Την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, κυβερνητικά στελέχη «χτενίζουν» τις προτάσεις του οικονομικού επιτελείου σχετικά με το περιεχόμενο των μέτρων που θα εξαγγείλει στις 5 Σεπτεμβρίου ο Κυριάκος Μητσοτάκης από το βήμα της ΔΕΘ. Τις τελικές αποφάσεις θα λάβει ο ίδιος ο πρωθυπουργός, σε μία διαδικασία που αναμένεται να ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος Αυγούστου.
Το σίγουρο είναι -καθώς έχει ήδη προαναγγελθεί- ότι στο επίκεντρο της κυβερνητικής πολιτικής σχετικά με τα μέτρα ενίσχυσης που θα ανακοινωθούν, βρίσκονται φέτος μεσαία τάξη, μικρομεσαίες επιχειρήσεις και ελεύθεροι επαγγελματίες, ενώ ο συνολικός προϋπολογισμός των δράσεων θα ξεπεράσει τα 1,5 δισ. ευρώ και μπορεί να προσεγγίσει τα 2 δισ.
Σε μία εποχή που η κοινωνία συνεχίζει να πλήττεται από την ακρίβεια, μεγάλο μέρος της αναμένει παρεμβάσεις που θα ενισχύσουν το εισόδημα και θα συμβάλουν στη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου των πολιτών.
Το πως θα επιτευχθεί αυτό θα το γνωρίζουμε το βράδυ του Σαββάτου, 5 Σεπτεμβρίου, αμέσως μετά την ομιλία του Κυριάκου Μητσοτάκη στο Βελλίδειο, στη Θεσσαλονίκη.
Τέσσερις λέξεις που θυμάται σε κάθε ΔΕΘ ο Μητσοτάκης
Στρέφοντας το βλέμμα προς τα πίσω, σε προηγούμενες ΔΕΘ, αυτό που μπορεί να παρατηρήσει κάποιος είναι ότι κάποιες κυβερνητικές παρεμβάσεις είχαν αρκετά κοινά χαρακτηριστικά όλα αυτά τα χρόνια, ορισμένα μέτρα χαρακτηρίστηκαν από μία συνέχεια -όπως αυτά για την επίλυση του στεγαστικού προβλήματος- ενώ υπήρξαν περιπτώσεις που οι παρεμβάσεις ήταν στοχευμένες ανάλογα με τις προκλήσεις της εποχής.
Κοινό σημείο των τελευταίων τριών Διεθνών Εκθέσεων Θεσσαλονίκης ήταν οι φοροελαφρύνσεις -με αποκορύφωμα την περσινή ΔΕΘ και τη μεγάλη φορολογική μεταρρύθμιση- η στήριξη των πιο ευάλωτων, η προσπάθεια αντιμετώπισης της ανεργίας, η πάταξη της φοροδιαφυγής.
Ας κάνουμε όμως μία μικρή αναδρομή στις ΔΕΘ της δεύτερης θητείας της κυβέρνησης Μητσοτάκη, δηλαδή του 2023, του 2024 και του 2025, για να δούμε πιο αναλυτικά τις παρεμβάσεις της κυβέρνησης και τη στόχευση που είχαν.
ΔΕΘ 2025: Η μεγάλη φορολογική μεταρρύθμιση
Πέρσι τέτοια εποχή ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε σημαντικές αλλαγές στη φορολογία -ως την εμβληματικότερη μεταρρύθμιση των τελευταίων ετών τη χαρακτηρίζουν στην κυβέρνηση- δίνοντας έμφαση στην ουσιαστική στήριξη σε οικογένειες με παιδιά και σε νέους εργαζόμενους.
Βασικός άξονας στον νέο τρόπο φορολόγησης, ήταν η μείωση κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες όλων των φορολογικών συντελεστών έως τις 40.000 ευρώ. Παράλληλα καθιερώθηκε και ενδιάμεσος συντελεστής 39% για εισοδήματα από 40.000 έως 60.000 ευρώ, ώστε να μην είναι ιδιαίτερα απότομη η μετάβαση από τα μεσαία στα υψηλά κλιμάκια, στα οποία αναλογεί συντελεστής 44%.
Επιπλέον, για τις οικογένειες ανακοινώθηκε πρόσθετη μείωση των συντελεστών κατά δύο μονάδες ανά παιδί, μηδενίστηκε ο φόρος για τις πολύτεκνες με εισόδημα έως 20.000 ευρώ, ενώ για τους τρίτεκνους ο συντελεστής μειώθηκε στο 9%. Αυτό που επισημαίνουν από την κυβέρνηση, είναι ότι οι ελαφρύνσεις εφαρμόστηκαν στο εισόδημα κάθε γονέα, άρα είχαν διπλή επίδραση στο εισόδημα ενός νοικοκυριού.
Ελάφρυνση βαρών είδαν και οι εργαζόμενοι νέοι καθώς μηδενίστηκε ο φόρος εισοδήματος για νέους έως 25 ετών με εισόδημα έως 20.000 ευρώ, ενώ για τους νέους έως 30 ετών ο συντελεστής υποχώρησε στο 9%.
