Η ενίσχυση της τουρκικής επιρροής στη Λιβύη, οι νέες γεωπολιτικές ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο και η ανάγκη αναπροσαρμογής της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής βρέθηκαν στο επίκεντρο της συνέντευξης του Δημήτρη Καιρίδη στη HuffPost και τον Τέρενς Κουίκ.
Ο πρώην υπουργός απέδωσε ιδιαίτερη σημασία στον Σαντάμ Χαφτάρ, γιο του Χαλίφα Χαφτάρ, ο οποίος, όπως εκτίμησε, πρωταγωνιστεί στην προσέγγιση του στρατοπέδου του με την Άγκυρα. Η Τουρκία, είπε, είχε ήδη ισχυρή παρουσία στη δυτική Λιβύη και επιδίωκε να διευρύνει την επιρροή της και στο ανατολικό τμήμα.
«Η δυσάρεστη αυτή εξέλιξη σηματοδοτεί τον κεντρικό ρόλο που παίζει η Τουρκία στη Λιβύη», τόνισε, χαρακτηρίζοντάς την προειδοποίηση για ολόκληρο το ελληνικό πολιτικό σύστημα.
«Δεν μπορούμε να κρυβόμαστε στο καβούκι μας»
Ο Καιρίδης υποστήριξε ότι η Ελλάδα δεν αρκεί να επικαλείται το διεθνές δίκαιο. Χρειάζεται ενεργητική πολιτική και διεθνείς συνεργασίες, καθώς η Άγκυρα δραστηριοποιείται από τη Σομαλία και το Κατάρ μέχρι τον Καύκασο και τη Λιβύη.
Επικαλέστηκε τη στρατιωτική συνεργασία με τη Γαλλία, τις σχέσεις με το Ισραήλ και την ελληνική παρουσία στη Σαουδική Αραβία με συστήματα Patriot. Κατηγόρησε την αντιπολίτευση ότι επικρίνει πρωτοβουλίες εξωστρέφειας, ενώ ταυτόχρονα ζητεί πιο δυναμικές αντιδράσεις στην Τουρκία.
Έθεσε επίσης το ερώτημα αν η ελληνική κοινωνία είναι έτοιμη για το κόστος μιας περισσότερο ενεργητικής εξωτερικής πολιτικής, επικαλούμενος, ως δική του εκτίμηση, την παρουσία 5.000 Τούρκων στρατιωτικών στη Λιβύη.
Υφαλοκρηπίδα, ΑΟΖ και Αιγαίο: Η ουσία της διαφοράς
Ο πρώην υπουργός υπογράμμισε ότι η τουρκική αμφισβήτηση της ελληνικής υφαλοκρηπίδας χρονολογείται από τη δεκαετία του 1970. Η ΑΟΖ είναι χρήσιμη, κυρίως στην Ανατολική Μεσόγειο, αλλά η υφαλοκρηπίδα παραμένει κεντρικό ζήτημα, ιδιαίτερα στο Αιγαίο.
Αναφέρθηκε στα δικαιώματα της Λέσβου, της Χίου, της Σάμου και των Δωδεκανήσων, τονίζοντας ότι η Ελλάδα δεν πρέπει ούτε να εκπλήσσεται ούτε να πανικοβάλλεται από κάθε νέα τουρκική κίνηση: πρόκειται για διαρκή διπλωματικό αγώνα.
Η αιχμή για τον Αντώνη Σαμαρά και η υπεράσπιση Γεραπετρίτη
Όταν ο Τέρενς Κουίκ υπενθύμισε την έντονη κριτική του Αντώνη Σαμαρά, ο Καιρίδης σημείωσε ότι ο πρώην πρωθυπουργός ήταν βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας όταν υπογράφηκε το τουρκολιβυκό μνημόνιο το 2019 και επανεξελέγη το 2023.
Συνέδεσε την επίθεση στον Γιώργο Γεραπετρίτη και με «προσωπικό μένος», διευκρινίζοντας πάντως ότι δεν θέλει να υποβαθμίσει την πολιτική κριτική. Κατά την άποψή του, η κριτική αυτή παραγνωρίζει τη συνέχεια της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.
Το τουρκολιβυκό μνημόνιο και η στάση της Αιγύπτου
Ο Καιρίδης χαρακτήρισε το τουρκολιβυκό μνημόνιο «ακραίο» και υποστήριξε ότι δεν έχει αναγνωριστεί διεθνώς. Η παράκαμψη της Κρήτης, είπε, δημιουργεί προφανές πρόβλημα για τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.
Παράλληλα διαφοροποίησε το συγκεκριμένο ζήτημα από τη συζήτηση για την επήρεια του Καστελλόριζου, όπου αναγνώρισε ότι η ελληνική θέση δεν αντιμετωπίζεται με τον ίδιο τρόπο από όλους τους διεθνείς συνομιλητές. Υπενθύμισε ότι η ελληνοαιγυπτιακή συμφωνία του 2020 δεν επεκτάθηκε ανατολικά της Ρόδου.
Προανήγγειλε στενότερο συντονισμό με την Αίγυπτο, σημειώνοντας ότι και η ίδια θεωρεί πως θίγονται τα κυριαρχικά δικαιώματά της.
«Χορτάσαμε από λόγια»: Το ερώτημα για τις ευρωπαϊκές κυρώσεις
Ο Τέρενς Κουίκ επέμεινε ότι οι καταδικαστικές δηλώσεις της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δεν αρκούν και ζήτησε να μάθει ποιες πρακτικές κινήσεις ή κυρώσεις θα ακολουθήσουν.
