλή έχει το δικαίωμα της εκλογής.
Υπάρχει, μάλιστα, προηγούμενο. Τον Ιούλιο του 2023 ο προταθείς από τη Νίκη για θέση Αντιπροέδρου, Γιώργος Αποστολάκης, συγκέντρωσε μόλις 31 ψήφους έναντι 269 «παρών» και δεν εξελέγη. (hellenicparliament.gr)
Μια θεσμική διαδικασία με έντονο πολιτικό μήνυμα
Συνεπώς, η υπόθεση Ακρίτα δεν είναι απλώς μια ψηφοφορία για μία θέση στο Προεδρείο.
Από τη μία πλευρά, η ΝΔ υποστηρίζει ότι δεν αμφισβητεί το δικαίωμα του ΣΥΡΙΖΑ στη θέση, αλλά αρνείται να συναινέσει στο συγκεκριμένο πρόσωπο. Από την άλλη, ο ΣΥΡΙΖΑ κατηγορεί την κυβερνητική πλειοψηφία ότι παρεμβαίνει στην επιλογή που έκανε η Κοινοβουλευτική του Ομάδα.
Η αριθμητική, πάντως, είναι αμείλικτη: εάν η Νέα Δημοκρατία εμφανιστεί συντεταγμένα στην Ολομέλεια και ψηφίσει «παρών», διαθέτει τη δύναμη να μπλοκάρει την εκλογή της Έλενας Ακρίτα.
Και τότε ο ΣΥΡΙΖΑ θα βρεθεί μπροστά σε ένα νέο δίλημμα: θα επιμείνει στην Ακρίτα, αφήνοντας ενδεχομένως κενή την Ε΄ Αντιπροεδρία, ή θα αναζητήσει άλλο πρόσωπο που θα μπορούσε να συγκεντρώσει την απαιτούμενη κοινοβουλευτική πλειοψηφία;