Επίσης πέρσι ανακοινώθηκαν και άλλα μέτρα στήριξης της κοινωνίας όπως η μείωση στο μισό της προσωπικής διαφοράς για τους συνταξιούχους, ενώ προγραμματίστηκε η κατάργησή της από την καταβολή της πρώτης σύνταξης για το 2027. Κατά 50% περικόπηκε ο ΕΝΦΙΑ για ακίνητα σε χιλιάδες μικρούς οικισμούς με έως 1.500 κατοίκους και θα καταργηθεί το 2027. Μείωση κατά 30% είχαμε και στον ΦΠΑ στα ακριτικά νησιά του Αιγαίου με έως 20.000 κατοίκους. Μεταξύ των μέτρων ενίσχυσης, ήταν και η αναμόρφωση των τεκμηρίων διαβίωσης ενώ καθιερώθηκε ενδιάμεσος συντελεστής 25% για εισοδήματα από τα ενοίκια μεταξύ 12.000 και 24.000 ευρώ.
ΔΕΘ 2024: 45 παρεμβάσεις για τη στήριξη της κοινωνίας
Σημαντικά μέτρα ανακοινώθηκαν και στην προπέρσινη ΔΕΘ. Μεταξύ αυτών ήταν η περαιτέρω μείωση κατά 1 μονάδα των ασφαλιστικών εισφορών, η πλήρης κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τους ελεύθερους επαγγελματίες και η κατάργηση της μείωσης σύνταξης για εργαζόμενους συνταξιούχους, ένα μέτρο που μέσα σε δύο χρόνια αύξησε κατά 250.000 τους δηλωμένα εργαζόμενους συνταξιούχους.
Στο επίκεντρο των τότε παρεμβάσεων ήταν και δράσεις που στόχευαν στην ευκολότερη απόκτηση στέγης από τους πολίτες. Μεταξύ αυτών ήταν το πρόγραμμα «Σπίτι μου 2», ύψους 2 δισεκατομμυρίων ευρώ ενώ όσοι ιδιοκτήτες κλειστών ακινήτων τα έθεσαν προς για κατοίκηση ή μεταπήδησαν από τη βραχυχρόνια μίσθωση σε μακροχρόνια, έλαβαν τριετή απαλλαγή από τη φορολόγηση των εισοδημάτων που λάμβαναν από το ενοίκιο.
Μέτρα όμως υπήρξαν και για τη στήριξη του προσωπικού του ΕΣΥ ενώ ανακοινώθηκε και το πρόγραμμα «Μαριέττα Γιαννάκου» για την αναβάθμιση και ανακαίνιση εκατοντάδων σχολικών μονάδων ανά την επικράτεια. Συνολικά, σε πάνω από 650 σχολεία έγιναν ή γίνονται αναβαθμίσεις στις υποδομές μέσω του συγκεκριμένου προγράμματος.
Και οι χαμηλοσυνταξιούχοι όμως καθώς και οι ΑμεΑ αλλά και οι ανασφάλιστοι υπερήλικες στηρίχθηκαν με το ετήσιο εισόδημα των 300 ευρώ που τους καταβάλλεται κάθε Νοέμβριο.
ΔΕΘ 2023: Στήριξη στους εργαζόμενους και έμφαση στην αντιμετώπιση των συνεπειών που προκάλεσε ο «Daniel»
Το 2023, στην πρώτη ΔΕΘ της δεύτερης θητείας της κυβέρνησης Μητσοτάκη, ανακοινώθηκε το «ξεπάγωμα» των τριετιών μετά από 12 χρόνια στασιμότητας. Ένα μέτρο που οδήγησε σε άμεσες και έμμεσες αυξήσεις για χιλιάδες εργαζόμενους.
Επίσης, μεταξύ των παρεμβάσεων, ήταν η αύξηση του αφορολόγητου κατά 1.000 ευρώ για οικογένειες με παιδιά, ενώ δόθηκε ιδιαίτερη βαρύτητα στην καταπολέμηση της φοροδιαφυγής μέσω της επέκτασης της υποχρεωτικής χρήσης POS σε όλους σχεδόν τους κλάδους της λιανικής αγοράς και των υπηρεσιών αλλά με και την καθιέρωση της ηλεκτρονικής τιμολόγησης και πλήρη εφαρμογή του MyDATA.
Εκείνη την περίοδο όμως ήταν νωπές οι μνήμες από την καταστροφή που προκάλεσε ο «Daniel». Έτσι η κυβέρνηση έδωσε ιδιαίτερο βάρος στην αναδιάρθρωση της Πολιτικής Προστασίας, αύξησε τους πόρους για τη διαχείριση φυσικών καταστροφών, εφάρμοσε έκπτωση ΕΝΦΙΑ για την τριπλή ασφάλιση κατοικίας και ξεκίνησε τις διαδικασίες για την επιτάχυνση του εξοπλιστικού προγράμματος «ΑΙΓΙΣ».
Με δεδομένο λοιπόν ότι υπάρχει ένα «μοτίβο» στις παροχές που ανακοινώνει κάθε χρόνο η κυβέρνηση στη ΔΕΘ και αυτό σχετίζεται με δομικές αλλαγές σε φορολογία, στήριξη ευάλωτων, προσπάθειες για δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και τόνωση της επιχειρηματικότητας, ανάλογα μέτρα πρέπει να αναμένονται και για τη φετινή. Το ερώτημα βέβαια είναι αν όσα ανακοινωθούν από τον πρωθυπουργό θα αρκούν για την επίλυση των προβλημάτων που αντιμετωπίζει η κοινωνία -με σοβαρότερο την ακρίβεια- και αν θα αποτελέσουν την απαρχή για μία δημοσκοπική άνοδο, κάτι που αποτελεί και ξεκάθαρο στόχο του κυβερνητικού επιτελείου.