Ο πρώην υπουργός αναγνώρισε τη σημασία της ένστασης και αναφέρθηκε στον ελληνοαιγυπτιακό συντονισμό, στη δυνατότητα επέκτασης των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια νοτίως της Κρήτης και στην ηλεκτρική διασύνδεση με την Κύπρο. Η ανταλλαγή ανέδειξε τη διαφορά ανάμεσα στις δηλώσεις και στις πράξεις.
Το ηλεκτρικό καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου: «Θα ποντιστεί»
Στην ευθεία ερώτηση αν θα προχωρήσει το έργο, ο Καιρίδης απάντησε ότι το καλώδιο θα ποντιστεί. Εξήγησε ότι η πόντιση υποθαλάσσιων καλωδίων είναι συνηθισμένη δραστηριότητα και επικαλέστηκε την ήδη υπάρχουσα τηλεπικοινωνιακή σύνδεση της Κύπρου με την Ευρώπη, παρότι το συγκεκριμένο έργο αφορά ηλεκτρική διασύνδεση.
Κατά την εκτίμησή του, οι τουρκικές αντιδράσεις συνδέονται με τη δυσφορία της Άγκυρας απέναντι στο δίκαιο της θάλασσας. Η μη υπογραφή της σχετικής Σύμβασης του ΟΗΕ από την Τουρκία δεν αναιρεί, όπως τόνισε, την εφαρμογή των κανόνων εθιμικού διεθνούς δικαίου.
Τι σημαίνει η απαίτηση Φιντάν για γραπτή ενημέρωση
Ο δημοσιογράφος έθεσε τις δηλώσεις του Χακάν Φιντάν για γραπτή ενημέρωση της Άγκυρας. Ο Καιρίδης ξεχώρισε την ενημέρωση από την απαίτηση άδειας, χωρίς όμως να εμφανιστεί καθησυχασμένος.
Περιέγραψε την τουρκική διπλωματία ως παιχνίδι «ζεστό-κρύο», με εναλλαγή πιέσεων και καθησυχαστικών διαβεβαιώσεων. Η Ελλάδα, είπε, δεν επιδιώκει τον αποκλεισμό της Τουρκίας, αλλά χρειάζεται σαφείς κόκκινες γραμμές.
Η ελληνοϊσραηλινή συνεργασία και ο ρόλος των ΗΠΑ
Ο πρώην υπουργός εκτίμησε ότι η στενή συνεργασία Ελλάδας και Ισραήλ ενοχλεί την Άγκυρα, η οποία αισθάνεται ότι περιορίζονται τα περιθώρια κινήσεών της στην Ανατολική Μεσόγειο.
Αναφέρθηκε επίσης στην υποστήριξη των ΗΠΑ προς το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης και στην ανάγκη συστηματικής διπλωματικής δουλειάς με την Ουάσιγκτον, ανεξάρτητα από την εσωτερική πολιτική της.
Γιατί οι ελληνικές κυβερνήσεις αποφεύγουν την κρίση με την Τουρκία
Στην υπενθύμιση του Τέρενς Κουίκ ότι ο Γιώργος Γεραπετρίτης έχει δηλώσει πως επιδιώκει την αποφυγή κρίσης, ο Καιρίδης απάντησε ότι αυτή ήταν διαχρονική επιλογή των ελληνικών κυβερνήσεων.
Επικαλέστηκε τον διάλογο που επιδίωξε ο Κωνσταντίνος Καραμανλής μετά την εισβολή στην Κύπρο και τη μεταγενέστερη προσέγγιση του Ανδρέα Παπανδρέου με τον Τουργκούτ Οζάλ στο Νταβός. Η αποφυγή μιας κρίσης, υποστήριξε, δεν σημαίνει αναγκαστικά υποχώρηση.
Η πρόβλεψη για ήττα του Τραμπ στις ενδιάμεσες εκλογές
Ο Καιρίδης προέβλεψε ότι οι Ρεπουμπλικανοί θα χάσουν τη Βουλή των Αντιπροσώπων στις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές, διευκρινίζοντας ότι πρόκειται για ανάλυση και όχι για πολιτική προτίμηση.
Επικαλέστηκε τη συνήθη εκλογική φθορά του κυβερνώντος κόμματος, την ακρίβεια, τις τιμές των καυσίμων και τις διεθνείς εντάσεις. Για τη Γερουσία αναγνώρισε ότι η εικόνα είναι πιο σύνθετη, λόγω του μερικού χαρακτήρα της ανανέωσης και της εκλογικής γεωγραφίας.
«Ο Μητσοτάκης δεν είναι ούτε του Μπάιντεν ούτε του Τραμπ – Είναι της Ελλάδας»
Κλείνοντας, ο Δημήτρης Καιρίδης απέρριψε την ταύτιση της ελληνικής κυβέρνησης με οποιοδήποτε αμερικανικό κόμμα. «Δεν είναι ούτε του Τραμπ ούτε του Μπάιντεν. Είναι της Ελλάδας», είπε για τον Κυριάκο Μητσοτάκη.
Υπενθύμισε επίσης τη συνάντηση του Αλέξη Τσίπρα με τον Ντόναλντ Τραμπ το 2017, για να υπογραμμίσει ότι η Ελλάδα πρέπει να συνεργάζεται με την εκάστοτε αμερικανική ηγεσία.
Το κεντρικό του μήνυμα ήταν ότι η αποφυγή κρίσεων πρέπει να συνδυάζεται με αποτροπή, ισχυρές συμμαχίες και ενεργητική διπλωματία απέναντι σε μια Τουρκία με διευρυμένη διεθνή παρουσία.
